Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5813:1994 về Sợi Acrylic
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5813:1994 về Sợi Acrylic (chuyển đổi năm 2008) do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng thiết lập các yêu cầu chất lượng, phương pháp thử và quy chuẩn đóng gói đối với sản phẩm sợi acrylic được sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường Việt Nam. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn này.
- Phạm vi áp dụng và các điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)
- Phạm vi áp dụng (Điều 1): Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho sợi acrylic (sợi dệt từ xơ acrylic) dùng trong ngành dệt may. Tiêu chuẩn làm căn cứ để đánh giá chất lượng sản phẩm trong giao nhận, nghiệm thu và kiểm tra chất lượng hàng hóa.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2): Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia liên quan về phương pháp lấy mẫu dệt may, phương pháp xác định độ mảnh, độ bền kéo đứt và các chỉ tiêu lý hóa khác của sợi.
- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3): Định nghĩa rõ ràng về sợi acrylic, các dạng sợi đơn, sợi chập, sợi se và các đặc tính cấu trúc cơ bản của sợi nhằm thống nhất cách hiểu giữa nhà sản xuất, đơn vị kiểm nghiệm và khách hàng.
- Phân loại và ký hiệu (Điều 4): Sợi acrylic được phân loại dựa trên chi số sợi (độ mảnh), phương pháp sản xuất (sợi thô, sợi nhuộm) và mục đích sử dụng cuối cùng (dệt kim, dệt thoi hoặc các ứng dụng công nghiệp khác).
- Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với sợi Acrylic
- Chỉ tiêu lý hóa bắt buộc: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt các giới hạn cho phép đối với các chỉ số chất lượng của sợi bao gồm: độ bền kéo đứt tương đối (lực đứt), độ giãn đứt, độ không đều về độ mảnh (hệ số biến sai CV%), độ co trong nước sôi và độ ẩm quy ước của sợi.
- Ngoại quan và khuyết tật sợi: Sợi acrylic thành phẩm không được phép có các khuyết tật nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến quá trình dệt như: sợi bị thắt nút lỗi, lẫn tạp chất màu, xơ bông bám bẩn, hoặc sợi bị xù lông quá mức cho phép. Màu sắc của sợi phải đồng đều theo đúng mẫu chuẩn đã thỏa thuận.
- Phương pháp thử nghiệm và đánh giá chất lượng
- Quy định lấy mẫu: Mẫu thử phải được lấy ngẫu nhiên từ các kiện hàng khác nhau trong cùng một lô sản phẩm để đảm bảo tính đại diện cao nhất. Quy trình lấy mẫu tuân thủ nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn dệt may hiện hành.
- Điều kiện môi trường thử nghiệm: Các phép thử lý hóa đối với sợi acrylic phải được tiến hành trong điều kiện khí hậu chuẩn dùng cho phòng thí nghiệm dệt may (nhiệt độ và độ ẩm tương đối được kiểm soát chặt chẽ) để tránh sai lệch kết quả do tác động của môi trường.
- Xác định các chỉ tiêu cơ lý: Sử dụng các thiết bị đo chuyên dụng để xác định độ mảnh (chi số), lực kéo đứt và độ giãn đứt của sợi. Kết quả thử nghiệm là giá trị trung bình của các lần đo và phải nằm trong dung sai cho phép của tiêu chuẩn.
- Quy định về ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản
- Bao gói sản phẩm: Sợi acrylic phải được đóng gói thành từng ống, bọc màng co hoặc túi polymer bảo vệ, sau đó xếp vào các thùng carton hoặc bao tải chuyên dụng để tránh bụi bẩn, ẩm ướt và hư hỏng cơ học trong quá trình bốc xếp.
- Ghi nhãn hàng hóa: Trên mỗi bao bì thương phẩm phải có nhãn mác rõ ràng, hiển thị đầy đủ các thông tin: tên nhà sản xuất, ký hiệu loại sợi, chi số sợi, khối lượng tịnh, số hiệu lô hàng, ngày sản xuất và ký hiệu tiêu chuẩn TCVN 5813:1994.
- Vận chuyển và bảo quản: Phương tiện vận chuyển phải có mái che khô ráo. Sợi phải được lưu kho ở nơi thoáng mát, sạch sẽ, xếp trên bục kệ cách mặt đất và cách tường, tránh xa nguồn nhiệt, hóa chất và ánh nắng mặt trời trực tiếp để ngăn ngừa hiện tượng lão hóa xơ sợi.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 5813 : 1994
SỢI ACRYLIC
Acrylic yarn
Lời nói đầu
TCVN 5813 : 1994 do Viện công nghiệp dệt sợi phối hợp với nhà máy len Vĩnh Thịnh, len Biên Hòa biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ khoa học và Công nghệ) ban hành;
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
SỢI ACRYLIC
Acrylic yarn
Tiêu chuẩn này áp dụng cho sợi được kéo từ xơ Arylic 100 % dùng để đan, dệt hàng mặc ấm.
1. Yêu cầu kỹ thuật
1.1. Các chỉ tiêu cơ lý hóa sợi Acrylic phải phù hợp với yêu cầu quy định trong Bảng 1
Bảng 1
| Các chỉ tiêu mức | Mức |
| 1. Sai lệch tương đối cho phép giữa chỉ số sợi quy chuẩn với chỉ số danh nghĩa, tính bằng %, không lớn hơn | ± 3,5 |
| 2. Hệ số biên sai chỉ số, tính bằng %, không lớn hơn | 3 |
| 3. Dung sai cho phép về độ săn, tính bằng %, không lớn hơn | ± 8 |
| 4. Hệ số biến sai độ săn, tính theo %, không lớn hơn | 8 |
| 5. Độ bền tương đối khi kéo đứt, tính bằng cN/tex, không nhỏ hơn | 6 |
| 6. Hệ số biến sai độ bền kéo đứt, tính bằng %, không lớn hơn | 10 |
| 7. Độ ẩm, tính bằng %, không lớn hơn | 2 |
| 8. Độ bền màu giật xà phòng ở 40 0C, tính bằng cấp: - Phai màu, không nhỏ hơn - Dây màu, không nhỏ hơn |
4 4 |
| 9. Độ bền mồ hôi, tính bằng cấp, không nhỏ hơn: - Phai màu, không nhỏ hơn - Dây màu, không nhỏ hơn |
4 4 |
| 10. Độ bền màu ma sát khô, tính bằng cấp, không nhỏ hơn | 4 |
| 11. Độ trắng, tính bằng cấp, không nhỏ hơn | 9 |
1.2. Chỉ tiêu ngoại quan sợi Acrylic phải phù hợp với các quy định sau:
1.2.1. Các chỉ tiêu ngoại quan tính trên 1000 mét sợi Acrylic theo quy định trong Bảng 2.
Bảng 2
| Các chỉ tiêu | Mức |
| 1. Độ đều uster, không lớn hơn | 10 |
| 2. Đoạn mỏng, không lớn hơn | 5 |
| 3. Đoạn dày, không lớn hơn | 10 |
| 4. Kết tạp, không lớn hơn | 20 |
| 5. Số lỗi ngoại quan, không lớn hơn | 2 |
1.2.2. Đánh lỗi ngoại quan sợi Acrylic theo quy định trong Bảng 3.
Bảng 3
| Tên khuyết tật | Mức độ lỗi |
| 1. Đoạn sợi dính dầu có chiều dài từ 2 mm đến 5 mm | 1 lỗi |
| 2. Vết bẩn có đường kính từ 2 mm đến 3 mm | 1 lỗi |
| 3. Đoạn sợi lẫn nhau (do xơ khác dính vào) có chiều dài từ 10 mm đến 20 mm) | 1 lỗi |
| 4. Mỗi một mối nối | 1 lỗi |
| 5. Một mối nối sai qui cách | 3 lỗi |
| 6. Bết xù nhẹ | 1 lỗi |
| 7. Cứ 5 xơ kết/1 gam sợi | 1 lỗi |
| 8. Chênh lệch cấp màu: - 1/2 cấp - 1 cấp - Trên 1 cấp | 1 lỗi 3 lỗi 5 lỗi |
2. Phương pháp thử
2.1. Phương pháp lấy mẫu để kiểm tra chỉ tiêu cơ lý hóa theo TCVN 2266 : 1994.
2.2. Phương pháp lấy mẫu để kiểm tra chỉ tiêu ngoại quan theo TCVN 2600 : 1978.
2.3. Phương pháp xác định chỉ số theo TCVN 2268 : 1984
2.4. Phương pháp xác định độ bền kéo đứt theo TCVN 2269 : 1994
2.5. Phương pháp xác định độ săn theo TCVN 2270 : 1994
2.6. Phương pháp xác định độ ẩm theo TCVN 1750 : 1986
2.7. Phương pháp xác định cấp ngoại quan theo TCVN 2272 : 1994
2.8. Phương pháp xác định độ bền Uster theo TCVN 5422 : 1991 với độ nhạy đoạn mỏng - 50% đoạn dày 50 % và kết tạp 200 %.
2.10. Phương pháp xác định độ bền màu ma sát theo TCVN 4538 : 1988.
2.11. Phương pháp xác định độ bền màu mồ hôi theo TCVN 5253 : 1990.
2.12. Phương pháp xác định độ tăng trắng theo TCVN 5236 : 1990.
3. Ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản
3.1. Ghi nhãn
3.1.1. Đối với mỗi đơn vị sản phẩm (côn sợi, súc sợi, túi búp sợi) Acrylic đều có nhãn ghi như sau:
- Tên sản phẩm
- Cơ sở sản xuất
- Chỉ số sợi
- Khối lượng
- Lô nhuộm
3.1.2. Đối với kiện sợi
Trong mỗi kiện sợi Acrylic đều có phiếu đóng kiện nội dung ghi như sau:
- Tên sản phẩm;
- Cơ sở sản xuất;
- Địa chỉ;
- Màu sắc;
- Lô nhuộm;
- Số sản phẩm trong 1 kiện;
- Khối lượng;
- Ngày tháng năm đóng kiện;
- Người đóng kiện;
- Người kiểm tra.
Ghi nhận ngoài kiện
Ngoài mỗi kiện sợi Acrylic đều phải ghi như sau:
- Tên sản phẩm;
- Cơ sở sản xuất
- Địa chỉ
- Chỉ số sợi
- Dạng sợi (côn, guồng, búp sợi);
- Lô sản phẩm
- Màu sắc;
- Số thứ tự kiện;
- Khối lượng kiện: cả bì, không bì
- Các ký hiệu hướng dẫn bảo quản, vận chuyển.
Chữ ghi ngoài kiện rõ ràng và viết bằng mực không phai
3.2. Bao gói
3.2.1. Dạng côn
Côn sợi Acrylic không được đánh ống chặt quá, lỏng quá, đảm bảo độ xốp của sợi, không chằng đầu, chằng đuôi, lấm bẩn.
Khối lượng chênh lệch giữa các côn sợi so với quy định không lớn hơn ± 5 %. Mỗi côn sợi được bọc vào túi nilông có đục lỗ tròn thông hơi.
3.2.2. Dạng súc sợi
Các con sọi 200 g được xếp thành súc sợi, khối lượng chênh lệch giữa các con sợi không lớn hơn ± 5 %
Súc sợi Acrylic được bỏ vào túi nilông có đục lỗ tròn thông hơi. Mỗi súc sợi được buộc chặt bằng các dây nilông ngang dọc.
3.2.3. Dạng túi búp sợi
10 búp sợi Acrylic được bỏ vào túi ni lông có đục lỗ tròn thông hơi. Khối lượng chênh lệch giữa các búp sợi so với quy định không lớn hơn ± 5 %, túi sợi phải buộc kín đầu.
3.2.4. Kiện sợi
Các đơn vị sản phẩm côn sợi, súc sợi, túi búp sợi Acrylic sau khi được bao gói, được đóng riêng thành các kiện sợi côn, kiện sợi súc, kiện búp sợi và được bọc cẩn thận bằng túi PP hoặc hòm các tông sao cho đảm bảo chất lượng và an toàn khi vận chuyển.
Số lượng kích thước bao bì đóng gói theo sự thỏa thuận giữa các bên hữu quan.
3.3. Bảo quản, vận chuyển
Sợi Acrylic phải để trong kho cao ráo, sạch sẽ thoáng mát, các kiện sợi phải để cách mặt đất và cách tường ít nhất 30cm, không để chung sợi Acrylic với các chất như hóa chất, thuốc nhuộm, xăng dầu và các chất dễ cháy, dễ nổ, các chất gây dị ứng đối với da.
Khi vận chuyển phải mang vác nhẹ nhàng, phương tiện vận chuyển có thiết bị che mưa, nắng …
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5253:1990 về cà phê - phương pháp xác định hàm lượng tro
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5422:1991 (ST SEV 3334-81) về hệ thống tài liệu thiết kế - ký hiệu đường ống
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5442:1991 về vật liệu dệt - Sợi dệt - Phương pháp xác định khuyết tật trên máy USTER được chuyển đổi năm 2008 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1750:1986 về Vật liệu dệt - Phương pháp xác định độ ẩm chuyển đổi năm 2008 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4538:1988 về Vật liệu dệt - Phương pháp xác định độ bền màu với ma sát khô và ma sát ướt do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 1 Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2 Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5253:1990 về cà phê - phương pháp xác định hàm lượng tro
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5422:1991 (ST SEV 3334-81) về hệ thống tài liệu thiết kế - ký hiệu đường ống
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5442:1991 về vật liệu dệt - Sợi dệt - Phương pháp xác định khuyết tật trên máy USTER được chuyển đổi năm 2008 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1750:1986 về Vật liệu dệt - Phương pháp xác định độ ẩm chuyển đổi năm 2008 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 7 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4538:1988 về Vật liệu dệt - Phương pháp xác định độ bền màu với ma sát khô và ma sát ướt do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành