Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8242-3:2009 (ISO 4306-3:2003)

TCVN 8242-3:2009 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 4306-3:2003, quy định về thuật ngữ và định nghĩa đối với cần trục tháp. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp thống nhất cách hiểu, phân loại và định nghĩa các thông số, bộ phận của cần trục tháp trong thiết kế, chế tạo, kiểm định và vận hành an toàn tại Việt Nam.

Nội dung chi tiết Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng điều chỉnh của tiêu chuẩn:

• Thiết lập các thuật ngữ và định nghĩa cơ bản liên quan đến các loại cần trục tháp khác nhau.
• Áp dụng rộng rãi cho các hoạt động thiết kế, chế tạo, thương mại, kiểm định an toàn và vận hành cần trục tháp trong xây dựng cũng như các ngành công nghiệp khác.
• Làm cơ sở đồng bộ hóa thuật ngữ chuyên ngành giữa tiêu chuẩn quốc gia của Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế (ISO).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng với các tài liệu sau:

• TCVN 8242-1 (ISO 4306-1) về Cần trục - Từ vựng - Phần 1: Quy định chung. Các thuật ngữ chung về tải trọng, kích thước, vận tốc và các thông số cơ bản của thiết bị nâng được áp dụng nhất quán theo phần này.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa chung

Điều khoản này đưa ra định nghĩa cốt lõi để phân biệt cần trục tháp với các loại thiết bị nâng hạ khác:

• Cần trục tháp (Tower crane): Là loại cần trục quay có cần được lắp đặt ở phần đỉnh của một tháp đứng. Tháp này có thể được thiết kế ở dạng cố định, di chuyển hoặc tự nâng (leo) theo tiến độ công trình.
• Cần trục tháp tự dựng (Self-erecting tower crane): Loại cần trục tháp có khả năng tự triển khai lắp dựng và tháo dỡ tại công trường mà không cần sự hỗ trợ của các thiết bị nâng phụ trợ lớn khác.
• Cần trục tháp lắp ghép (Sectional tower crane): Loại cần trục tháp được lắp dựng từ các đoạn thân tháp rời (phân đoạn) bằng cách sử dụng các thiết bị nâng khác hoặc thông qua cơ cấu tự nâng của chính nó.

Điều 4: Phân loại cần trục tháp theo đặc tính cấu tạo và vận hành

Tiêu chuẩn phân loại chi tiết các dòng cần trục tháp dựa trên các tiêu chí kỹ thuật quan trọng:

• Phân loại theo khả năng di chuyển:
  • Cần trục tháp cố định: Được định vị chắc chắn trên một bệ móng bê tông cốt thép hoặc được neo giữ trực tiếp vào kết cấu của công trình.
  • Cần trục tháp di động: Có khả năng di chuyển trên hệ thống ray, bánh lốp hoặc xích để mở rộng phạm vi hoạt động tại công trường.
• Phân loại theo cơ cấu quay:
  • Cần trục tháp quay dưới: Mâm quay và cơ cấu quay được bố trí ở phần chân tháp, toàn bộ thân tháp và cần cùng quay khi vận hành.
  • Cần trục tháp quay trên: Mâm quay được bố trí ở đỉnh tháp, chỉ có phần cần và cabin quay, còn thân tháp giữ cố định.
• Phân loại theo đặc điểm của cần (tay cần):
  • Cần đặt nằm ngang (cần phân bố): Xe con mang tải di chuyển dọc theo chiều dài của cần để thay đổi tầm với.
  • Cần nâng hạ (cần gật gù): Tầm với được thay đổi bằng cách nâng lên hoặc hạ xuống toàn bộ góc nghiêng của cần.
• Phân loại theo phương pháp lắp dựng và tăng chiều cao:
  • Cần trục tháp tự nâng (leo trong): Được lắp đặt bên trong giếng thang máy hoặc ô sàn của tòa nhà và tự leo lên cao theo sự phát triển của công trình.
  • Cần trục tháp neo tường (leo ngoài): Đứng độc lập bên ngoài công trình và được neo giữ vào vách tường tòa nhà khi đạt đến một độ cao nhất định để đảm bảo độ ổn định.