Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10083:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10083:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 20865:2002. Đây là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp thử nghiệm nhằm xác định năng lượng nén của đế ngoài giầy dép. Chỉ tiêu này đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá khả năng giảm chấn, độ êm ái và tính năng bảo vệ bàn chân của các loại giầy dép trong quá trình vận động.

Thông tin thuộc tính văn bản

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10083:2013 (ISO 20865:2002) về Giầy dép – Phương pháp thử đế ngoài – Năng lượng nén.
• Tình trạng hiệu lực: Đang áp dụng.
• Lĩnh vực áp dụng: Công nghiệp nhẹ, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm giầy dép và phụ liệu giầy dép.

Nội dung cốt lõi và phân tích kỹ thuật của tiêu chuẩn

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định năng lượng nén của đế ngoài giầy dép. Phương pháp này áp dụng cho mọi loại vật liệu làm đế ngoài, đặc biệt là các vật liệu có tính đàn hồi cao hoặc cấu trúc xốp (như EVA, PU, cao su lưu hóa) nhằm đo lường khả năng hấp thụ lực tác động khi người sử dụng di chuyển.

2. Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này, cần kết hợp sử dụng các tiêu chuẩn liên quan về môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm mẫu (ví dụ như TCVN 10071 hoặc ISO 18454), đảm bảo các điều kiện nhiệt độ và độ ẩm không làm sai lệch kết quả đo cơ lý của vật liệu polymer và cao su.

3. Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Năng lượng nén (Compression energy): Là phần năng lượng (tính bằng Joule) được hấp thụ hoặc tiêu hao khi tác dụng một lực nén cơ học lên mẫu thử đế ngoài cho đến khi đạt tới một mức độ biến dạng hoặc giới hạn lực xác định.
• Độ biến dạng nén: Tỷ lệ phần trăm thay đổi về độ dày của mẫu thử dưới tác động của tải trọng nén so với độ dày ban đầu.

4. Nguyên tắc thử nghiệm

Mẫu thử (có thể là một phần cắt ra từ đế ngoài hoặc nguyên chiếc đế ngoài) được đặt vào giữa hai tấm ép của thiết bị thử nghiệm lực nén. Thiết bị sẽ tác dụng một lực nén tăng dần với tốc độ dịch chuyển không đổi. Trong quá trình nén, hệ thống tự động ghi lại biểu đồ quan hệ giữa lực tác dụng và độ biến dạng (hành trình nén). Năng lượng nén được xác định bằng cách tính tích phân (diện tích dưới đường cong lực - biến dạng) từ điểm bắt đầu nén đến điểm đạt lực nén cực đại quy định.

5. Thiết bị và dụng cụ yêu cầu

• Máy thử lực vạn năng (Tensile/Compression testing machine): Phải có khả năng tạo ra tốc độ nén không đổi theo quy định và được trang bị cảm biến lực (load cell) có độ chính xác cao.
• Đầu nén tiêu chuẩn: Có dạng hình trụ phẳng hoặc hình dạng đặc thù phù hợp với bề mặt của mẫu thử đế ngoài.
• Thiết bị đo kích thước: Dụng cụ đo chiều dày chuyên dụng cho vật liệu mềm, có lực ép tiếp xúc nhẹ để không làm biến dạng mẫu trước khi đo.

6. Chuẩn bị mẫu và điều hòa mẫu thử

• Mẫu thử phải được cắt từ các vị trí phẳng, đồng đều trên đế ngoài, tránh các phần có hoa văn quá gồ ghề trừ khi có yêu cầu thử nghiệm đặc biệt trên toàn bộ cấu trúc đế.
• Mẫu sau khi chuẩn bị phải được điều hòa trong môi trường tiêu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) trong một khoảng thời gian tối thiểu để ổn định cấu trúc vật lý trước khi đưa vào máy thử.