Thông tư 63/2009/TT-BCA được ban hành bởi Bộ Công an quy định chi tiết về việc thực hiện dân chủ trong công tác quản lý đầu tư xây dựng công trình của Công an nhân dân, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch, phát huy quyền làm chủ của cán bộ, chiến sĩ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư trong toàn lực lượng.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định về mục đích, nguyên tắc và nội dung thực hiện dân chủ trong công tác quản lý đầu tư xây dựng công trình của Công an nhân dân, bao gồm các giai đoạn: xây dựng kế hoạch, chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, cấp phát vốn, và thanh quyết toán công trình xây dựng. Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm Công an các đơn vị, địa phương; cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác đầu tư xây dựng trong lực lượng Công an.

Mục đích và nguyên tắc thực hiện dân chủ trong quản lý đầu tư xây dựng

• Mục đích: Bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Công an các đơn vị, địa phương cũng như của cán bộ, chiến sĩ; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý đầu tư xây dựng. Qua đó, góp phần thực hành tiết kiệm, phòng chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý đầu tư trong sạch, vững mạnh.
• Nguyên tắc: Tuân thủ nghiêm ngặt Hiến pháp, pháp luật và các quy định của Bộ Công an về quản lý đầu tư xây dựng. Nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng dân chủ để trục lợi cá nhân hoặc gây cản trở, xâm phạm lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy Đảng, đề cao trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị và thực hiện công khai, minh bạch thông tin (trừ các nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước).

Thực hiện dân chủ trong xây dựng kế hoạch đầu tư xây dựng

• Kế hoạch đầu tư xây dựng (bao gồm kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm) phải do đơn vị chuyên môn lập, được Đảng ủy và lãnh đạo Công an đơn vị, địa phương thống nhất trước khi báo cáo Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật để tập hợp, xây dựng kế hoạch chung toàn Bộ.
• Đảng ủy Công an Trung ương và tập thể lãnh đạo Bộ Công an xem xét, phê duyệt kế hoạch đầu tư xây dựng và danh mục công trình trên cơ sở tờ trình của Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật.
• Quá trình xây dựng và phê duyệt kế hoạch phải ưu tiên cho các đơn vị mới chia tách, mới thành lập, các công trình phục vụ chiến đấu, khu vực vùng sâu, vùng xa và các công trình trọng điểm theo quy định.
• Thủ trưởng Công an đơn vị, địa phương có trách nhiệm thông báo công khai kế hoạch đầu tư xây dựng của đơn vị mình cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền được biết.

Thực hiện dân chủ trong công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng công trình

• Công tác chuẩn bị đầu tư bao gồm các thủ tục xin cấp đất, đền bù giải phóng mặt bằng, đo vẽ hiện trạng, xác định chỉ giới, khảo sát địa chất, lập, thẩm định và trình duyệt dự án đầu tư hoặc báo cáo kinh tế kỹ thuật.
• Đối với việc xin cấp đất và đền bù giải phóng mặt bằng, phải tiến hành bàn bạc công khai, dân chủ, thống nhất nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
• Đối với công tác khảo sát, đo vẽ và lập dự án, chủ đầu tư căn cứ năng lực chuyên môn để tự thực hiện hoặc thuê đơn vị tư vấn. Việc lựa chọn đơn vị tư vấn phải được lãnh đạo đơn vị bàn bạc thống nhất, công khai để chọn đơn vị có uy tín và đủ năng lực hành nghề.
• Trong khâu thẩm định và trình duyệt dự án, cơ quan thẩm định của Bộ (Cục Quản lý xây dựng cơ bản và Doanh trại) cần trao đổi dân chủ với chủ đầu tư để bảo đảm dự án được phê duyệt phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và chỉ số giá xây dựng hiện hành.

Thực hiện dân chủ trong công tác thực hiện đầu tư xây dựng công trình

• Thiết kế và tổng dự toán: Phải phù hợp với dự án đã được phê duyệt, tiêu chuẩn kỹ thuật và định mức vật tư của Bộ Xây dựng, cũng như đơn giá thực tế tại địa phương. Việc lựa chọn đơn vị lập và thẩm tra thiết kế phải được bàn bạc thống nhất trong tập thể chuyên môn và ban lãnh đạo đơn vị.
• Lựa chọn nhà thầu: Công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn và nhà thầu thi công phải tiến hành công khai, dân chủ, tuân thủ Luật Đấu thầu và các quy định liên quan. Nghiêm cấm các hành vi thông đồng, móc ngoặc, làm lộ giá dự thầu hoặc các biểu hiện tiêu cực khác.
• Quản lý thi công: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc thực hiện hợp đồng, tiến độ, chất lượng thi công, an toàn lao động; tổ chức nghiệm thu kỹ thuật, nghiệm thu hoàn thành công trình để bàn giao đưa vào sử dụng; lập hồ sơ thanh toán khối lượng hoàn thành và báo cáo định kỳ cho cấp quyết định đầu tư.

Thực hiện dân chủ trong việc cấp phát vốn các công trình xây dựng

• Các dự án đầu tư xây dựng chỉ được cấp phát vốn khi đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục phê duyệt pháp lý về kế hoạch đầu tư, dự án, thiết kế - tổng dự toán và kết quả lựa chọn nhà thầu.
• Việc cấp phát vốn phải bám sát kế hoạch và tiến độ thi công thực tế, được thông báo công khai và trao đổi thống nhất, bình đẳng giữa cơ quan tham mưu của Bộ và chủ đầu tư.
• Cục Quản lý xây dựng cơ bản và Doanh trại, Cục Kế hoạch và Đầu tư (thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật) và Cục Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra tiến độ để báo cáo lãnh đạo Bộ phê duyệt cấp vốn kịp thời, tránh đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.
• Trường hợp nguồn vốn cấp phát không bảo đảm theo kế hoạch, cơ quan cấp phát vốn phải thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do cho chủ đầu tư biết để phối hợp báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh tiến độ phù hợp.

Thực hiện dân chủ trong kết thúc đầu tư và thanh quyết toán công trình

• Sau khi công trình hoàn thành đưa vào sử dụng, chủ đầu tư phải lập đầy đủ hồ sơ quyết toán (gồm hồ sơ pháp lý, quyết định phê duyệt, bản quyết toán chi tiết, hồ sơ hoàn công, nhật ký công trình, biên bản nghiệm thu...).
• Khối lượng và giá trị quyết toán chi tiết phải hoàn toàn phù hợp với thực tế thi công, thiết kế được duyệt, định mức, đơn giá quy định và giá vật tư thực tế tại thời điểm thi công.
• Cục Quản lý xây dựng cơ bản và Doanh trại chịu trách nhiệm thẩm tra quyết toán về mặt khối lượng; Cục Tài chính chịu trách nhiệm thẩm tra quyết toán về mặt giá trị để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán công trình hoàn thành.
• Công tác thanh toán, quyết toán phải được thực hiện trên nguyên tắc trao đổi thống nhất, bình đẳng và công khai giữa cơ quan tham mưu của Bộ và chủ đầu tư.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Thông tư 63/2009/TT-BCA có hiệu lực thi hành kể từ ngày 04 tháng 01 năm 2010. Quy chế thực hiện dân chủ trong quản lý đầu tư và xây dựng ban hành kèm theo Quyết định số 729/1998/QĐ-BCA(V19) ngày 09 tháng 11 năm 1998 của Bộ trưởng Bộ Công an chính thức hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực.

Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ, Giám đốc Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc Thông tư này trong phạm vi quản lý của mình. Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật và Vụ Pháp chế chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện. Hàng năm, Công an các đơn vị, địa phương phải tổ chức sơ kết và định kỳ 5 năm một lần tiến hành tổng kết đánh giá kết quả thực hiện để báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo kịp thời.