Sắc lệnh số 50/SL do Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành quy định về việc tổ chức Bộ Quốc phòng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy quản lý hành chính và chỉ huy quân sự của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, phân định rõ ràng giữa chức năng quản lý hành chính quốc phòng và chức năng chỉ huy quân đội ngoài mặt trận.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Sắc lệnh áp dụng đối với toàn bộ hệ thống tổ chức của Bộ Quốc phòng, lực lượng quân đội, Dân quân Việt Nam, các cơ quan sản xuất quốc phòng, các cán bộ chỉ huy, sĩ quan và nhân viên thuộc ngành quân sự.

Nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng và quyền hạn của Tổng Tư lệnh

• Nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng: Thực hiện tổ chức và quản trị quân đội cùng các cơ quan Quốc phòng; đồng thời trực tiếp điều khiển toàn bộ các cơ quan sản xuất phục vụ cho mục đích Quốc phòng.
• Quyền hạn của Tổng Tư lệnh: Phụ trách chỉ huy toàn bộ quân đội và lực lượng Dân quân Việt Nam; có quyền sử dụng các cơ quan giúp việc chỉ huy và quyết định việc điều động, sử dụng các sản phẩm quốc phòng. Tổng Tư lệnh được hỗ trợ bởi một số tham nghị Quân sự do chính Tổng Tư lệnh bổ nhiệm.
• Công tác thanh tra quân đội: Bộ Quốc phòng thiết lập một đoàn Thanh tra do một Tổng Thanh tra điều khiển cùng các Thanh tra giúp việc. Trong đó, Tổng Thanh tra Quân đội và các Thanh tra Quân đội trực thuộc quyền sử dụng của Tổng Tư lệnh.

Cơ cấu tổ chức bộ máy giúp việc Bộ trưởng và Tổng Tư lệnh

• Bộ máy giúp việc Bộ trưởng: Gồm có Văn phòng và Sự vụ (trực tiếp giúp việc Bộ trưởng), các Nha chuyên việc sản xuất, Bộ Tổng Tham mưu và các Cục giúp về việc chỉ huy.
• Đổng lý Sự vụ: Trực tiếp giúp việc Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong việc điều khiển và quản trị các Nha chuyên trách sản xuất.
• Đổng lý Quân vụ: Trực tiếp giúp việc Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong việc tổ chức và quản trị quân đội cùng các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng (ngoại trừ các Nha).
• Văn phòng Tổng Tư lệnh: Đặt dưới quyền điều khiển của một Chánh Văn phòng, có nhiệm vụ giúp Tổng Tư lệnh phối hợp chặt chẽ giữa yếu tố quân sự và chính trị trong công tác chỉ huy.
• Thẩm quyền quy định chi tiết: Tổ chức cụ thể của các cơ quan Sự vụ và Quân vụ sẽ do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trực tiếp ấn định.

Hệ thống các Nha chuyên trách sản xuất quốc phòng

Sắc lệnh quy định thành lập các Nha chuyên môn để đảm bảo công tác hậu cần, kỹ thuật và sản xuất phục vụ kháng chiến, bao gồm:

• Nha Quân giới: Có nhiệm vụ chuyên trách về việc cung cấp và sản xuất vũ khí, đạn dược cũng như các loại chiến cụ phục vụ chiến đấu.
• Nha Quân nhu: Có nhiệm vụ cung cấp và sản xuất quân trang, quân dụng cho toàn quân.
• Nha Quân Dược: Có nhiệm vụ cung cấp và sản xuất các loại dược phẩm, thuốc men và dụng cụ Y tế phục vụ công tác cứu chữa thương bệnh binh.
• Thẩm quyền tổ chức: Cơ cấu tổ chức chi tiết của các Nha này sẽ do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ra quyết định ấn định cụ thể.

Hệ thống chỉ huy, tham mưu và các Cục chuyên môn trực thuộc

Để đảm bảo công tác tác chiến, huấn luyện và xây dựng lực lượng, Sắc lệnh thiết lập hệ thống cơ quan tham mưu và các Cục chuyên môn sâu:

• Bộ Tổng tham mưu: Do Tổng tham mưu trưởng điều khiển, có nhiệm vụ trực tiếp giúp Tổng Tư lệnh trong việc xây dựng và hoạch định các kế hoạch tác chiến quân sự.
• Cục Chính trị: Do Chính trị Cục trưởng điều khiển, trực tiếp giúp Tổng Tư lệnh trong việc định kế hoạch và triển khai công tác chính trị trong quân đội và các Cục.
• Hệ thống các Cục chuyên môn khác (mỗi Cục do một Cục trưởng điều khiển):
  • Cục Dân quân: Tham mưu, giúp ý kiến trong việc tổ chức và lãnh đạo lực lượng Dân quân tự vệ tại các địa phương.
  • Cục Quân huấn: Phụ trách công tác đào tạo, huấn luyện và bồi dưỡng, bổ túc cán bộ trong toàn quân đội.
  • Cục Quân chính: Nghiên cứu, đề nghị các quy tắc quân đội, theo dõi công tác nhân sự và nghiên cứu phương án huy động nhân lực phục vụ kháng chiến.
  • Cục Quân pháp: Thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến pháp luật quân sự và kỷ luật quân đội.
  • Cục Tình báo: Thực hiện điều tra tình hình quân địch, thu thập tin tức tình báo chiến lược, chiến thuật, đồng thời đề phòng và đối phó với các hoạt động gián điệp của đối phương.
  • Cục Pháo binh: Tổ chức xây dựng binh chủng Pháo binh và tham mưu ý kiến trong việc chỉ huy binh chủng này.
  • Cục Công binh: Tổ chức binh chủng Công binh, tiếp tế và phân phối dụng cụ công binh cho quân đội, tham mưu ý kiến về chỉ huy công binh.
  • Cục Quân giới: Tổ chức công tác tiếp tế, phân phối và bảo quản, giữ gìn vũ khí, đạn dược, chiến cụ.
  • Cục Quân nhu: Tổ chức tiếp tế, phân phối, bảo quản quân trang, quân lương, quân dụng; đồng thời phụ trách toàn bộ công tác kế toán quân nhu trong quân đội.
  • Cục Quân y: Tổ chức, quản lý công tác Y tế và Thú y trong toàn quân đội.
  • Cục Thông tin liên lạc: Tổ chức và bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt trong quân đội về mọi ngành, mọi cấp.
  • Cục Vận tải: Tổ chức công tác vận tải quân sự phục vụ hành quân, tiếp tế về mọi mặt.
• Nguyên tắc tổ chức: Việc tổ chức chi tiết của Bộ Tổng tham mưu và các Cục chuyên môn nêu trên sẽ do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ấn định sau khi có sự bàn bạc, thống nhất ý kiến với Tổng Tư lệnh.

Hiệu lực thi hành: Sắc lệnh số 50/SL có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các quy định trước đây trái với Sắc lệnh này đều bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng Tư lệnh Quân đội chịu trách nhiệm thi hành Sắc lệnh này.