Quyết định 521/QĐ-UBND năm 2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước phê duyệt Đề án dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Lâm nghiệp và Nghị định số 156/2018/NĐ-CP. Quyết định này đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực xã hội hóa để bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại địa phương.

- Mục tiêu cốt lõi của Đề án dịch vụ môi trường rừng

• Làm cơ sở pháp lý và thực tiễn để triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Bình Phước theo đúng quy định tại Nghị định số 156/2018/NĐ-CP.
• Huy động các nguồn lực tài chính từ xã hội để phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ đối với môi trường rừng.
• Đảm bảo nguồn thu nhập ổn định cho người lao động trực tiếp tham gia bảo vệ, phát triển rừng thông qua cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Xác định rõ ràng, minh bạch các đối tượng cung ứng và đối tượng sử dụng dịch vụ, làm căn cứ cho việc áp dụng mức chi trả và phương thức thanh toán phù hợp.
• Xây dựng phương án theo dõi, cập nhật và tính toán mức chi trả dịch vụ môi trường rừng cho các giai đoạn tiếp theo.

- Xác định các đối tượng sử dụng dịch vụ môi trường rừng

• Cơ sở thủy điện: Tổng cộng có 16 nhà máy thủy điện sử dụng DVMTR trên địa bàn tỉnh. Trong đó, có 11 nhà máy do Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Việt Nam điều phối (bao gồm: Thủy điện Thác Mơ, Thác Mơ mở rộng, Cần Đơn, Srok Phu Miêng, Đăk Glun, Đăk Kar, Trị An, Công ty CP Thủy điện CS2, Công ty CP Thủy điện Dầu Tiếng, Thủy điện Phước Hòa, Thủy điện Minh Tân) và 05 nhà máy do Quỹ cấp tỉnh trực tiếp thu tiền (gồm: Thủy điện Bù Cà Mau, Thủy điện Đăk U, Thủy điện Đăk Glun 2, Thủy điện Thống Nhất và Thủy điện Đức Thành).
• Cơ sở sản xuất và cung cấp nước sạch: Có 39 nhà máy, xí nghiệp nước sạch tham gia chi trả. Trong đó, 17 đơn vị do Quỹ Trung ương điều phối về địa phương và 22 đơn vị do Quỹ cấp tỉnh trực tiếp thu tiền.
• Cơ sở sản xuất công nghiệp sử dụng nguồn nước: Gồm 107 đơn vị sử dụng nước phục vụ sản xuất công nghiệp, bao gồm 20 đơn vị sử dụng nguồn nước mặt và 87 đơn vị khai thác nguồn nước dưới đất (nước ngầm).
• Đơn vị kinh doanh du lịch cảnh quan: Gồm 03 đơn vị trọng điểm là Khu du lịch sinh thái Vườn Quốc gia Bù Gia Mập, Di tích Quốc gia đặc biệt Tà Thiết và Khu quần thể văn hóa - cứu sinh núi Bà Rá.

- Đơn vị chủ rừng và diện tích cung ứng dịch vụ

Hiện tại, tỉnh Bình Phước xác định có 14 đơn vị chủ rừng đủ điều kiện cung ứng dịch vụ môi trường rừng với cơ cấu diện tích cụ thể như sau:

• Ban quản lý rừng đặc dụng: Tổng diện tích cung ứng là 29.645,50 ha (diện tích quy đổi đạt 28.429,62 ha), thuộc quản lý của 02 chủ rừng là Vườn Quốc gia Bù Gia Mập và Vườn Quốc gia Cát Tiên.
• Ban quản lý rừng phòng hộ: Tổng diện tích cung ứng là 17.959,80 ha (diện tích quy đổi đạt 14.409,25 ha), phân bổ cho 05 đơn vị gồm Ban quản lý rừng phòng hộ Đắk Mai, Bù Đốp, Bù Đăng, Tà Thiết và Lộc Ninh.
• Doanh nghiệp lâm nghiệp: Tổng diện tích cung ứng là 1.608,31 ha (diện tích quy đổi đạt 1.057,53 ha), thuộc 04 doanh nghiệp gồm Công ty Cổ phần SX XD TM NN Hải Vương, Công ty TNHH MTV cao su Lộc Ninh, Công ty TNHH Việt Phương BĐ (Công ty TNHH Nông sản Đài Loan) và Công ty TNHH Tinh Thần Việt.
• Các đối tượng quản lý khác: Tổng diện tích cung ứng là 6.721,45 ha (diện tích quy đổi đạt 5.028,43 ha), bao gồm Hạt kiểm lâm huyện Đồng Phú, Hạt kiểm lâm liên huyện thị xã Bù Gia Mập - Phước Long và Trung tâm ứng dụng khoa học kỹ thuật Lâm nghiệp Nam Bộ.

- Kế hoạch thu và phân bổ nguồn thu dịch vụ môi trường rừng

• Dự kiến tổng thu: Tổng số tiền dự kiến thu từ các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng là 36.604.900.656 đồng. Trong đó, số tiền thu qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh là 36.592.700.656 đồng (nguồn thu từ thủy điện chiếm đa số với hơn 30,7 tỷ đồng; nước sạch hơn 4,8 tỷ đồng; sản xuất công nghiệp hơn 1,04 tỷ đồng) và thu từ 01 đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái dự kiến là 12.200.000 đồng.
• Biến động nguồn thu: Giá trị chi trả thực tế sẽ được điều chỉnh hàng năm dựa trên sản lượng điện, nước thương phẩm, lưu lượng nước sử dụng thực tế và doanh thu du lịch của các đơn vị sử dụng dịch vụ.
• Tỷ lệ phân bổ và sử dụng quỹ:
  • Chi phí quản lý: Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh được trích tối đa 10% tổng số tiền thực thu trong năm để duy trì hoạt động bộ máy.
  • Quỹ dự phòng: Trích tối đa 5% tổng số tiền thực thu để hỗ trợ các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng khi gặp thiên tai, hạn hán hoặc khi mức chi trả sụt giảm so với năm trước. Phần kinh phí dự phòng không sử dụng hết sẽ được hoàn trả cho bên cung ứng dịch vụ.
  • Chi trả cho chủ rừng: Phần kinh phí còn lại được chi trả trực tiếp cho các chủ rừng để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng theo quy định pháp luật.

- Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; chỉ đạo Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh lập kế hoạch thu chi hàng năm trình UBND tỉnh phê duyệt.
• Các Sở, ngành liên quan (Tài chính, Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Cục Thuế...): Phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong việc triển khai, đôn đốc thu nộp và xử lý các nội dung chuyên ngành liên quan đến Đề án.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện, thị xã, thành phố: Chỉ đạo các phòng ban chuyên môn và UBND cấp xã thực hiện các nội dung thuộc thẩm quyền; giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh tại địa phương.
• Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh: Thực hiện quản lý, thanh quyết toán tiền dịch vụ môi trường rừng; chủ trì rà soát, cập nhật danh sách đối tượng sử dụng và phối hợp với Chi cục Kiểm lâm rà soát diện tích rừng đủ điều kiện chi trả hàng năm dựa trên kết quả kiểm kê rừng.
• Bên sử dụng dịch vụ: Thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định; ký kết hợp đồng chi trả trực tiếp hoặc gián tiếp (ủy thác qua Quỹ) đúng thời hạn.
• Bên cung ứng dịch vụ (Chủ rừng): Quản lý, bảo vệ rừng nghiêm ngặt; sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng đúng mục đích và quy định pháp luật.

- Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở, ngành liên quan, Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh cùng các tổ chức, cá nhân cung ứng và sử dụng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Bình Phước chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.