Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8259-9:2009
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8259-9:2009 là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn Việt Nam về tấm xi măng sợi, tập trung vào phương pháp thử nghiệm để xác định độ bền mưa, nắng (chu kỳ khô - ướt luân phiên). Đây là chỉ tiêu kỹ thuật cốt lõi nhằm đánh giá khả năng chống chịu thời tiết của vật liệu khi sử dụng ngoài trời.
Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền đối với tác động luân phiên của mưa và nắng (ướt và khô) của các tấm xi măng sợi phẳng.
- Phương pháp này áp dụng cho các sản phẩm tấm xi măng sợi dùng trong xây dựng, đặc biệt là các tấm được thiết kế để sử dụng ở những vị trí tiếp xúc trực tiếp với thời tiết tự nhiên.
Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan trong bộ TCVN 8259 về tấm xi măng sợi.
- Các tài liệu viện dẫn bao gồm các phần quy định về yêu cầu kỹ thuật chung, phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử để đảm bảo tính đồng bộ trong quá trình kiểm nghiệm.
Nguyên tắc thử nghiệm (Điều 3)
- Mẫu thử được cho chịu một số chu kỳ luân phiên xác định, mỗi chu kỳ bao gồm việc phun nước (giả lập trời mưa) và sấy nóng bằng bức xạ nhiệt hoặc khí nóng (giả lập trời nắng).
- Sau số chu kỳ quy định, tiến hành kiểm tra các biến dạng ngoại quan như nứt, bong tróc, cong vênh và so sánh cường độ uốn của mẫu thử sau khi xử lý với mẫu đối chứng để đánh giá mức độ suy giảm chất lượng.
Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 4)
- Buồng thử nghiệm: Phải có kích thước phù hợp để chứa các mẫu thử, được trang bị hệ thống giá đỡ mẫu đảm bảo các mẫu không che khuất nhau và tiếp xúc đều với tác nhân thử nghiệm.
- Hệ thống phun nước: Có khả năng phun nước sạch đều khắp bề mặt mẫu thử với lưu lượng và áp lực được kiểm soát ổn định để làm ướt hoàn toàn bề mặt mẫu.
- Hệ thống sấy khô: Sử dụng đèn bức xạ hồng ngoại hoặc hệ thống lưu thông khí nóng để nâng nhiệt độ bề mặt mẫu thử lên mức quy định trong khoảng thời gian xác định.
- Thiết bị đo lường: Bao gồm các cảm biến nhiệt độ để theo dõi nhiệt độ bề mặt mẫu, đồng hồ đo thời gian để kiểm soát chính xác các chu kỳ phun nước và sấy khô.
TẤM XI MĂNG SỢI - PHƯƠNG PHÁP THỬ - PHẦN 9: XÁC ĐỊNH ĐỘ BỀN MƯA - NẮNG
Fiber-cement flats sheets - Test methods - Part 9: Determination of heat-rain resistance
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền mưa nắng của tấm xi măng sợi.
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm các bản sửa đổi (nếu có).
TCVN 8259-1 : 2009, Tấm xi măng sợi - Phương pháp thử - Phần 1: Xác định kích thước, độ thẳng cạnh và độ vuông góc.
Các tấm xi măng sợi được lắp cố định vào khung theo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất. Độ bền mưa nắng của tấm xi măng sợi được đánh giá bằng cách quan sát những thay đổi về cấu trúc mẫu thử sau khi cho mẫu thử trải qua những chu kỳ làm ướt và gia nhiệt.
- Khung đỡ các tấm xi măng sợi được cố định theo chiều thẳng đứng có kích thước cho phép tạo ra diện tích tối thiểu 3,5 m² và lắp đặt được ít nhất hai tấm.
- Hệ thống phun nước có khả năng làm ướt hoàn toàn một mặt mẫu thử.
- Hệ thống gia nhiệt cung cấp lượng nhiệt bức xạ không đổi tới tấm nhôm sơn màu đen đặt sát ngay bề mặt khung đỡ.
5. Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử
Các tấm xi măng sợi được lấy ngẫu nhiên từ lô hàng cung cấp bởi nhà sản xuất. Số lượng tấm cần lấy phụ thuộc vào hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất và vào kích thước của tấm.
Mẫu thử được chuẩn bị theo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất. Mẫu thử phải được gia công sao cho vừa khít với kích thước của khung đỡ.
- Lắp các tấm xi măng sợi vào khung đỡ theo hướng dẫn lắp của nhà sản xuất. Khung có chu vi sao cho phù hợp với các tấm có kích thước chuẩn.
- Với mục đích sử dụng làm tường ngoài, tấm được lắp đặt với độ dốc là 90°. Với các ứng dụng khác, tấm được lắp đặt với độ dốc có thể thay đổi sao cho phù hợp. Số tấm mẫu được sử dụng phải đủ để bao phủ diện tích từ 3 m² đến 5 m².
- Cho khung đỡ đã lắp đặt các tấm xi măng sợi thí nghiệm qua 25 chu kỳ làm ướt và gia nhiệt bằng bức xạ. Mỗi chu kỳ bao gồm các bước sau:
Phun nước: 2 h 50 min sau đó dừng phun nước và để mẫu lưu 10 min.
Gia nhiệt bằng bức xạ: 2 h 50 min tính từ khi mẫu đạt nhiệt độ thí nghiệm sau đó dừng gia nhiệt và để mẫu lưu 10 min.
- Lượng nước sử dụng trong thí nghiệm:
1 L/(min.m²) cho ứng dụng làm tường ngoài.
2,5 L/(min.m²) cho các ứng dụng khác.
- Nhiệt độ trên bề mặt mẫu trong thí nghiệm:
(60 ± 5) oC cho ứng dụng làm tường ngoài.
(70 ± 5) oC cho các ứng dụng khác.
- Kết thúc 25 chu kỳ thí nghiệm làm ướt và gia nhiệt bằng bức xạ, tiến hành kiểm tra các tấm mẫu bằng quan sát trạng thái bề mặt xem có sự hư hỏng hay thay đổi nào không.
Với mỗi cặp mẫu i (i = 1 ¸ 10), tính giá trị ri theo công thức sau:
(1)
Trong đó:
Rui là cường độ uốn của mẫu thứ i sau 50 chu kỳ băng giá;
Ruoi là cường độ uốn của mẫu thử đối chứng thứ i;
Tính giá trị trung bình,
và sai lệch tiêu chuẩn, s, của các giá trị ri theo công thức:
(2)
(3)
Trong đó:
ri là giá trị tính được từ công thức (1) của mẫu thứ i;
n là tổng số lượng các mẫu (n = 10);
là giá trị trung bình của các giá trị ri.
Lấy giới hạn dưới của độ tin cậy 95%, Li, được tính theo công thức:
Li =
- 0,58s (4)
Theo Điều 6 của TCVN 8259-1 : 2009.