Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 28TCN 124:1998

Tiêu chuẩn ngành 28TCN 124:1998 do Bộ Thuỷ sản ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với tôm giống tôm biển ở giai đoạn Postlarvae 15 (viết tắt là PL 15). Tiêu chuẩn này là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để đánh giá chất lượng tôm giống trước khi đưa vào nuôi thương phẩm, áp dụng cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tôm giống trên phạm vi cả nước.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với tôm giống tôm biển ở giai đoạn Postlarvae 15 (PL 15).
• Đối tượng áp dụng cụ thể bao gồm hai loài tôm nuôi phổ biến: Tôm sú (Penaeus monodon Fabricius) và Tôm he (Penaeus merguiensis de Man hoặc Penaeus indicus H. Milne Edwards).
• Tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các cơ sở sản xuất giống, lưu thông phân phối và kiểm tra chất lượng tôm giống phục vụ nuôi thương phẩm tại Việt Nam.

Điều 2: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và áp dụng tiêu chuẩn, văn bản đưa ra các định nghĩa cốt lõi:

• Tôm giống PL 15 (Postlarvae 15): Là tôm biển ở giai đoạn hậu ấu trùng ngày thứ 15 tính từ ngày tôm chuyển từ giai đoạn Mysis 3 sang giai đoạn Postlarvae 1.
• Chiều dài thân tôm giống: Được tính từ gốc hốc mắt đến chóp đuôi (telson) của tôm giống.
• Độ đồng đều của tôm giống: Tỷ lệ phần trăm số cá thể tôm giống có kích cỡ tương đương nhau trong cùng một lô kiểm tra.
• Dị hình: Những biến đổi bất thường về cấu trúc hình thái bên ngoài của tôm giống như cụt râu, lệch chuỳ, cong thân hoặc tổn thương các phụ bộ.

Điều 3: Yêu cầu kỹ thuật chung

Các yêu cầu cơ bản về nguồn gốc và điều kiện sản xuất tôm giống được quy định chặt chẽ:

• Tôm giống PL 15 phải được sản xuất từ nguồn tôm bố mẹ khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng và được quản lý dịch bệnh nghiêm ngặt.
• Quá trình ương dưỡng từ giai đoạn Nauplius đến PL 15 phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật sản xuất giống, không sử dụng các hóa chất, kháng sinh cấm theo quy định của Bộ Thủy sản.
• Nguồn nước sử dụng trong bể ương dưỡng tôm giống phải đảm bảo các chỉ tiêu lý hóa học tối ưu cho sự phát triển của tôm biển.

Điều 4: Chỉ tiêu chất lượng của tôm giống PL 15

Đây là nội dung trọng tâm quy định chi tiết các chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu sinh lý và trạng thái sức khỏe của tôm giống:

• Chỉ tiêu kích cỡ và độ đồng đều: Chiều dài thân của tôm sú PL 15 phải đạt từ 12 mm trở lên; đối với tôm he phải đạt từ 11 mm trở lên. Độ đồng đều về kích cỡ của lô tôm giống phải đạt từ 90% trở lên.
• Chỉ tiêu cảm quan và ngoại hình: Tôm giống phải có hình dáng cân đối, các phụ bộ hoàn chỉnh, không bị dị hình. Râu tôm khép sát nhau và hướng thẳng về phía trước. Chuỳ tôm thẳng. Cơ thịt ở phần bụng tôm phải đầy đặn, liên tục, không bị đứt đoạn hoặc có bọt khí.
• Màu sắc: Tôm giống có màu sắc tự nhiên đặc trưng của loài, thân tôm trong suốt, không có màu trắng đục hoặc màu sắc dị thường. Các tế bào sắc tố ở phần bụng và đuôi thu nhỏ lại thành các điểm rõ rệt, không lan rộng.
• Trạng thái hoạt động: Tôm giống phải hoạt động nhanh nhẹn, có xu hướng bám vào thành bể hoặc bơi ngược dòng nước khi có tác động dòng chảy. Khi khuấy nhẹ nước trong dụng cụ chứa, tôm khỏe mạnh sẽ phân bố đều xung quanh thành, không bị gom vào tâm.
• Tình trạng sinh vật bám và ký sinh trùng: Thân và các phụ bộ của tôm giống phải sạch sẽ, không bị bám bẩn bởi các sinh vật bám (như Zoothamnium, Epistylis) hoặc tảo, nấm.
• Yêu cầu về an toàn dịch bệnh: Tôm giống PL 15 không được nhiễm các tác nhân gây bệnh nguy hiểm, đặc biệt là virus gây bệnh còi (MBV - Monodon Baculovirus) và các bệnh virus nguy hiểm khác theo quy định kiểm dịch hiện hành.