Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 470:2001 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống dưa hấu thụ phấn tự do (OP). Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng nhằm quản lý chất lượng hạt giống, bảo đảm hiệu quả sản xuất và bảo vệ quyền lợi của người nông dân cũng như các đơn vị kinh doanh giống cây trồng.

- Phạm vi áp dụng và quy định chung

• Tiêu chuẩn này áp dụng thống nhất trong cả nước đối với mọi tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động liên quan đến sản xuất, chế biến, kinh doanh và nhập khẩu hạt giống dưa hấu thụ phấn tự do.
• Văn bản đưa ra các định nghĩa rõ ràng về hạt giống dưa hấu thụ phấn tự do, các cấp hạt giống và các chỉ tiêu chất lượng cần phải kiểm soát nghiêm ngặt từ đồng ruộng đến phòng thí nghiệm.

- Phân cấp hạt giống dưa hấu thụ phấn tự do

• Hạt giống siêu nguyên chủng (SNC): Là hạt giống được nhân ra từ hạt tác giả hoặc hạt duy trì, có độ thuần di truyền và độ sạch cực kỳ nghiêm ngặt, đạt tiêu chuẩn chất lượng cao nhất.
• Hạt giống nguyên chủng (NC): Là hạt giống được nhân ra từ hạt siêu nguyên chủng, đảm bảo độ thuần chủng cao và dùng để sản xuất ra hạt giống xác nhận.
• Hạt giống xác nhận (XN): Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng, đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật quy định để cung cấp trực tiếp cho người sản xuất đại trà.

- Các chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật cốt lõi

• Độ sạch của hạt giống: Quy định tỷ lệ phần trăm khối lượng hạt sạch tối thiểu đối với từng cấp hạt giống. Thông thường, độ sạch phải đạt từ 98% đến 99% trở lên tùy thuộc vào cấp hạt giống siêu nguyên chủng, nguyên chủng hay xác nhận.
• Tỷ lệ nảy mầm: Quy định khả năng nảy mầm tối thiểu của lô hạt giống trong điều kiện tiêu chuẩn. Đối với hạt giống dưa hấu thụ phấn tự do, tỷ lệ nảy mầm tối thiểu thường phải đạt từ 80% trở lên.
• Độ ẩm của hạt giống: Giới hạn độ ẩm tối đa cho phép để đảm bảo hạt giống không bị suy giảm chất lượng hoặc bị nấm mốc xâm hại trong quá trình bảo quản. Độ ẩm tối đa thường không được vượt quá 8% đến 9%.
• Độ thuần giống (Độ thuần di truyền): Xác định tỷ lệ cây đúng giống trên đồng ruộng. Đây là chỉ tiêu cực kỳ quan trọng, yêu cầu độ thuần đối với hạt siêu nguyên chủng là 99,9%, nguyên chủng là 99,0% và xác nhận là 95,0%.
• Tỷ lệ hạt cỏ dại và hạt cây trồng khác: Giới hạn nghiêm ngặt số lượng hạt cỏ dại nguy hại và hạt của các cây trồng khác lẫn trong lô hạt giống dưa hấu nhằm tránh lây lan dịch hại trên đồng ruộng.

- Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

• Kiểm định đồng ruộng: Tiến hành kiểm tra các chỉ tiêu về độ thuần giống, tình hình sâu bệnh hại trực tiếp trên ruộng sản xuất giống ở các giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây dưa hấu (giai đoạn ra hoa, giai đoạn quả chín).
• Kiểm nghiệm phòng thí nghiệm: Thực hiện lấy mẫu theo quy chuẩn để phân tích các chỉ tiêu vật lý và sinh học bao gồm độ sạch, độ ẩm, tỷ lệ nảy mầm và độ lẫn tạp chất.

- Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Bao bì đóng gói phải đảm bảo độ kín, chống ẩm tốt để duy trì chất lượng hạt giống trong suốt thời gian lưu thông.
• Nhãn mác trên bao bì phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: Tên giống, cấp hạt giống, độ sạch, tỷ lệ nảy mầm, độ ẩm, ngày đóng gói, hạn sử dụng và thông tin nhà sản xuất.
• Quá trình vận chuyển và bảo quản phải được thực hiện trong điều kiện khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và các tác nhân gây hại sinh học.