Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8267-1:2009
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8267-1:2009 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ chảy của silicon xảm khe sử dụng trong kết cấu xây dựng, là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng vật liệu xảm khe silicon.
Điều 1: Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ chảy của chất xảm khe silicon (sau đây gọi tắt là silicon xảm khe) loại một thành phần hoặc nhiều thành phần, sử dụng cho các kết cấu xây dựng. Phương pháp này giúp đánh giá khả năng chống chảy xệ của vật liệu khi thi công trên các bề mặt đứng hoặc nghiêng.
Điều 2: Tài liệu viện dẫn
Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có):
- TCVN 8266:2009: Silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng - Yêu cầu kỹ thuật. Đây là tài liệu nền tảng quy định các chỉ tiêu cơ lý hóa của silicon xảm khe trước khi tiến hành các thử nghiệm chuyên biệt.
Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa được quy định trong TCVN 8266:2009, đồng thời nhấn mạnh định nghĩa cốt lõi sau:
- Độ chảy (Flow): Là mức độ dịch chuyển hoặc chảy xệ của chất xảm khe chưa lưu hóa dưới tác dụng của trọng lực khi được đặt trong một khuôn thử tiêu chuẩn ở các điều kiện nhiệt độ và thời gian xác định. Chỉ số này quyết định khả năng định hình của keo khi bơm vào khe co giãn thẳng đứng.
Điều 4: Nguyên tắc thử nghiệm và Thiết bị, dụng cụ
Phương pháp thử nghiệm độ chảy dựa trên nguyên tắc định lượng sự biến dạng của mẫu thử trong điều kiện môi trường kiểm soát nghiêm ngặt. Các nội dung cốt lõi bao gồm:
- Nguyên tắc thử nghiệm: Mẫu silicon xảm khe được điền đầy vào khuôn kim loại tiêu chuẩn (khuôn thử độ chảy). Sau đó, khuôn được dựng theo chiều thẳng đứng trong tủ sấy hoặc buồng thử ở nhiệt độ quy định trong một khoảng thời gian xác định. Độ chảy được xác định bằng khoảng cách dịch chuyển của mẫu keo ra ngoài mép khuôn.
- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm yêu cầu:
- Khuôn thử độ chảy (Flow jig): Được làm bằng kim loại không gỉ (như đồng thau hoặc thép không gỉ), có kích thước rãnh chứa mẫu chính xác theo tiêu chuẩn để đảm bảo tính đồng nhất của mẫu thử.
- Tủ sấy hoặc buồng thử khí hậu: Có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định ở mức quy định (thường là 50 độ C hoặc theo yêu cầu cụ thể của sản phẩm) với sai số cho phép cực nhỏ để không làm ảnh hưởng đến kết quả đo.
- Thước đo: Thước kim loại có độ chính xác đến 0,5 milimét để đo khoảng cách chảy xệ của mẫu.
- Dụng cụ gạt phẳng: Dùng để gạt phẳng bề mặt mẫu silicon sau khi điền đầy vào khuôn thử.
SILICON XẢM KHE CHO KẾT CẤU XÂY DỰNG - PHƯƠNG PHÁP THỬ - PHẦN 1: XÁC ĐỊNH ĐỘ CHẢY
Structural silicone sealants - Test methods - Part 1: Determination of flow (rheological) properties
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định tính chất lưu biến của silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng loại một và nhiều thành phần đóng rắn hóa học.
CHÚ THÍCH: Tất cả các phần trong TCVN 8267 : 2009 không đề cập đến an toàn sức khỏe, trước khi thi công phải đọc kỹ hướng dẫn an toàn khi sử dụng của nhà sản xuất.
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm các bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 8266 : 2009, Silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng - Yêu cầu kỹ thuật.
Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 8266 : 2009.
Tính chất lưu biến của silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng được xác định thông qua sự biến dạng dưới tự trọng của khối vật liệu xảm khe có hình dạng nhất định khi ổn định ở điều kiện thử nghiệm theo phương nằm ngang hoặc thẳng đứng.
Mẫu thử được lấy ngẫu nhiên ở loại một thành phần hoặc hỗn hợp mẫu nhiều thành phần theo tỉ lệ quy định của nhà sản xuất từ một lô hàng với khối lượng không ít hơn 5 % trong bao gói kín sao cho đảm bảo được tính đại diện.
- Khuôn thử làm từ thép không gỉ, hình chữ U hai đầu để hở có phần bề mặt đáy kéo dài về một phía thêm 51 mm, kích thước như Hình 1, số lượng hai khuôn.
Kích thước tính bằng milimét
Hình 1 - Khuôn thử hình chữ U hai đầu để hở
- Tủ làm lạnh điều chỉnh được nhiệt độ (4,4 ± 2) °C.
- Tủ sấy có quạt hút, điều chỉnh được nhiệt độ (50 ± 2) °C.
- Cân, độ chính xác 0,1 g.
- Dao cắt mẫu.
- Đũa gỗ.
- Thước đo, độ chính xác 0,1 mm.
- Cốc bằng nhựa hoặc thủy tinh, dung tích 600 ml.
7.1. Silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng một thành phần (loại S)
7.1.1. Độ chảy theo phương thẳng đứng
- Lấy ít nhất 100 g mẫu thử còn nguyên trong bao kín để ổn định tối thiểu 16 h ở điều kiện chuẩn.
- Lau sạch hai khuôn thử (Hình 1) bằng metyletylketon hoặc dung môi tương đương, sau đó làm sạch bằng dung dịch tẩy rửa và rửa lại bằng nước cất hoặc nước khử ion rồi sấy khô. Tiếp đó, ổn định các khuôn trong 2 h, một khuôn ở nhiệt độ (4,4 ± 2) °C và một khuôn ở nhiệt độ (50 ± 2) °C.
- Ngay sau khi kết thúc thời gian ổn định, lần lượt lấy từng khuôn thử ra và quét lớp lót lên bề mặt khuôn (nếu cần) theo chỉ dẫn của nhà sản xuất, đổ mẫu thử vào đầy khuôn trong vòng 10 min. Có thể dùng dao để hỗ trợ khi đổ mẫu vào khuôn và tạo phẳng sao cho mẫu thử ngang bằng với mép trên của thành khuôn và phẳng ở hai đầu khuôn. Đặt từng khuôn mẫu thử vào trong từng tủ đã ổn định khuôn thử ở điều kiện trước đó trong 4 h theo phương thẳng đứng với phần đáy kéo dài nằm phía dưới. Cuối giai đoạn này, lấy từng khuôn mẫu thử ra khỏi các tủ ổn định và đo khoảng cách từ mép dưới cùng của mẫu thử tới bề mặt đầu khuôn nằm trên phần đáy kéo dài, lấy chính xác đến 1,5 mm.
7.1.2. Độ chảy theo phương ngang
Quá trình tiến hành tương tự như 7.1.1, chỉ với sự thay đổi sau: Sau khi đổ đầy mẫu thử vào khuôn, lần lượt đặt từng khuôn mẫu thử với mặt đáy theo phương ngang vào trong từng tủ đã ổn định khuôn thử ở điều kiện trước đó. Cuối cùng, lấy từng khuôn mẫu thử ra khỏi các tủ ổn định để kiểm tra độ chảy của các mẫu thử bằng trực quan. Đánh giá mẫu thử biến dạng hay không biến dạng thông qua việc quan sát độ chảy của mẫu thử.
7.2. Silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng nhiều thành phần (loại M)
7.2.1. Độ chảy theo phương thẳng đứng
Quá trình tiến hành tương tự như 7.1.1, chỉ với sự thay đổi sau: ổn định các thành phần của mẫu thử ở trạng thái riêng rẽ trong bao kín ở điều kiện chuẩn tối thiểu 16 h. Sau đó, cân khối lượng các thành phần theo tỉ lệ quy định của nhà sản xuất với độ chính xác 1 % để có được ít nhất 200 g hỗn hợp mẫu thử. Đổ các thành phần mẫu thử vào nhau rồi trộn đều bằng tay trong 5 min thành một hỗn hợp đồng nhất. Lần lượt lấy từng khuôn thử ra để đổ mẫu thử vào đầy khuôn trong vòng 10 min (hoặc dài hơn nếu nhà sản xuất yêu cầu). Quy trình tiếp theo và cách xác định độ chảy theo phương thẳng đứng được thực hiện như 7.1.1.
7.2.2. Độ chảy theo phương ngang
Quá trình tiến hành tương tự như 7.1.2 chỉ với sự thay đổi như nêu ở 7.2.1.
- Độ chảy của silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng theo phương ngang là việc đánh giá mẫu thử biến dạng hay không biến dạng trong khuôn thử.
- Độ chảy của silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng theo phương thẳng đứng tính bằng mm, lấy chính xác đến 1,5 mm, là giá trị trung bình cộng độ chảy theo phương thẳng đứng của mẫu thử trong hai khuôn thử.
Báo cáo thử nghiệm bao gồm các nội dung sau:
- Cơ quan gửi mẫu.
- Ngày gửi mẫu và ngày trả kết quả thử nghiệm.
- Loại mẫu và yêu cầu thử nghiệm.
- Các kết quả thử nghiệm kèm theo phương pháp thử.
- Nhận xét kết quả thử nghiệm.
- Người thí nghiệm, người kiểm tra, thủ trưởng đơn vị kiểm tra.
- 1 Quyết định 3099/QĐ-BKHCN năm 2009 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 149:1978 về bảo vệ kết cấu xây dựng khỏi bị ăn mòn
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9349:2012 về Lớp phủ mặt kết cấu xây dựng - Phương pháp kéo đứt thử độ bám dính bền
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8266:2009 về Silicon xảm khe cho kết cấu xây dựng - Yêu cầu kỹ thuật
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12251:2020 về Bảo vệ chống ăn mòn cho kết cấu xây dựng