Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1865:1976 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành, quy định phương pháp xác định độ trắng của giấy và cáctông. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng trong ngành công nghiệp giấy, giúp thống nhất phương pháp đánh giá chất lượng quang học của sản phẩm thông qua việc đo hệ số phản xạ khuếch tán ánh sáng xanh lam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này:

Điều 1: Phạm vi áp dụng và quy định chung

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ trắng (hệ số phản xạ khuếch tán) của các loại giấy và cáctông.
• Phương pháp này chủ yếu áp dụng cho các loại giấy và cáctông trắng hoặc gần trắng. Không áp dụng cho các loại giấy có chứa chất tăng trắng quang học (chất phát quang) hoặc các loại giấy màu có đặc tính hấp thụ ánh sáng đặc biệt, trừ khi có sự thỏa thuận hoặc quy định riêng biệt khác.
• Độ trắng của mẫu thử được biểu thị bằng phần trăm (%) so với độ trắng của vật mẫu chuẩn được quy định trong hệ thống đo lường.

Điều 2: Thiết bị, dụng cụ và vật liệu đo

• Thiết bị đo độ trắng: Sử dụng máy đo phản xạ (reflectometer) được trang bị kính lọc sắc xanh lam thích hợp để đo hệ số phản xạ hiệu dụng ở bước sóng quy định (thường là khoảng 457 nm). Thiết bị phải đảm bảo độ nhạy, độ chính xác và tính ổn định cao trong suốt quá trình vận hành.
• Bản mẫu chuẩn: Sử dụng các bản mẫu chuẩn có độ phản xạ đã biết (như bari sunfat, oxit magie hoặc các tấm chuẩn sứ được chứng nhận) để hiệu chuẩn thiết bị trước khi tiến hành đo. Bản mẫu chuẩn phải được bảo quản nghiêm ngặt trong hộp kín, tránh bụi bẩn, ẩm ướt và ánh sáng trực tiếp để không làm thay đổi trị số chuẩn.

Điều 3: Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử

• Lấy mẫu: Mẫu thử phải được lấy theo đúng quy định lấy mẫu chung đối với giấy và cáctông, đảm bảo tính đại diện khách quan cho cả lô hàng cần đánh giá.
• Yêu cầu đối với mẫu: Các tờ mẫu thử phải hoàn toàn sạch sẽ, không bị nhăn, không có vết bẩn, vết vân tay, lỗ châm kim hoặc các khuyết tật cơ học khác có thể làm sai lệch kết quả đo quang học.
• Xếp mẫu: Cắt mẫu thử thành các miếng có kích thước phù hợp với cửa sổ đo của thiết bị. Xếp chồng các miếng mẫu thử lên nhau với số lượng lớp đủ dày để đảm bảo rằng việc tăng thêm số lớp mẫu không làm thay đổi kết quả đo (đạt tới độ dày quang học vô hạn, ngăn chặn sự xuyên thấu của ánh sáng nền).
• Điều hòa mẫu: Mẫu thử cần được điều hòa trong môi trường tiêu chuẩn về nhiệt độ và độ ẩm trước khi tiến hành đo theo các quy định kỹ thuật hiện hành về thử nghiệm giấy.

Điều 4: Tiến hành đo và xác định kết quả

• Hiệu chuẩn thiết bị: Trước khi tiến hành đo mẫu, kỹ thuật viên phải thực hiện hiệu chuẩn máy đo bằng các bản mẫu chuẩn (mẫu chuẩn độ trắng cao và mẫu chuẩn độ trắng thấp) để thiết lập thang đo chính xác cho thiết bị.
• Thao tác đo: Đặt tập mẫu thử đã chuẩn bị lên cửa sổ đo của thiết bị dưới áp lực quy định. Tiến hành đo hệ số phản xạ ở các vị trí khác nhau trên mẫu thử. Nếu có yêu cầu, phải đo riêng biệt cho cả mặt dọc, mặt ngang, mặt sàng (mặt ngửa) và mặt lưới (mặt úp) của tờ giấy.
• Tính toán kết quả: Kết quả đo độ trắng được tính bằng trị số trung bình cộng của các lần đo tại các điểm khác nhau trên mẫu thử. Trị số cuối cùng được làm tròn số theo đúng quy định kỹ thuật để đảm bảo tính đồng nhất và độ tin cậy của phép thử.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn TCVN 1865:1976 là bắt buộc để đảm bảo tính thống nhất, độ chính xác và khả năng so sánh của kết quả thử nghiệm độ trắng giữa các phòng thí nghiệm và các đơn vị sản xuất, kinh doanh giấy.