Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11237-3:2015
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11237-3:2015 quy định về Giao thức cấu hình động Internet phiên bản 6 (DHCPv6) - Phần 3: Các tùy chọn cấu hình DNS. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia quan trọng nhằm đồng bộ hóa và chuẩn hóa hạ tầng mạng IPv6 tại Việt Nam, đặc biệt tập trung vào cơ chế cấu hình tự động các thông số hệ thống tên miền (DNS) cho các thiết bị đầu cuối trong môi trường IPv6.
Phạm vi áp dụng và các điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)
Nội dung phần mở đầu và các điều khoản ban đầu từ Điều 1 đến Điều 4 thiết lập nền tảng pháp lý và kỹ thuật cho toàn bộ tiêu chuẩn:
- Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định chi tiết các tùy chọn DHCPv6 để truyền tải thông tin cấu hình DNS từ máy chủ DHCPv6 đến các máy trạm (DHCPv6 clients). Tiêu chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thiết kế, phát triển, cung cấp, tích hợp và vận hành các thiết bị, dịch vụ mạng hỗ trợ IPv6 tại Việt Nam.
- Đối tượng áp dụng: Các nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), các cơ quan, tổ chức vận hành mạng nội bộ (LAN/WAN) sử dụng giao thức IPv6, và các nhà sản xuất thiết bị mạng (như router, modem, máy chủ DHCP).
- Tài liệu viện dẫn: Tiêu chuẩn sử dụng các tài liệu viện dẫn quốc tế và quốc gia liên quan đến giao thức IPv6, giao thức DHCPv6 cơ bản và kiến trúc hệ thống tên miền (DNS) để đảm bảo tính tương thích toàn cầu.
- Thuật ngữ và định nghĩa: Định nghĩa thống nhất các khái niệm chuyên ngành cốt lõi bao gồm máy chủ DHCPv6 (DHCPv6 server), máy trạm DHCPv6 (DHCPv6 client), máy chủ tên miền đệ quy (DNS Recursive Name Server) và danh sách tìm kiếm tên miền (Domain Search List).
Các nội dung kỹ thuật cốt lõi về tùy chọn cấu hình DNS
Tiêu chuẩn đi sâu vào chi tiết kỹ thuật của hai tùy chọn cấu hình DNS quan trọng nhất trong môi trường DHCPv6:
- Tùy chọn Máy chủ Tên miền Đệ quy (DNS Recursive Name Server Option): Định dạng và phương thức hoạt động của tùy chọn cho phép máy chủ DHCPv6 cung cấp danh sách địa chỉ IPv6 của một hoặc nhiều máy chủ DNS đệ quy cho máy trạm. Điều này giúp máy trạm tự động phân giải tên miền thành địa chỉ IP mà không cần can thiệp thủ công.
- Tùy chọn Danh sách Tìm kiếm Tên miền (Domain Search List Option): Quy định cách thức máy chủ DHCPv6 gửi danh sách các hậu tố tên miền (domain suffixes) cho máy trạm. Tùy chọn này giúp tối ưu hóa quá trình truy vấn tên miền không đầy đủ trong mạng nội bộ bằng cách tự động ghép thêm các hậu tố có sẵn trong danh sách tìm kiếm.
Ý nghĩa và vai trò của tiêu chuẩn đối với hạ tầng mạng
TCVN 11237-3:2015 đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy lộ trình chuyển đổi quốc gia từ IPv4 sang IPv6. Việc chuẩn hóa các tùy chọn cấu hình DNS qua DHCPv6 giúp tăng cường khả năng tự động hóa, giảm thiểu sai sót cấu hình thủ công, nâng cao hiệu năng truyền tải dữ liệu và đảm bảo tính an toàn, bảo mật cho toàn bộ hệ thống thông tin.
GIAO THỨC CẤU HÌNH ĐỘNG CHO INTERNET PHIÊN BẢN 6 (DHCPV6) - PHẦN 3: CÁC TÙY CHỌN CẤU HÌNH DNS
Dynamic host configuration protocol for IPv6 (DHCPv6) - Part 3: DNS configuration options for dynamic host configuration protocol for IPv6 (DHCPv6)
TCVN 11237-3:2015 được xây dựng trên cơ sở tài liệu IETF RFC 3646:2003 (Các tùy chọn cấu hình DNS cho DHCPv6) của Nhóm đặc trách về kỹ thuật Internet (IETF).
TCVN 11237-3:2015 do Vụ Khoa học và Công nghệ biên soạn, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ tiêu chuẩn TCVN 11237 Giao thức cấu hình động cho Internet phiên bản 6 (DHCPv6) gồm ba phần:
- TCVN 11237-1:2015, Phần 1: Đặc tả giao thức;
- TCVN 11237-2:2015, Phần 2: Dịch vụ DHCP không giữ trạng thái cho IPv6;
- TCVN 11237-3:2015, Phần 3: Các tùy chọn cấu hình DNS.
GIAO THỨC CẤU HÌNH ĐỘNG CHO INTERNET PHIÊN BẢN 6 (DHCPV6) - PHẦN 3: CÁC TÙY CHỌN CẤU HÌNH DNS
Dynamic host configuration protocol for IPv6 (DHCPv6) - Part 3: DNS configuration options for (DHCPv6)
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này mô tả hai tùy chọn để chuyển thông tin cấu hình liên quan đến dịch vụ tên miền (DNS) trong TCVN 11237-1:2015.
Trong Tiêu chuẩn này DHCP được hiểu là DHCPv6.
2. Tài liệu viện dẫn
Tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 11237-1:2015, Giao thức cấu hình động cho Internet phiên bản 6 (DHCPv6) - Phần 1: Đặc tả giao thức;
IETF RFC 1035, Domain names - implementation and pecification, 1987 (Các tên miền - đặc điểm kỹ thuật và thực hiện);
IETF RFC 2119, Key words for use in RFCs to Indicate Requirement Levels, 1997 (Các từ khóa dùng trong RFC để chỉ báo các mức độ yêu cầu);
IETF RFC 2535, Domain Name System Security Extensions, 1999 (Các mở rộng bảo mật cho hệ thống tên miền);
IETF RFC 1536, Common DNS Implementation Errors and Suggested Fixes, 1993 (Các lỗi thực thi và khuyến nghị sửa lỗi thường gặp cho DNS).
3. Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa được nêu trong TCVN 11237-1:2015 và các thuật ngữ và định nghĩa sau:
3.1. Bộ phân giải DNS (DNS Resolver)
DNS phía máy khách có trách nhiệm khởi tạo và thiết đặt trình tự của các truy vấn để có thể dịch đổi đầy đủ, hoàn thiện của một tìm kiếm đã khởi tạo. Ví dụ, dịch đổi một tên miền thành một địa chỉ IP.
3.2. FQDN (Fully Qualified Domain Name)
Địa chỉ tên miền toàn bộ, bao gồm cả tên của máy chủ lưu trữ tên miền và tên miền cấp cao nhất.
4. Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy
Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy cung cấp danh sách một hoặc nhiều địa chỉ IPv6 của các máy chủ tên miền DNS đệ quy mà bộ phân giải DNS của máy khách có thể gửi các truy vấn DNS tới các địa chỉ đó. Các máy chủ DNS được liệt kê theo thứ tự ưu tiên để bộ phân giải DNS của máy khách sử dụng.
Định dạng của Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy như sau:

| Mã tùy chọn: | OPTION_DNS_SERVERS (mã 23) |
| Option-len: | Độ dài Danh sách các máy chủ tên miền DNS đệ quy tính bằng octet và phải là bội của 16 |
| DNS-recursive-name-server: | Địa chỉ IPv6 của mỗi máy chủ tên miền DNS đệ quy |
5. Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền
Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền xác định danh sách tìm kiếm miền mà máy khách sử dụng khi phân giải tên máy chủ (hostname) với DNS. Tùy chọn này không áp dụng đối với các cơ chế phân giải tên khác.
Định dạng của Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền như sau:

Mã tùy chọn: OPTION_DOMAIN_LIST (mã 24)
option-len: Độ dài của trường “searchlist" tính bằng octet
searchlist: Bản danh sách tên miền trong danh sách tìm kiếm miền
Danh sách tên miền trong “searchlist” PHẢI được mã hóa như quy định trong Điều 8 - Biểu diễn và sử dụng các tên miền trong TCVN 11237-1:2015.
6. Sự xuất hiện của các tùy chọn
Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy KHÔNG ĐƯỢC xuất hiện trong các bản tin trừ các bản tin sau đây: Solicit, Advertise, Request, Renew, Rebind, lnformation-Request và Reply.
Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền KHÔNG ĐƯỢC xuất hiện trong các bản tin trừ các bản tin sau đây: Solicit, Advertise, Request, Renew, Rebind, Information-Request và Reply.
7. Vấn đề bảo mật
Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy có thể được sử dụng bởi một máy chủ DHCP xâm nhập làm cho các máy khách DHCP gửi các yêu cầu DNS đến máy chủ tên miền DNS đệ quy xâm nhập. Kết quả là các yêu cầu DNS sai hướng có thể được sử dụng để giả mạo các tên DNS.
Để tránh các cuộc tấn công bằng Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy, máy khách DHCP NÊN yêu cầu xác thực DHCP (xem Điều 21 - Xác thực các bản tin DHCP trong TCVN 11237-1:2015) trước khi cài đặt danh sách các máy chủ tên miền DNS đệ quy có được thông qua DHCP đã xác thực.
Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền có thể được sử dụng bởi một máy chủ DHCP thâm nhập làm cho các máy khách DHCP tìm kiếm thông qua các miền không hợp lệ với các tên miền được xác định một cách chưa hoàn chỉnh. Kết quả là các quá trình tìm kiếm sai hướng này có thể được sử dụng để giả mạo máy chủ DNS. Chú ý rằng việc hỗ trợ cho DNSSEC sẽ không ngăn chặn việc tấn công này, bởi vì các bản ghi tài nguyên trong các miền không chính xác có thể được xác định là hợp pháp.
Mức độ mà máy chủ dễ bị tấn công thông qua tùy chọn tìm kiếm miền không chính xác được xác định một phần bởi bộ phân giải DNS. RFC 1535 chứa thông tin về các điểm yếu bảo mật liên quan đến ẩn hoặc hiện các danh sách tìm kiếm miền và cung cấp các khuyến nghị liên quan đến việc xử lý danh sách tìm kiếm của bộ phân giải. Điều 6 của RFC 1536 cũng chỉ ra phần dễ bị tấn công này và khuyến nghị đối với các bộ phân giải:
- Sử dụng các danh sách tìm kiếm chỉ khi đã hiện rõ; không cần sử dụng các danh sách tìm kiếm ẩn.
- Phân giải tên chứa các chấm (.) bất kỳ bằng việc đầu tiên thử tên miền đó như một FQDN và nếu không thành công thì thêm các tên trong danh sách tìm kiếm.
- Phân giải tên không chứa các dấu chấm (.) bằng cách thêm danh sách tên hợp lý, nhưng một lần nữa không cần sử dụng các danh sách tìm kiếm ẩn.
Để giảm thiểu khả năng bị tấn công, khuyến nghị rằng:
- Các máy chủ triển khai tùy chọn tìm kiếm tên cũng NÊN triển khai các khuyến nghị danh sách tìm kiếm trong Điều 6 của RFC 1536;
- Nếu các tham số DNS như là danh sách miền hoặc các máy chủ DNS được cấu hình nhân công, thì các tham số này KHÔNG NÊN bị kiểm soát bởi DHCP;
- Máy chủ NÊN yêu cầu sử dụng xác thực DHCP (xem Điều 21 - Xác thực các bản tin DHCP trong TCVN 11237-1:2015) trước khi chấp nhận tùy chọn tìm kiếm miền.
8. Vấn đề liên quan đến IANA
IANA ấn định một mã tùy chọn cho Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy (mã 23) và Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền (mã 24) từ không gian mã tùy chọn DHCP quy định trong Điều 24 - Các vấn đề về IA_NA trong TCVN 11237-1:2015.
THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. IETF RFC 1034, Domain names - concepts and facilities, 1987 (Tên miền - các khái niệm và thiết bị);
2. IETF RFC 1535, A Security Problem and Proposed Correction With Widely Deployed DNS Software, 1993 (Vấn đề an ninh và hiệu chỉnh được đề xuất đối với phần mềm DNS triển khai diện rộng);
3. IETF RFC 3397, Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) Domain Search Option, 2002 (Tùy chọn tìm kiếm tên miền của DHCP).
MỤC LỤC
1. Phạm vi áp dụng
2. Tài liệu viện dẫn
3. Thuật ngữ và định nghĩa
4. Tùy chọn máy chủ tên miền DNS đệ quy
5. Tùy chọn danh sách tìm kiếm miền
6. Sự xuất hiện của các tùy chọn
7. Vấn đề bảo mật
8. Vấn đề liên quan đến IA_NA
Thư mục tài liệu tham khảo
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-1:2013 (RFC 2460:1998) về Giao thức internet phiên bản 6 (IPV6)- Phần 1: Quy định kỹ thuật
- 2 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 81:2014/BTTTT về Chất lượng dịch vụ truy nhập Internet trên mạng viễn thông di động mặt đất IMT-2000
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-5:2017 về Giao thức Internet phiên bản 6 (IPv6) - Phần 5: Giao thức phát hiện đối tượng nghe multicast
- 4 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 34:2014/BTTTT về Chất lượng dịch vụ truy nhập Internet băng rộng cố định mặt đất
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10906-3:2017 về Giao thức internet phiên bản 6 (IPv6) - Sự phù hợp của giao thức - Phần 3: Kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật IPv6
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-2:2017 (ISO/IEC 29341-8-2:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-2: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Thiết bị mạng cục bộ
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-4:2017 (ISO/IEC 29341-8-4:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-4: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Thiết bị kết nối mạng diện rộng
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-10:2017 (ISO/IEC 29341-8-10:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-10: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Dịch vụ quản lý cấu hình host mạng cục bộ
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-7:2020 về Giao thức Internet phiên bản 6 (IPv6) - Phần 7: Giao thức bản tin điều khiển Internet
- 1 Quyết định 4048/QĐ-BKHCN năm 2015 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-1:2013 (RFC 2460:1998) về Giao thức internet phiên bản 6 (IPV6)- Phần 1: Quy định kỹ thuật
- 3 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 81:2014/BTTTT về Chất lượng dịch vụ truy nhập Internet trên mạng viễn thông di động mặt đất IMT-2000
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-5:2017 về Giao thức Internet phiên bản 6 (IPv6) - Phần 5: Giao thức phát hiện đối tượng nghe multicast
- 5 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 34:2014/BTTTT về Chất lượng dịch vụ truy nhập Internet băng rộng cố định mặt đất
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10906-3:2017 về Giao thức internet phiên bản 6 (IPv6) - Sự phù hợp của giao thức - Phần 3: Kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật IPv6
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-2:2017 (ISO/IEC 29341-8-2:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-2: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Thiết bị mạng cục bộ
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-4:2017 (ISO/IEC 29341-8-4:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-4: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Thiết bị kết nối mạng diện rộng
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-8-10:2017 (ISO/IEC 29341-8-10:2008) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 8-10: Giao thức điều khiển thiết bị Internet Gateway - Dịch vụ quản lý cấu hình host mạng cục bộ
- 10 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9802-7:2020 về Giao thức Internet phiên bản 6 (IPv6) - Phần 7: Giao thức bản tin điều khiển Internet