Quyết định số 71/2002/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm thiết lập cơ chế quản lý chặt chẽ đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu thuốc chữa bệnh cho người theo đường phi mậu dịch. Quyết định này đưa ra các quy định cụ thể nhằm bảo đảm nguồn thuốc vận chuyển qua biên giới phục vụ đúng mục đích điều trị cá nhân, đồng thời ngăn chặn các hành vi lợi dụng hình thức phi mậu dịch để mua bán, lưu thông thuốc trái phép.

Phạm vi và đối tượng áp dụng quy định

Quy định này áp dụng đối với các nguồn thuốc chữa bệnh cho người được xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch bao gồm:

• Thuốc do người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang theo khi về nước hoặc gửi về Việt Nam.
• Thuốc do công dân Việt Nam đi hợp tác lao động, hợp tác chuyên gia, công tác, học tập, du lịch ở nước ngoài mang theo khi nhập cảnh hoặc gửi về nước.
• Thuốc do người nước ngoài xuất cảnh, nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam mang theo người.
• Thuốc từ Việt Nam gửi ra nước ngoài hoặc mang ra nước ngoài theo người.

Nguyên tắc sử dụng và định mức thuốc phi mậu dịch

• Mục đích sử dụng: Các loại thuốc xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch chỉ được phép sử dụng cho nhu cầu điều trị của bản thân người mang, người gửi hoặc gia đình của họ.
• Quản lý định mức: Bộ Y tế chịu trách nhiệm ban hành quy định cụ thể về định mức số lượng đối với từng loại thuốc được phép xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch.
• Chế tài xử lý vượt định mức: Mọi trường hợp thuốc nhập khẩu, xuất khẩu phi mậu dịch vượt quá định mức quy định của Bộ Y tế đều bị coi là hành vi nhập khẩu, xuất khẩu thuốc chữa bệnh trái phép và sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Kiểm soát đối với thuốc gây nghiện, hướng thần và tiền chất

• Đối với các loại thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần hoặc tiền chất dùng làm thuốc, việc xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chuyên ngành do Bộ Y tế ban hành.
• Các loại thuốc này phải chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam nhằm ngăn ngừa nguy cơ thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích y tế.

Các hành vi nghiêm cấm trong hoạt động phi mậu dịch

• Nghiêm cấm hoàn toàn việc nhập khẩu và xuất khẩu theo đường phi mậu dịch đối với tất cả các loại nguyên liệu làm thuốc.
• Nghiêm cấm việc xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch đối với các loại thuốc thành phẩm nằm trong danh mục thuốc cấm xuất khẩu, nhập khẩu.
• Bộ Y tế có trách nhiệm ban hành danh mục chi tiết các loại nguyên liệu làm thuốc và thuốc cấm nhập khẩu, xuất khẩu phi mậu dịch để làm căn cứ thực thi cho các cơ quan chức năng.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra, hướng dẫn và đôn đốc việc thi hành quyết định này.

Hiệu lực thi hành

Quyết định số 71/2002/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày ký ban hành. Quyết định này bãi bỏ Quyết định số 111/TTg ngày 24 tháng 3 năm 1994 của Thủ tướng Chính phủ về việc quản lý thuốc chữa bệnh theo đường nhập khẩu phi mậu dịch.