Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5891:2008 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8491:1998) quy định phương pháp thử uốn toàn phần đối với vật liệu kim loại dạng ống có mặt cắt ngang nguyên. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đánh giá khả năng biến dạng dẻo của ống kim loại dưới tác động của lực uốn định hình.
Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết nội dung Phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này:
- Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khả năng chịu biến dạng dẻo của các ống kim loại có mặt cắt ngang tròn nguyên thông qua hoạt động uốn.
- Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn này hướng tới các loại ống kim loại có đường kính ngoài không vượt quá 65 mm. Tuy nhiên, giới hạn cụ thể về đường kính ngoài của ống được thử nghiệm có thể được quy định chi tiết và mở rộng hơn trong các tiêu chuẩn sản phẩm cụ thể tương ứng.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Các tài liệu viện dẫn đóng vai trò là cơ sở pháp lý và kỹ thuật không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này.
- Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố, chỉ áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố, áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
- Nguyên lý thử nghiệm (Điều 3)
- Phép thử uốn được thực hiện bằng cách uốn một đoạn ống thẳng có mặt cắt ngang nguyên quanh một dưỡng uốn có rãnh với bán kính xác định. Quá trình uốn được duy trì liên tục cho đến khi góc uốn của mẫu thử đạt tới giá trị quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm.
- Trong suốt quá trình uốn, phần ống thử nghiệm phải tiếp xúc chặt chẽ với rãnh của dưỡng uốn nhằm hạn chế tối đa hiện tượng méo, bẹp hoặc biến dạng không mong muốn của mặt cắt ngang ống tại vùng uốn.
- Ký hiệu và mô tả các thông số thử nghiệm (Điều 4)
- Đường kính ngoài của ống (D): Là kích thước đường kính danh nghĩa phía ngoài của ống kim loại được đưa vào thử nghiệm uốn.
- Chiều dày thành ống (a): Chiều dày thực tế của thành ống tại vị trí thực hiện phép thử uốn.
- Bán kính của dưỡng uốn (r): Bán kính của rãnh uốn trên dụng cụ uốn, đây là thông số kỹ thuật cốt lõi quyết định mức độ nghiêm ngặt của phép thử uốn.
- Góc uốn (alpha): Góc uốn đạt được trong quá trình thử nghiệm, được đo bằng đơn vị độ.
- Đường kính trong của dưỡng uốn (D_o): Kích thước hình học của dưỡng uốn hỗ trợ định hình ống trong quá trình thực hiện uốn.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 5891:2008 tạo nền tảng chuẩn xác cho việc chuẩn bị mẫu thử, thiết lập thiết bị và tiến hành các bước thử nghiệm uốn tiếp theo đối với vật liệu kim loại dạng ống một cách chính xác và đồng bộ.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 5891 : 2008
ISO 8491 : 1998
VẬT LIỆU KIM LOẠI − ỐNG (MẶT CẮT NGANG NGUYÊN) − THỬ UỐN
Metallic materials – Tube (in full section) – Bend test
Lời nói đầu
TCVN 5891 : 2008 thay thế cho TCVN 5891 : 1995.
TCVN 5891 : 2008 hoàn toàn tương đương với ISO 8491 : 1998.
TCVN 5891 : 2008 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 164 Thử cơ lý kim loại biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
VẬT LIỆU KIM LOẠI - ỐNG (MẶT CẮT NGANG NGUYÊN) - THỬ UỐN
Metallic materials − Tube (in full section) - Bend tests
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khả năng chịu biến dạng dẻo của ống kim loại có mặt cắt ngang nguyên tròn bằng thử uốn. Tiêu chuẩn này áp dụng cho ống có đường kính ngoài không lớn hơn 65 mm, mặc dù khoảng đường kính ngoài là đối tượng áp dụng tiêu chuẩn này được quy định chính xác hơn trong các tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
CHÚ THÍCH: Phép thử của mẫu thử lấy từ ống có dạng dải ngang được thực hiện phù hợp với TCVN 198 (ISO 7438) để tăng độ cong ban đầu của mẫu thử.
2. Ký hiệu, mô tả và đơn vị
Ký hiệu, mô tả và đơn vị dùng trong thử uốn ống kim loại có mặt cắt ngang nguyên được cho trong Bảng 1 và trên Hình 1.
Bảng 1
| Ký hiệu | Mô tả | Đơn vị |
| a a D L r a | Chiều dày thành ống Đường kính ngoài của ống Chiều dài của mẫu thử trước khi thử Bán kính trong tại đáy góc uốn Góc uốn | mm mm mm mm độ |
| a Ký hiệu T cũng được sử dụng trong các tiêu chuẩn ống thép. | ||
Hình 1
3. Nguyên lý thử
Uốn ống thép thẳng mặt cắt ngang nguyên quanh một trụ uốn có bán kính quy định r cho tới khi góc uốn α (xem Hình 1) đạt tới giá trị quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
4. Thiết bị thử
Máy uốn ống được thiết kế để bảo vệ mặt cắt ống không bị biến thành ôvan.
Trục uốn ống của máy uốn phải có mặt cong tương ứng với hình dạng đường kính ngoài của ống. Bán kính tại đáy của góc uốn (bán kính uốn) phải được quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
CHÚ THÍCH: Dung sai của bán kính r, chiều sâu và độ ôvan của mặt cong đều có ảnh hưởng đến kết quả thử.
5. Mẫu thử
Mẫu thử phải là một phần của ống thép thẳng có độ dài bất kỳ, cho phép tiến hành phép thử trên máy thử uốn.
6. Qui trình thử
6.1 Thông thường phép thử được tiến hành ở nhiệt độ thường trong khoảng 10 oC đến 35 oC. Phép thử được tiến hành trong điều kiện được kiểm soát phải được thực hiện ở nhiệt độ 23 oC ± 5 oC.
6.2 Uốn mẫu thử ống rỗng trên máy thử uốn, đảm bảo sự tiếp xúc mẫu thử và trục uốn trên chiều dài uốn cho tới khi đạt tới góc uốn quy định.
6.3 Nếu thử ống hàn, mối hàn phải ở vị trí 900 so với mặt phẳng uốn nghĩa là tại đường trung hoà nếu không có quy định khác trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
6.4 Việc đánh giá phép thử uốn phải được tiến hành phù hợp với các yêu cầu trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng. Khi các yêu cầu này không được quy định, mẫu thử được coi là đạt yêu cầu nếu không phát hiện vết nứt mà không sử dụng dụng cụ phóng đại.
7 Báo cáo thử nghiệm
Báo cáo thử nghiệm phải được cung cấp khi được quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng. Trong trường hợp này báo cáo thử phải bao gồm tối thiểu các thông tin sau:
a) viện dẫn tiêu chuẩn này, TCVN 5891;
b) nhận dạng mẫu thử;
c) kích thước của mẫu thử;
d) góc uốn α và bán kính r;
e) vị trí các mối hàn so với mặt phẳng uốn, nếu thích hợp;
f) kết quả thử.
Phụ lục A
(tham khảo)
Thư mục tài liệu tham khảo
[1] TCVN 198 (ISO 7438) Vật liệu kim loại - Thử uốn.
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5887-2:2008 (ISO 4545-2 : 2005) về Vật liệu kim loại – Thử độ cứng Knoop – Phần 2: Kiểm định và hiệu chuẩn máy thử
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10601:2014 (ISO 9513:2012) về Vật liệu kim loại - Hiệu chuẩn hệ thống máy đo độ giãn sử dụng trong thử nghiệm một trục
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10602:2014 (ISO 16630:2009) về Vật liệu kim loại - Lá và băng - Thử nong rộng lỗ
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10603:2014 (ISO 3785:2006) về Vật liệu kim loại - Ký hiệu trục mẫu thử so với thớ của sản phẩm
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5890:2008 (ISO 8493 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử nong rộng miệng
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5892:2008 (ISO 8495 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử nong rộng vòng
- 1 Quyết định 2851/QĐ-BKHCN năm 2008 công bố tiêu chuẩn quốc gia về Vật liệu kim loại do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 198:2008 về Vật liệu kim loại - Thử uốn
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5887-2:2008 (ISO 4545-2 : 2005) về Vật liệu kim loại – Thử độ cứng Knoop – Phần 2: Kiểm định và hiệu chuẩn máy thử
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10601:2014 (ISO 9513:2012) về Vật liệu kim loại - Hiệu chuẩn hệ thống máy đo độ giãn sử dụng trong thử nghiệm một trục
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10602:2014 (ISO 16630:2009) về Vật liệu kim loại - Lá và băng - Thử nong rộng lỗ
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10603:2014 (ISO 3785:2006) về Vật liệu kim loại - Ký hiệu trục mẫu thử so với thớ của sản phẩm
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5890:2008 (ISO 8493 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử nong rộng miệng
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5892:2008 (ISO 8495 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử nong rộng vòng