Thông tư 01-BXD/GĐ được Bộ Xây dựng ban hành năm 1992 nhằm hướng dẫn chi tiết về nội dung và phương thức thẩm tra thiết kế đối với các công trình xây dựng do các đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng lập thiết kế. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình kiểm soát chất lượng thiết kế, đảm bảo an toàn kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cho các công trình đầu tư xây dựng trong giai đoạn đầu thập niên 90.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với tất cả các công trình xây dựng cơ bản do các đơn vị, tổ chức thiết kế thuộc Bộ Xây dựng thực hiện lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật và thiết kế thi công. Đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp bao gồm các chủ đầu tư, các tổ chức tư vấn thiết kế thuộc Bộ và các cơ quan có thẩm quyền thẩm tra, phê duyệt thiết kế thuộc hệ thống quản lý của Bộ Xây dựng.

Nội dung thẩm tra thiết kế công trình

Công tác thẩm tra thiết kế được thực hiện toàn diện nhằm đánh giá tính khả thi, sự an toàn và tính kinh tế của công trình, tập trung vào các nội dung cốt lõi sau:

• Đánh giá sự phù hợp với quy hoạch và phương án kiến trúc: Kiểm tra việc tuân thủ quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt, sự hợp lý của giải pháp kiến trúc, dây chuyền công nghệ và công năng sử dụng của công trình.
• Kiểm tra việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật: Xem xét tính chính xác và sự phù hợp của việc áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng của Nhà nước và ngành xây dựng trong tính toán kết cấu, nền móng và các hệ thống kỹ thuật.
• Thẩm định mức độ an toàn và bền vững của kết cấu: Đánh giá giải pháp chịu lực chính của công trình, khả năng chống chịu tải trọng, độ lún, độ biến dạng và các yếu tố an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường.
• Thẩm tra dự toán và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật: Kiểm tra tính đúng đắn của việc áp dụng đơn giá, định mức kinh tế kỹ thuật, tính toán khối lượng và tổng mức đầu tư nhằm tránh lãng phí và thất thoát vốn đầu tư.

Phương thức và quy trình thẩm tra thiết kế

Để đảm bảo tính khách quan và chất lượng của kết quả thẩm tra, Thông tư quy định cụ thể về phương thức thực hiện như sau:

• Phương thức thẩm tra độc lập hoặc phối hợp: Cơ quan quản lý có thẩm quyền có thể tự thực hiện thẩm tra hoặc trưng tập các chuyên gia giỏi, các tổ chức tư vấn chuyên ngành để hỗ trợ thẩm tra các phần việc kỹ thuật phức tạp.
• Hồ sơ yêu cầu thẩm tra: Đơn vị lập thiết kế phải cung cấp đầy đủ hồ sơ gồm thuyết minh thiết kế, các bản vẽ kỹ thuật, tài liệu khảo sát địa chất, địa hình, các bảng tính toán kết cấu và dự toán chi tiết.
• Lập báo cáo kết quả thẩm tra: Kết thúc quá trình thẩm tra, cơ quan chủ trì phải lập văn bản báo cáo kết quả thẩm tra rõ ràng, trong đó nêu rõ các nội dung đạt yêu cầu, các nội dung cần sửa đổi, bổ sung và kiến nghị phương án xử lý trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đơn vị lập thiết kế: Chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của các số liệu khảo sát, kết quả tính toán và chất lượng nghệ thuật, kỹ thuật của hồ sơ thiết kế do mình lập.
• Cơ quan thẩm tra: Chịu trách nhiệm trước pháp luật và Bộ Xây dựng về tính khách quan, trung thực và chất lượng của các ý kiến nhận xét, đánh giá trong văn bản kết quả thẩm tra.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 01-BXD/GĐ năm 1992 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các quy định trước đây của Bộ Xây dựng về thẩm tra thiết kế trái với Thông tư này đều bị bãi bỏ. Các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm tổ chức quán triệt và thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn tại văn bản này.