Sắc lệnh số 36 về việc tổ chức Bộ Xã hội do Chủ tịch Chính phủ ban hành là một văn bản pháp lý đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển bộ máy quản lý nhà nước về lĩnh vực an sinh, cứu tế xã hội trong giai đoạn đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng:

• Phạm vi áp dụng: Sắc lệnh quy định toàn diện về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Xã hội từ cấp trung ương đến các cơ quan đại diện tại địa phương.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Xã hội, cán bộ, công chức làm việc trong ngành xã hội, cứu tế và các cơ quan hành chính địa phương có liên quan đến việc thực thi chính sách an sinh xã hội.

Nội dung cốt lõi của Sắc lệnh:

- Cơ cấu tổ chức bộ máy tại Trung ương (Chương thứ nhất)

• Thiết lập Văn phòng Bộ với vai trò là trung tâm điều phối hành chính, quản lý nhân sự, ngân sách, lưu trữ công văn và điều hành các hoạt động chung của Bộ.
• Thành lập các Nha chuyên môn trực thuộc Bộ để đảm nhiệm các nhiệm vụ chuyên biệt, trong đó trọng tâm là Nha Cứu tế xã hội nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách về cứu đói, hỗ trợ đồng bào gặp thiên tai, dịch bệnh và khó khăn sau cách mạng.
• Quy định rõ chức năng, quyền hạn của từng bộ phận nhằm tránh sự chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực xã hội.

- Tổ chức thực hiện tại địa phương và cơ chế điều hành (Chương thứ hai)

• Quy định việc thiết lập hệ thống cơ quan chuyên trách về xã hội tại các cấp hành chính địa phương (kỳ, tỉnh, huyện) để trực tiếp triển khai các chính sách của Chính phủ đến người dân.
• Xác định mối quan hệ công tác giữa Bộ Xã hội với Ủy ban hành chính các cấp trong việc phối hợp thực hiện các chương trình cứu trợ, bảo trợ xã hội.
• Quy định về thẩm quyền bổ nhiệm, bãi miễn các chức danh lãnh đạo trong Bộ và các đơn vị trực thuộc, đảm bảo tính thống nhất và kỷ cương trong bộ máy hành chính.

- Các điều khoản đầu tiên về nguyên tắc tổ chức (Từ Điều 1 đến Điều 4)

• Xác định vị trí pháp lý của Bộ Xã hội là cơ quan thuộc Chính phủ, có trách nhiệm quản lý nhà nước về các vấn đề xã hội, lao động và cứu tế trên phạm vi cả nước.
• Giao quyền cho Bộ trưởng Bộ Xã hội ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết để thi hành Sắc lệnh này.
• Quy định các nguyên tắc làm việc, phân công trách nhiệm rõ ràng giữa Bộ trưởng, Thứ trưởng và các thủ trưởng đơn vị trực thuộc nhằm tối ưu hóa quy trình ra quyết định.

Hiệu lực thi hành: Sắc lệnh có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Bộ trưởng Bộ Xã hội và các Bộ trưởng có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Sắc lệnh này.