Thông tư 133/2018/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn chi tiết về việc lập Báo cáo tài chính nhà nước, bao gồm biểu mẫu, quy trình lập, gửi báo cáo cung cấp thông tin tài chính, các chỉ tiêu cụ thể và công tác kiểm tra báo cáo tài chính nhà nước.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn chi tiết về biểu mẫu, quy trình lập, gửi Báo cáo cung cấp thông tin tài chính phục vụ việc lập Báo cáo tài chính nhà nước; quy định các chỉ tiêu cụ thể và công tác kiểm tra việc lập Báo cáo tài chính nhà nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị lập Báo cáo tài chính nhà nước và các cơ quan, đơn vị, tổ chức cung cấp thông tin để lập báo cáo, cụ thể:

• Bộ Tài chính và Kho bạc Nhà nước các cấp.
• Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính: Vụ Ngân sách nhà nước, Cơ quan Thuế các cấp, Tổng cục Hải quan, Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Cục Tài chính doanh nghiệp, Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính, Cục Quản lý công sản, Tổng cục Dự trữ Nhà nước.
• Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
• Cơ quan tài chính địa phương bao gồm Sở Tài chính thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện.
• Ủy ban nhân dân cấp xã và các đơn vị dự toán cấp I thuộc ngân sách cấp trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện.

Quy định về trình Báo cáo tài chính nhà nước

• Cấp toàn quốc: Kho bạc Nhà nước chịu trách nhiệm lập Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc, trình Bộ Tài chính để Bộ trưởng Bộ Tài chính trình Chính phủ, báo cáo Quốc hội.
• Cấp tỉnh: Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh lập Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh, gửi lấy ý kiến bằng văn bản của Sở Tài chính (Sở Tài chính có trách nhiệm trả lời trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản xin ý kiến), sau đó trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để báo cáo Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Nguyên tắc lập và yêu cầu đối với thông tin báo cáo

• Báo cáo cung cấp thông tin tài chính phải được lập cùng kỳ kế toán năm với Báo cáo tài chính nhà nước, tính từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12 năm dương lịch.
• Thông tin trên Báo cáo tài chính nhà nước phải phản ánh trung thực, khách quan, hợp lý tình hình tài chính nhà nước; đối với Báo cáo cung cấp thông tin tài chính phải phản ánh trung thực tình hình của đơn vị mình và các đơn vị kế toán trực thuộc.
• Nội dung trình bày phải phù hợp với yêu cầu quản lý, đảm bảo tính nhất quán, liên tục và có khả năng so sánh giữa các kỳ kế toán.
• Khi tổng hợp lập Báo cáo tài chính nhà nước, bắt buộc phải thực hiện loại trừ đầy đủ các số liệu phát sinh từ các giao dịch nội bộ giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức.

Biểu mẫu, nội dung và quy trình lập Báo cáo cung cấp thông tin tài chính

Các cơ quan, đơn vị, tổ chức có trách nhiệm lập Báo cáo cung cấp thông tin tài chính gửi Kho bạc Nhà nước đồng cấp theo các quy định cụ thể sau:

• Kho bạc Nhà nước các cấp: Lập báo cáo về các thông tin tài chính liên quan đến hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước trong năm theo chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước. Kho bạc Nhà nước lập báo cáo nợ công, nợ chính quyền địa phương, các khoản vay và trả nợ của Chính phủ. Kho bạc Nhà nước cấp huyện lập Báo cáo tổng hợp thông tin tài chính huyện (gồm báo cáo tình hình tài chính, kết quả hoạt động, lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh).
• Cơ quan Thuế các cấp: Báo cáo số liệu thu thuế, phí, lệ phí, các khoản thu nội địa khác phát sinh trong năm và các khoản phải thu, phải trả tại thời điểm cuối năm liên quan đến nghiệp vụ quản lý thuế nội địa.
• Tổng cục Hải quan: Báo cáo các khoản thu thuế, phí, lệ phí và thu khác đối với hàng hóa xuất nhập khẩu phát sinh trong năm, cùng các khoản phải thu, phải trả cuối năm.
• Cục Quản lý Nợ và Tài chính đối ngoại: Lập báo cáo tài chính của Quỹ tích lũy trả nợ.
• Cục Tài chính doanh nghiệp: Báo cáo tình hình vốn nhà nước tại các doanh nghiệp do trung ương quản lý và báo cáo tài chính của Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp.
• Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính: Báo cáo tình hình vốn nhà nước tại các ngân hàng và tổ chức tài chính do trung ương quản lý.
• Cục Quản lý công sản: Báo cáo thông tin tài chính nhà nước liên quan đến tài sản công theo từng địa bàn được quản lý trong cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.
• Tổng cục Dự trữ Nhà nước: Lập báo cáo tài chính tổng hợp của hoạt động dự trữ quốc gia.
• Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Lập báo cáo tài chính tổng hợp của các Quỹ bảo hiểm xã hội và báo cáo tài chính tổng hợp cho hoạt động nội ngành.
• Sở Tài chính: Báo cáo thông tin tài chính liên quan đến vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, ngân hàng và tổ chức tài chính do địa phương quản lý.
• Ủy ban nhân dân cấp xã: Lập Báo cáo tài chính xã theo chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã gửi Kho bạc Nhà nước cấp huyện.
• Các đơn vị dự toán cấp I: Lập Báo cáo tài chính hoặc Báo cáo tài chính tổng hợp kèm Báo cáo bổ sung thông tin tài chính theo quy định của chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp hiện hành gửi Kho bạc Nhà nước đồng cấp.

Hình thức và thời hạn gửi báo cáo cung cấp thông tin tài chính

• Hình thức gửi: Báo cáo được lập dưới dạng file điện tử, được phê duyệt và ký số theo quy định, gửi qua Cổng thông tin điện tử của Kho bạc Nhà nước. Hình thức gửi báo cáo giấy kèm file điện tử chỉ áp dụng đối với các đơn vị chưa đáp ứng đủ điều kiện giao dịch điện tử.
• Thời hạn gửi báo cáo cấp huyện: Trước ngày 30 tháng 4 của năm tài chính tiếp theo (để lập Báo cáo tổng hợp thông tin tài chính huyện).
• Thời hạn gửi báo cáo cấp tỉnh: Trước ngày 30 tháng 6 của năm tài chính tiếp theo (để lập Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh).
• Thời hạn gửi báo cáo toàn quốc: Trước ngày 01 tháng 10 của năm tài chính tiếp theo (để lập Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc).

Quy trình kiểm tra và trình tự lập Báo cáo tài chính nhà nước

Kho bạc Nhà nước các cấp thực hiện kiểm tra tính cân đối, hợp lý, hợp lệ của các báo cáo nhận được. Nếu báo cáo đạt yêu cầu, Kho bạc Nhà nước thực hiện tiếp nhận. Trường hợp không đạt yêu cầu, Kho bạc Nhà nước sẽ thông báo từ chối tiếp nhận trên Cổng thông tin điện tử, nêu rõ lý do để đơn vị hoàn thiện và gửi lại.

Trình tự lập Báo cáo tình hình tài chính nhà nước và Báo cáo kết quả hoạt động tài chính nhà nước được thực hiện qua 3 bước:

1. Bước 1: Tổng hợp số liệu từ các báo cáo cung cấp thông tin tài chính làm căn cứ.
2. Bước 2: Thực hiện loại trừ các giao dịch nội bộ theo quy định.
3. Bước 3: Tổng hợp và trình bày báo cáo hoàn chỉnh.

Đối với Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, quy trình lập bao gồm 7 bước nhằm xác định dòng tiền từ hoạt động chủ yếu, hoạt động đầu tư, hoạt động tài chính, xác định lưu chuyển tiền thuần trong kỳ, tiền và các khoản tương đương tiền đầu kỳ, ảnh hưởng của chênh lệch tỷ giá và tiền cuối kỳ.

Quy định về loại trừ giao dịch nội bộ

Giao dịch nội bộ là các giao dịch phát sinh giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong cùng phạm vi lập báo cáo và phải được loại trừ triệt để khi lập Báo cáo tài chính nhà nước:

• Khi lập Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc: Loại trừ các khoản bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu, thu hồi, hoàn trả kinh phí giữa ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh; các khoản vay từ các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách qua phát hành trái phiếu Chính phủ; cho ngân sách địa phương vay lại từ nguồn ODA, vay ưu đãi nước ngoài; các khoản chi, tạm ứng kinh phí hoạt động, dự án từ ngân sách trung ương cho các đơn vị thuộc ngân sách trung ương; các giao dịch giữa các quỹ tài chính ngoài ngân sách do trung ương quản lý với các cấp ngân sách.
• Khi lập Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh: Loại trừ các khoản bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu, thu hồi, hoàn trả kinh phí giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp huyện; các khoản chi, tạm ứng kinh phí hoạt động, dự án cho các đơn vị thuộc ngân sách cấp tỉnh; các giao dịch nội bộ giữa các cơ quan, tổ chức trong phạm vi tỉnh.
• Khi lập Báo cáo tổng hợp thông tin tài chính huyện: Loại trừ các khoản bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu, thu hồi, hoàn trả kinh phí giữa ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp xã; các khoản chi, tạm ứng kinh phí cho các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách thuộc ngân sách cấp huyện; các giao dịch nội bộ trong phạm vi huyện.

Kiểm tra và điều chỉnh sai sót số liệu

• Công tác kiểm tra: Bộ Tài chính thực hiện kiểm tra Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc; Kho bạc Nhà nước kiểm tra Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh. Nội dung kiểm tra tập trung vào danh mục báo cáo, tính pháp lý (phê duyệt đúng thẩm quyền), tính đầy đủ của việc tổng hợp số liệu và việc thực hiện loại trừ các giao dịch nội bộ.
• Điều chỉnh sai sót: Trường hợp phát hiện sai sót trên báo cáo nhưng chưa trình Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước thực hiện điều chỉnh trực tiếp trên báo cáo của năm đó. Trường hợp báo cáo đã được trình Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước thực hiện điều chỉnh số liệu vào báo cáo của năm phát hiện sai sót và phải thuyết minh chi tiết về việc điều chỉnh này.

Hiệu lực thi hành và Tổ chức thực hiện

Thông tư 133/2018/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 02 năm 2019. Báo cáo tài chính nhà nước đầu tiên được lập theo số liệu tài chính của năm 2018.

Về tổ chức thực hiện, trước ngày 15 tháng 01 hàng năm, các cơ quan tài chính (Vụ Ngân sách Nhà nước thuộc Bộ Tài chính, Sở Tài chính, Phòng Tài chính - Kế hoạch) có trách nhiệm cung cấp danh sách các đơn vị dự toán cấp I thuộc cấp ngân sách tương ứng cho Kho bạc Nhà nước đồng cấp để tổng hợp. Trường hợp có biến động tăng, giảm đơn vị dự toán cấp I trong năm, các cơ quan này phải kịp thời thông báo cho Kho bạc Nhà nước đồng cấp để cập nhật số liệu.