Thông tư số 26/2003/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 01 tháng 04 năm 2003, hướng dẫn chi tiết về thời điểm tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thống nhất cách xác định thời điểm áp dụng thuế suất và tỷ giá tính thuế, tạo cơ sở minh bạch cho cả cơ quan hải quan và đối tượng nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với hoạt động ngoại thương.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này điều chỉnh các quan hệ pháp luật liên quan đến việc xác định thời điểm tính thuế đối với tất cả các loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam hoặc giữa thị trường nội địa với các khu phi thuế quan. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc diện chịu thuế và các cơ quan hải quan thực hiện công tác quản lý thu thuế.

Nguyên tắc xác định thời điểm tính thuế xuất khẩu, nhập khẩu

• Thời điểm tính thuế xuất khẩu, nhập khẩu được xác định là ngày đối tượng nộp thuế đăng ký tờ khai hải quan với cơ quan hải quan. Tờ khai hải quan phải đảm bảo tính hợp lệ và được cơ quan hải quan tiếp nhận theo đúng quy định của pháp luật.
• Thuế suất đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được áp dụng theo mức thuế suất có hiệu lực tại thời điểm tính thuế (tức là ngày đăng ký tờ khai hải quan).
• Tỷ giá giữa đồng Việt Nam với ngoại tệ dùng để xác định trị giá tính thuế là tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố, được áp dụng tại thời điểm tính thuế.

Quy định cụ thể cho các trường hợp đặc thù

• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đăng ký tờ khai hải quan một lần nhưng thực tế xuất khẩu, nhập khẩu nhiều lần (tờ khai đăng ký trước): Thời điểm tính thuế, thuế suất và tỷ giá tính thuế được xác định riêng biệt cho từng lần thực tế xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hóa, căn cứ vào ngày thực xuất hoặc thực nhập của lô hàng đó.
• Đối với hàng hóa tạm nhập - tái xuất hoặc tạm xuất - tái nhập: Trường hợp chuyển sang tiêu thụ nội địa hoặc thay đổi mục đích sử dụng ban đầu, thời điểm tính thuế và áp dụng chính sách thuế mới được xác định tại thời điểm người nộp thuế đăng ký tờ khai hải quan mới hoặc thời điểm cơ quan hải quan phát hiện hành vi vi phạm, thay đổi mục đích sử dụng.
• Trường hợp có sự thay đổi về chính sách thuế hoặc biến động tỷ giá giữa thời điểm đăng ký tờ khai hải quan và thời điểm thực tế thông quan hàng hóa: Cơ quan hải quan vẫn áp dụng thống nhất nguyên tắc tính thuế theo ngày đăng ký tờ khai hải quan hợp lệ ban đầu, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định cụ thể khác.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 26/2003/TT-BTC có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Các quy định trước đây của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan về thời điểm tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trái với hướng dẫn tại Thông tư này đều bãi bỏ.