Tóm tắt Quyết định 74/2009/QĐ-TTg về chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp

Quyết định số 74/2009/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm quy định chi tiết về chế độ bồi dưỡng đối với người thực hiện giám định tư pháp, người giúp việc và các đối tượng liên quan. Quyết định này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ làm công tác giám định, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động tố tụng tại Việt Nam.

- Đối tượng được hưởng chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp

Theo quy định tại Quyết định này, các đối tượng được hưởng chế độ bồi dưỡng bao gồm:

• Người giám định tư pháp: Bao gồm giám định viên tư pháp và người giám định tư pháp theo vụ việc đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
• Người giúp việc cho người giám định tư pháp: Là người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, trực tiếp hỗ trợ và tham gia vào quá trình giám định (như trợ lý, kỹ thuật viên, y công và các đối tượng khác do Thủ trưởng tổ chức được trưng cầu phân công hoặc do người giám định tư pháp chỉ định).
• Người có mặt thực hiện nhiệm vụ: Là người được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao trách nhiệm có mặt và thực hiện nhiệm vụ trong thời gian khám nghiệm tử thi, mổ tử thi hoặc khai quật tử thi.

- Chế độ bồi dưỡng theo ngày làm giám định

Chế độ này áp dụng đối với hoạt động giám định tư pháp trong các lĩnh vực: pháp y về độc chất, tổ chức học, sinh học, giám định trên hồ sơ; pháp y tâm thần; kỹ thuật hình sự; tài chính – kế toán; văn hóa; xây dựng; môi trường; nông, lâm, ngư nghiệp và các lĩnh vực khác. Các mức bồi dưỡng cụ thể bao gồm:

• Mức 60.000 đồng/người/ngày: Áp dụng đối với các trường hợp giám định thông thường không thuộc các trường hợp đặc biệt.
• Mức 150.000 đồng/người/ngày: Áp dụng đối với việc giám định phức tạp hoặc phải tiếp xúc với đối tượng mang nguồn bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B, C (theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm) hoặc thực hiện trong môi trường bị ô nhiễm.
• Mức 250.000 đồng/người/ngày: Áp dụng đối với việc giám định phải tiếp xúc với đối tượng nhiễm HIV/AIDS, bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm thuộc nhóm A, hoặc thực hiện trong môi trường bị ô nhiễm bởi các chất nguy hiểm (chất phóng xạ, acid, bazơ) hoặc trong vùng đang có dịch bệnh nguy hiểm.
• Cách tính ngày làm giám định: Một ngày làm giám định được tính là 8 tiếng thực tế thực hiện công việc. Trường hợp công việc phân rải trong nhiều ngày thì cộng dồn tổng số giờ thực tế để quy đổi. Thời gian và khối lượng công việc được xác định dựa trên quy trình chuẩn của từng lĩnh vực.
• Chế độ làm ngoài giờ: Khi thực hiện giám định ngoài giờ hành chính, người giám định và người giúp việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước còn được hưởng thêm bồi dưỡng làm thêm giờ hoặc phụ cấp làm đêm theo quy định tại Nghị định số 204/2004/NĐ-CP.

- Chế độ bồi dưỡng theo vụ việc trong lĩnh vực pháp y

Đối với việc giám định trên người sống và trên tử thi thuộc lĩnh vực pháp y, chế độ bồi dưỡng được tính theo vụ việc với các mức cụ thể:

• Giám định trên người sống:
  • Khám chuyên khoa sâu ở các chuyên khoa: Mức bồi dưỡng là 80.000 đồng/lần giám định/nội dung yêu cầu/trường hợp/người giám định.
  • Khám tổng quát: Mức bồi dưỡng là 100.000 đồng/lần giám định/nội dung yêu cầu/trường hợp/người giám định.
• Giám định không mổ tử thi (tử thi không bảo quản đúng quy chuẩn hoặc thối rữa tự nhiên):
  • Người chết trong vòng 48 giờ: Mức 300.000 đồng/trường hợp/người giám định.
  • Người chết từ trên 48 giờ đến 7 ngày: Mức 400.000 đồng/trường hợp/người giám định.
  • Người chết quá 7 ngày: Mức 500.000 đồng/trường hợp/người giám định.
• Giám định mổ tử thi (tử thi không bảo quản đúng quy chuẩn hoặc thối rữa tự nhiên):
  • Người chết trong vòng 48 giờ: Mức 1.000.000 đồng/trường hợp/người giám định.
  • Người chết từ trên 48 giờ đến 7 ngày: Mức 1.500.000 đồng/trường hợp/người giám định.
  • Người chết quá 7 ngày: Mức 2.000.000 đồng/trường hợp/người giám định.
  • Người chết quá 7 ngày và phải khai quật: Mức 3.000.000 đồng/trường hợp/người giám định.
• Trường hợp tử thi được bảo quản đúng quy chuẩn: Người giám định được hưởng bằng 75% mức bồi dưỡng tương ứng nêu trên.
• Trường hợp đặc biệt nguy hiểm: Nếu giám định tử thi (có mổ hoặc không mổ) nhiễm HIV/AIDS, bệnh truyền nhiễm nhóm A hoặc trong môi trường nguy hiểm (phóng xạ, acid, bazơ, vùng dịch), áp dụng mức bồi dưỡng cao nhất của nhóm không mổ tử thi (500.000 đồng) hoặc nhóm mổ tử thi (3.000.000 đồng).

- Chế độ đối với người giúp việc và người có mặt giám định

Quyết định cũng quy định rõ tỷ lệ hưởng bồi dưỡng cho các đối tượng hỗ trợ:

• Người giúp việc cho người giám định tư pháp: Được hưởng 70% mức bồi dưỡng mà người giám định tư pháp được hưởng trong vụ việc tương ứng.
• Người được giao trách nhiệm có mặt: Trong các trường hợp khám nghiệm, mổ hoặc khai quật tử thi, đối tượng này được hưởng 50% mức bồi dưỡng của người giám định tư pháp.

- Nguồn kinh phí và phương thức chi trả

Việc chi trả bồi dưỡng giám định tư pháp được phân định rõ ràng theo tính chất của từng loại vụ án, vụ việc:

• Đối với vụ án hình sự: Kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm, được bố trí trong dự toán hàng năm của cơ quan tiến hành tố tụng. Việc sử dụng kinh phí phải đúng mục đích, chế độ và không được dùng cho các nhiệm vụ thường xuyên của cơ quan.
• Đối với vụ việc dân sự, vụ án hành chính: Kinh phí được tính vào chi phí giám định và do đương sự chịu trách nhiệm chi trả theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự và tố tụng hành chính.
• Trách nhiệm của cơ quan trưng cầu: Có nghĩa vụ tạm ứng tiền bồi dưỡng khi trưng cầu giám định và thực hiện thanh toán đầy đủ cho tổ chức, cá nhân thực hiện ngay khi nhận được kết luận giám định.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Quyết định quy định cơ chế phối hợp và điều chỉnh linh hoạt theo biến động kinh tế:

• Trách nhiệm hướng dẫn: Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm hướng dẫn thực hiện Quyết định này.
• Cơ chế điều chỉnh mức bồi dưỡng: Trong trường hợp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng vượt quá 25% so với thời điểm ban hành Quyết định, Bộ Tư pháp có trách nhiệm chủ trì phối hợp với các bộ liên quan nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức bồi dưỡng để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định 74/2009/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2009.
• Văn bản bị thay thế: Quyết định này thay thế hoàn toàn Quyết định số 160/TTg ngày 15 tháng 3 năm 1996 và Quyết định số 57/1998/QĐ-TTg ngày 05 tháng 3 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ.