Thông tư 201-BXD/TT được Bộ Xây dựng ban hành năm 1978 nhằm hướng dẫn chi tiết việc quản lý nhà, đất vắng chủ tại các tỉnh phía Nam sau ngày giải phóng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập cơ chế quản lý, xử lý đối với các tài sản là nhà ở, đất đai không có người trông coi hoặc chủ sở hữu đã vắng mặt khỏi địa phương trong giai đoạn chuyển tiếp lịch sử.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Văn bản áp dụng đối với toàn bộ diện tích nhà và đất vắng chủ tại các tỉnh, thành phố phía Nam. Đối tượng điều chỉnh trực tiếp là tài sản thuộc quyền sở hữu của những cá nhân, tổ chức đã xuất cảnh, di cư, lánh nạn hoặc vắng mặt không có lý do chính đáng mà không thực hiện việc bàn giao hoặc ủy quyền quản lý hợp pháp theo quy định của chính quyền cách mạng.

- Phân loại và xác định diện nhà, đất vắng chủ

• Nhà, đất của những người đã ra nước ngoài (bao gồm cả xuất cảnh hợp pháp và bất hợp pháp) mà không có người thừa kế hợp pháp hoặc người được ủy quyền hợp lệ trông coi tại địa phương.
• Nhà, đất thuộc sở hữu của các cá nhân, tổ chức, quan chức thuộc chế độ cũ đã di tản, bỏ chạy hoặc vắng mặt tại địa phương từ sau ngày giải phóng miền Nam.
• Các trường hợp chủ sở hữu vắng mặt dài ngày nhưng không khai báo tạm vắng, không thực hiện nghĩa vụ đăng ký quyền sở hữu và quyền sử dụng đất theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Nguyên tắc quản lý và xử lý của Nhà nước

• Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ diện tích nhà, đất vắng chủ để đưa vào khai thác, sử dụng có hiệu quả, phục vụ lợi ích công cộng, giải quyết nhu cầu nhà ở của nhân dân lao động và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
• Đối với nhà, đất vắng chủ thuộc diện cải tạo hoặc thuộc diện Nhà nước trực tiếp quản lý, các cơ quan chức năng tiến hành lập hồ sơ, kiểm kê chi tiết hiện trạng và bàn giao cho cơ quan quản lý nhà đất địa phương tiếp nhận.
• Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý chiếm dụng, mua bán, chuyển nhượng trái phép, tự ý tháo dỡ hoặc hủy hoại tài sản đối với nhà, đất vắng chủ khi chưa có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Thẩm quyền và thủ tục thiết lập hồ sơ quản lý

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại phía Nam có trách nhiệm chỉ đạo Sở Xây dựng và các cơ quan quản lý nhà đất cấp dưới tiến hành rà soát, phân loại và lập hồ sơ quản lý chặt chẽ đối với từng căn nhà, thửa đất vắng chủ.
• Quy trình lập hồ sơ phải đảm bảo tính khách quan, minh bạch, có sự tham gia xác nhận của chính quyền cơ sở (phường, xã) và đại diện tổ dân phố hoặc người dân cư trú xung quanh khu vực có tài sản.
• Mọi quyết định tiếp nhận, trưng dụng, bố trí sử dụng hoặc giao quyền quản lý nhà, đất vắng chủ phải được ban hành bằng văn bản chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Giải quyết các trường hợp khiếu nại và yêu cầu nhận lại nhà đất

• Hướng dẫn cụ thể về việc tiếp nhận, xem xét và giải quyết đơn thư khiếu nại của các chủ sở hữu hoặc người thừa kế hợp pháp xin nhận lại nhà, đất sau thời gian vắng mặt.
• Việc xem xét trả lại nhà, đất hoặc bồi hoàn (nếu có) phải tuân thủ nghiêm ngặt các chính sách quản lý nhà đất của Nhà nước trong từng thời kỳ, đồng thời phải ưu tiên bảo đảm ổn định chỗ ở cho người đang trực tiếp sử dụng hợp pháp diện tích nhà đất đó.

Hiệu lực thi hành: Thông tư 201-BXD/TT-1978 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các quy định trước đây của các địa phương trái với Thông tư này đều bãi bỏ. Việc quản lý, xử lý nhà và đất vắng chủ tại các tỉnh phía Nam phải thực hiện thống nhất theo các hướng dẫn chi tiết tại văn bản này.