Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8653-4 : 2012 về Sơn tường dạng nhũ tương - Phương pháp thử - Phần 4: Xác định độ bền rửa trôi của màng sơn

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8653-4 : 2012 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định chi tiết phương pháp xác định độ bền rửa trôi của màng sơn tường dạng nhũ tương (sơn nước), giúp đánh giá khả năng chịu tác động cơ học và chất tẩy rửa của màng sơn trong quá trình sử dụng thực tế.

1. Phạm vi áp dụng và tài liệu viện dẫn

Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại sơn tường dạng nhũ tương. Để thực hiện thử nghiệm một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan sau:

• TCVN 2090 (ISO 15528) về quy trình lấy mẫu sơn, vecni và nguyên liệu liên quan.
• TCVN 5669 (ISO 1513) về quy trình kiểm tra và chuẩn bị mẫu thử sơn.
• TCVN 8653-1 về phương pháp xác định trạng thái sơn trong thùng chứa, độ mịn, độ loãng và độ ổn định ở nhiệt độ thấp.

2. Nguyên tắc của phương pháp thử

Phương pháp dựa trên việc tạo một màng sơn có độ dày quy định trên tấm nền chuẩn. Sau khi màng sơn được làm khô và ổn định trong điều kiện tiêu chuẩn, tấm mẫu thử được đưa vào máy thử độ bền rửa trôi chuyên dụng. Tại đây, màng sơn phải chịu tác động chà xát cơ học qua lại từ một bàn chải tiêu chuẩn dưới dòng chảy liên tục của dung dịch rửa trôi (dung dịch chất hoạt động bề mặt). Độ bền rửa trôi được đánh giá dựa trên số chu kỳ chà xát mà màng sơn có thể chịu đựng được trước khi bị mài mòn đến mức lộ tấm nền, hoặc đánh giá tình trạng hư hại của màng sơn sau một số chu kỳ quy định.

3. Thiết bị, dụng cụ và vật liệu thử nghiệm

Để tiến hành thử nghiệm, cần chuẩn bị đầy đủ các thiết bị và dụng cụ đạt chuẩn sau:

• Máy thử độ bền rửa trôi: Thiết bị truyền động tịnh tiến qua lại, có khả năng điều khiển bàn chải di chuyển ổn định với tần số và hành trình quy định.
• Bàn chải chuẩn: Bàn chải có kích thước, khối lượng, số lượng và độ cứng của lông bàn chải tuân thủ nghiêm ngặt theo thông số kỹ thuật của tiêu chuẩn để đảm bảo tính đồng nhất của lực ma sát.
• Tấm nền chuẩn: Sử dụng tấm kính phẳng hoặc tấm xi măng sợi xenlulo có bề mặt nhẵn mịn, kích thước phù hợp với khay của máy thử.
• Thước gạt sơn: Dụng cụ gạt màng sơn chuyên dụng để tạo ra màng sơn có độ dày ướt đồng đều (thường từ 100 micromet đến 150 micromet).
• Dung dịch rửa trôi: Dung dịch natri dodecyl benzen sulfonat nồng độ quy định hoặc dung dịch xà phòng chuẩn được pha chế theo đúng công thức hướng dẫn trong tiêu chuẩn.

4. Quy trình chuẩn bị mẫu và tiến hành thử nghiệm

Quy trình thử nghiệm được thực hiện nghiêm ngặt qua các bước sau:

• Chuẩn bị tấm mẫu thử: Làm sạch bề mặt tấm nền chuẩn. Dùng thước gạt để phủ đều mẫu sơn lên tấm nền. Tiến hành chuẩn bị ít nhất hai tấm mẫu cho mỗi mẫu sơn để đối chứng.
• Điều kiện ổn định màng sơn: Để khô màng sơn trong điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn (27 ± 2) độ C và độ ẩm tương đối (65 ± 5)% trong khoảng thời gian quy định (thường là 7 ngày) để màng sơn đạt độ lưu hóa tối ưu.
• Lắp đặt thiết bị: Cố định tấm mẫu thử vào khay của máy thử. Làm ướt bàn chải và bề mặt màng sơn bằng nước hoặc dung dịch rửa tiêu chuẩn. Thiết lập hệ thống cấp dung dịch rửa nhỏ giọt liên tục lên đường đi của bàn chải trong suốt quá trình thử.
• Vận hành thử nghiệm: Cho máy hoạt động để bàn chải chà xát liên tục lên màng sơn với số chu kỳ được quy định cụ thể cho từng loại sơn (ví dụ: sơn nội thất hoặc ngoại thất).

5. Đánh giá kết quả và báo cáo thử nghiệm

Sau khi hoàn thành số chu kỳ chà xát quy định, tấm mẫu thử được lấy ra khỏi máy, rửa sạch bằng nước sạch, để khô tự nhiên ở nhiệt độ phòng. Tiến hành quan sát bằng mắt thường dưới ánh sáng khuếch tán để xác định xem màng sơn có bị bong tróc, mài mòn hoặc lộ tấm nền hay không. Kết quả thử nghiệm phải được ghi nhận rõ ràng trong báo cáo thử nghiệm, bao gồm thông tin mẫu, số chu kỳ chà xát đã thực hiện, tình trạng màng sơn sau thử nghiệm và mọi sai lệch so với quy trình tiêu chuẩn nếu có.