Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10613:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1683:2008, quy định về các giá trị quy chiếu ưu tiên dùng cho các mức âm và rung. Việc thiết lập các giá trị quy chiếu thống nhất này đóng vai trò cốt lõi trong việc đồng bộ hóa các phép đo, tính toán và biểu diễn dữ liệu âm học và rung động trên phạm vi quốc tế cũng như tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và mục tiêu áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn quy định các giá trị quy chiếu ưu tiên dùng cho các mức âm, mức rung động đối với các chất khí, chất lỏng và các kết cấu rắn.
• Mục đích chính là nhằm giảm thiểu sự khác biệt trong việc lựa chọn giá trị quy chiếu, từ đó tránh gây nhầm lẫn trong việc truyền tải thông tin kỹ thuật và kết quả đo lường giữa các đơn vị, tổ chức khác nhau.
• Tiêu chuẩn này áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực nghiên cứu âm học, đo lường tiếng ồn môi trường, kiểm soát rung động công nghiệp, âm học dưới nước và thiết kế các thiết bị đo lường âm thanh chuyên dụng.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết:

• Các tài liệu viện dẫn (bao gồm cả sửa đổi, bổ sung) được sử dụng làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để định nghĩa các đơn vị đo lường và đại lượng vật lý liên quan đến âm học và rung động.
• Các tiêu chuẩn quốc tế về đại lượng và đơn vị (như chuỗi tiêu chuẩn ISO 80000, đặc biệt là ISO 80000-3 về không gian và thời gian, và ISO 80000-8 về âm học) được tham chiếu để đảm bảo tính nhất quán toàn cầu.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cơ bản để người sử dụng có sự hiểu biết thống nhất:

• Mức (Level): Đại lượng biểu thị logarit của tỷ số giữa một đại lượng trường (như áp suất âm, vận tốc rung) hoặc một đại lượng công suất (như công suất âm, năng lượng âm) với một giá trị quy chiếu tương ứng cùng loại. Đơn vị thường dùng để biểu diễn mức là decibel (dB).
• Giá trị quy chiếu (Reference value): Giá trị cơ sở được thỏa thuận và quy định cụ thể cho từng đại lượng vật lý, dùng làm mẫu số trong công thức tính toán mức logarit.

- Điều 4: Các giá trị quy chiếu ưu tiên

Đây là nội dung kỹ thuật quan trọng nhất trong phần đầu của tiêu chuẩn, quy định chi tiết các giá trị quy chiếu cụ thể cho từng loại đại lượng đo lường:

• Áp suất âm trong không khí (Airborne sound pressure): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 20 micropascal (ký hiệu là 20 µPa, tương đương 2 x 10^-5 Pa). Đây là ngưỡng nghe tiêu chuẩn của tai người ở tần số 1000 Hz.
• Áp suất âm dưới nước (Underwater sound pressure): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 micropascal (ký hiệu là 1 µPa, tương đương 10^-6 Pa). Sự khác biệt này do đặc tính truyền âm trong môi trường nước khác biệt hoàn toàn so với không khí.
• Gia tốc rung (Vibratory acceleration): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 micromét trên giây bình phương (ký hiệu là 1 µm/s², tương đương 10^-6 m/s²).
• Vận tốc rung (Vibratory velocity): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 nanomét trên giây (ký hiệu là 1 nm/s, tương đương 10^-9 m/s).
• Dịch chuyển rung (Vibratory displacement): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 picomét (ký hiệu là 1 pm, tương đương 10^-12 m).
• Lực rung (Vibratory force): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 micronewton (ký hiệu là 1 µN, tương đương 10^-6 N).
• Công suất âm (Acoustical power): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 picowatt (ký hiệu là 1 pW, tương đương 10^-12 W).
• Năng lượng âm (Acoustical energy): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 picojoule (ký hiệu là 1 pJ, tương đương 10^-12 J).
• Cường độ âm (Acoustical intensity): Giá trị quy chiếu ưu tiên là 1 picowatt trên mét vuông (ký hiệu là 1 pW/m², tương đương 10^-12 W/m²).

Lưu ý: Việc tuân thủ nghiêm ngặt các giá trị quy chiếu ưu tiên này giúp đảm bảo tính tương thích của các thiết bị đo lường âm thanh và rung động, đồng thời tạo thuận lợi cho việc trao đổi dữ liệu kỹ thuật giữa các quốc gia và tổ chức nghiên cứu trên toàn thế giới.