Văn bản pháp luật

Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4473:1987

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4473:1987 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về hệ thống thuật ngữ và định nghĩa dùng trong lĩnh vực máy xây dựng và máy làm đất. Tiêu chuẩn này được ban hành nhằm thống nhất cách hiểu, cách sử dụng ngôn ngữ kỹ thuật trong thiết kế, chế tạo, vận hành, giảng dạy và trao đổi thương mại liên quan đến các loại máy móc thiết bị trong ngành xây dựng tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, sử dụng và quản lý các loại máy xây dựng và máy làm đất. Đối tượng điều chỉnh chính bao gồm:

Các loại máy làm đất như máy đào, máy ủi, máy xúc, máy san, và các thiết bị đầm nén đất.
Các loại máy xây dựng phục vụ cho công tác thi công bê tông, nâng hạ, vận chuyển vật liệu và các công tác hoàn thiện công trình.
Hệ thống thuật ngữ chuyên ngành, các định nghĩa kỹ thuật cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và thông số kỹ thuật của máy.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Mặc dù phần trích xuất chi tiết chưa thể hiện đầy đủ toàn bộ văn bản, dựa trên cấu trúc tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 tập trung vào các nội dung nền tảng sau:

Điều 1: Quy định chung và phạm vi áp dụng - Xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn đối với các loại máy xây dựng và máy làm đất được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu lưu hành tại Việt Nam.
Điều 2: Nguyên tắc xây dựng thuật ngữ - Hướng dẫn cách thức xây dựng và lựa chọn thuật ngữ tương đương, đảm bảo tính khoa học, chính xác và tính hệ thống, tránh gây nhầm lẫn trong quá trình sử dụng thực tế.
Điều 3: Phân loại máy xây dựng và máy làm đất - Đưa ra các tiêu chí phân loại cơ bản dựa trên công dụng, nguồn động lực, cơ cấu công tác hoặc phương thức di chuyển của thiết bị.
Điều 4: Định nghĩa các thông số cơ bản - Giải thích các khái niệm nền tảng liên quan đến kích thước hình học, trọng lượng, công suất, năng suất và các chỉ tiêu kỹ thuật đặc trưng của máy.

Ý nghĩa và vai trò của TCVN 4473:1987 trong thực tiễn

Việc áp dụng TCVN 4473:1987 mang lại nhiều giá trị thiết thực cho ngành xây dựng và cơ khí chế tạo:

Thống nhất ngôn ngữ kỹ thuật: Giúp các kỹ sư, kỹ thuật viên và nhà quản lý có chung một hệ thống khái niệm, hạn chế sai sót trong quá trình thiết kế, chế tạo và chuyển giao công nghệ.
Hỗ trợ công tác đào tạo: Làm cơ sở biên soạn giáo trình, tài liệu giảng dạy tại các trường đại học, cao đẳng và trung cấp nghề chuyên ngành máy xây dựng.
Chuẩn hóa hoạt động thương mại: Tạo điều kiện thuận lợi cho việc lập hồ sơ thầu, hợp đồng mua bán, xuất nhập khẩu và kiểm định chất lượng máy móc thiết bị xây dựng.

TIÊU CHUẨN VIỆT NAM

TCVN 4473 : 1987

MÁY XÂY DỰNG - MÁY LÀM ĐẤT - THUẬT NGỮ VÀ ĐỊNH NGHĨA
Building plants - Earth moving plants - Terminology and definitions

Tiêu chuẩn này quy định thống nhất các thuật ngữ - định nghĩa của máy làm đất và được sử dụng trong các tiêu chuẩn và tài liệu khoa học kĩ thuật thuộc lĩnh vực xây dựng

Thuật ngữ	Định nghĩa	Thuật ngữ nước ngoài	Sơ đồ
1	2	3	4
1. Máy đào
1.1. Máy đào một gầu	Máy đào làm việc theo chu kì, có 1 gầu, dùng để đào, xúc, chuyển và đổ đất (hay vật liệu khác) thành đống hoặc lên các phương tiện vận chuyển	Single - bucket excavator
1.2. Máy đào một gầu vạn năng	Máy đào một gầu, ngoài công tác đất còn có thể đóng cọc, bốc dỡ, trục lắp... nhờ thay đổi một trong các bộ phận công tác tương ứng	Universal single bucket excavator
1.3. Máy đào một gầu vạn năng quay toàn vòng	Máy đào một gầu vạn năng, phần quay có thể quay 1 góc không hạn chế theo hai chiều thuận, nghịch	Full- revoling universal excavator
1.4. Máy đào một gầu vạn năng quay không toàn vòng	Máy đào một gầu vạn năng, phần quay chỉ có thể quay một góc hạn chế	Nofull- revoling universal excavator
1.5. Máy đào một gầu vạn năng bánh xích	Máy đào một gầu vạn năng có bộ phận di chuyển là bánh xích	Chain- crawloring universal excavator
1.6. Máy đào một gầu vạn năng bánh hơi	Máy đào một gầu vạn năng có bộ phận di chuyển là bánh hơi	Wheel - moving universal excavator
1.7. Máy đào một gầu vạn năng 1 động cơ	Máy đào một gầu vạn năng có 1 động cơ dẫn động cho tất cả các cơ cấu	Single - engine universal excavator
1.8. Máy đào một gầu vạn năng nhiều động cơ	Máy đào một gầu vạn năng nhiều động cơ, mỗi động cơ dẫn động cho 1 cơ cấu hoặc 1 nhóm cơ cấu riêng biệt	Multi - engine universal excavator
1.9. Máy đào một gầu vạn năng truyền động cơ khí	Máy đào một gầu vạn năng một động cơ, có hệ thống truyền động cơ khí	Mechanic-al operated excavator
1.10. Máy đào một gầu vạn năng truyền động cơ khí thuỷ lực	Máy đào một gầu vạn năng một động cơ, có hệ thống truyền động cơ khí kết hợp với thuỷ lực	Hydrau- mechanical operated excavator
1.11. Máy đào một gầu vạn năng truyền động thuỷ lực	Máy đào một gầu vạn năng nhiều động cơ, có hệ thống truyền động thuỷ lực	Hydraulic operated excavator
1.12. Máy đào một gầu vạn năng truyền động điện	Máy đào một gầu vạn năng nhiều động cơ, có hệ thống truyền động điện	Electrically operated excavator
1.13. Máy đào một gầu vạn năng có bộ công tắc treo mềm	Máy đào một gầu vạn năng dùng cáp treo giữ và dẫn động bộ công tác	Cable universal excavator
1.14. Máy đào một gầu vạn năng có bộ công tắc treo cứng (máy đào thuỷ lực)	Máy đào một gầu vạn năng dùng xi lanh thuỷ lực treo giữ và dẫn động bộ công tắc	Hydraulic universal excavator
1.15. Máy đào gầu thuận	Máy đào lắp gầu ngửa để đào tầng đất cao hơn vị trí máy đứng	Push shovel
1.16. Máy đào gầu nghịch	Máy đào lắp gầu sấp để đào tầng đất thấp hơn vị trí máy đứng	Back excavator
1.17. Máy đào gầu quãng	Máy đào lắp gầu quãng có bán kính đào mở rộng để đào tầng đất thấp hơn vị trí máy đứng	Dragline excavator
1.18. Máy đào gầu ngoạm	Máy đào lắp gầu ngoạm để đào đất theo hướng thẳng đứng hoặc bốc dỡ vật liệu rời	Clamshell excavator
1.19. Máy đào nhiều gầu	Máy đào và xả đất liên tục, có nhiều gầu chuyển động theo 1 quĩ đạo khép kín để đào hào, kênh mương...	Multi-bucket excavator
1.20. Máy đào nhiều gầu đào dọc	Máy đào nhiều gầu có hướng đào trùng với hướng di chuyển của máy	Longitudin-al trenching machine
1.21. Máy đào nhiều gầu đào ngang	Máy đào nhiều gầu có hướng đào vuông góc với hướng di chuyển của máy	Diametrical trenching machine
1.22. Máy đào nhiều gầu kiểu xích (kéo gầu)	Máy đào nhiều gầu có khung phẳng, trên đó lắp một hệ xích dẫn động gầu	ladder-type trenching machine
1.23. Máy đào nhiều gầu kiểu rôto	Máy đào nhiều gầu có khung tròn (rôto), trên đó lắp gầu theo chu vi	Wheel-type trenching machine
2. Máy đào - chuyển
2.1. Máy ủi	Máy đào - chuyển đất làm việc theo chu kì, có lưỡi ủi lắp trên máy kéo dùng để đào, đẩy, san và chuyển đất với cự li hạn chế (nhỏ hơn 100m)	Bulldozer
2.2. Máy ủi lưỡi không quay	Máy ủi có lưỡi ủi đặt vuông góc với trục dọc của máy cơ sở		Angledozer
2.3. Máy ủi lưỡi quay	Máy ủi có lưỡi ủi đặt những góc nhất định trong mặt phẳng nằm ngang và thẳng đứng
2.4. Máy ủi thông dụng	Máy ủi được chế tạo để làm việc trong những điều kiện phổ biến	Genneral-duty bulldozer
2.5. Máy ủi chuyên dùng	Máy ủi được chế tạo để thực hiện một công việc nhất định trong một điều kiện nhất định	Suitable bulldozer
2.6. Máy ủi bánh xích	Máy ủi có bộ phận di chuyển là bánh xích	Crawler bulldozer
2.7. Máy ủi bánh hơi	Máy ủi có bộ phận di chuyển là bánh hơi	Wheel bulldozer
2.8. Máy ủi điều khiển bằng cáp	Máy ủi dùng hệ thống ròng rọc - cáp để điều khiển lưỡi ủi	Cable bulldozer
2.9. Máy ủi điều khiển bằng thuỷ lực (máy ủi thuỷ lực)	Máy ủi dùng hệ thống thuỷ lực để điều khiển lưỡi ủi	Hydraulic bulldozer
2.10. Máy cạp	Máy đào - chuyển đất, làm việc theo chu kì, có thùng cạp dùng để đào, vận chuyển, đổ và san đất sơ bộ với cự li mở rộng (từ một vài trăm mét đến một vài kilômét)	Scraper
2.11. Máy cạp kéo theo	Máy cạp có thùng cạp do máy kéo kéo theo	Pull-type scraper
2.12. Máy cạp tự hành	Máy cạp tự di chuyển	Autoscra-per
2.13. Máy cạp điều khiển bằng cáp	Máy cạp dùng hệ thống ròng rọc - cáp để điều khiển thùng cạp	Cable scraper
2.14. Máy cạp điều khiển bằng thuỷ lực	Máy cạp dùng hệ thống thuỷ lực để điều khiển thùng cạp	Hydraulic scraper
2.15. Máy san	Máy gạt - san đất, làm việc theo chu kì, có lưỡi san dùng để san phẳng mặt bằng, tạo hình nền đường,đào rảnh, bạt mái dốc ...	Grader
2.16. Máy san kéo theo	Máy san do máy kéo kéo theo	Pull-type grader
2.17. Máy san tự hành	Máy san tự di chuyển	Autograder (Motor-graders)
2.18. Máy san điều khiển bằng cơ khí	Máy san dùng hệ thống cơ khí để điều khiển lưỡi san	Mechanical drive grader
2.19. Máy san điều khiển bằng thuỷ lực	Máy san dùng hệ thống thuỷ lực để điều khiển lưỡi san	Hydrau-lical drive grader
2.20. Máy san Elêvatơ	Máy san có lắp băng tải để san, chuyển và xả đất liên tục	Elevating grader
3. Máy xúc
3.1. Máy xúc một gầu	Máy xúc tự hành, làm việc theo chu kì, dùng để bốc xúc đất đá (hoặc vật liệu rời) lên các phương tiện vận chuyển hoặc gom thành đống	Single -bucket loader
3.2. Máy xúc một gầu bánh xích	Máy xúc một gầu có bộ phận di chuyển là bánh xích	Single -bucket crawler loader
3.3. Máy xúc một gầu bánh hơi	Máy xúc một gầu có bộ phận di chuyển là bánh hơi	Single –bucket wheeled loader
3.4. Máy xúc một gầu đổ phía trước	Máy xúc một gầu đổ đất (hoặc vật liệu rời) theo fhướng tiến về phía trước	Single -bucket front and loader
3.5. Máy xúc một gầu đổ lật (máy xúc lật)	Máy xúc một gầu đổ đất (hoặc vật liệu rời) theo hướng tiến về phía sau	Single -bucket back and loader
4. Máy đầm
4.1. Máy đầm đất	Máy nén chặt nền đất (hoặc nền đường, áo đường...) nhờ tác dụng của lực tĩnh vã lực động	Tamping machine
4.2. Máy đầm lăn tự hành (lu tự hành)	Máy đầm có bộ công tác là bánh thép trơn, tự di chuyển	Mortor roller
4.3. Máy đầm vấu (đầm vấu)	Máy đầm có bộ công tác là bánh thép, trên đó lắp các vấu	Sheep-foot roller
4.4. Máy đầm bánh hơi (đầm bánh hơi)	Máy đầm có bộ công tác là các bánh hơi	Pneumatict-typed roller
4.5. Máy đầm bánh hơi kéo theo	Máy đầm bánh hơi do máy kéo kéo theo	Tralled prumatity -red roller
4.6. Máy đầm bánh hơi tự hành	Máy đầm bánh hơi tự di chuyển	Motor roller
4.7. Máy đầm rung (đầm rung)	Máy đầm có bộ rung lắp trên bộ công tác	Vibrating roller
4.8. Máy đầm rung kéo theo	Máy đầm rung do máy kéo kéo theo	Vibrating-towel roller (Vibroweb roller)
4.9. Máy đầm rung tự hành	Máy đầm rung tự di chuyển	Motor vibrating roller
4.10. Bàn rung	Máy đầm có bộ rung lắp trên bàn thép, có thể tự di chuyển trong quá trình làm việc	Vibroplate
4.11. Máy đầm rơi	Máy đầm có bộ công tác làm việc theo nguyên lí rơi tự do (tạo lực động)	Tamping plate
5. Máy đào - chuyền bằng sức nước
5.1. Súng phun nước	Thiết bị đào đất chuyên dùng phun dòng nước có áp lực cao để đào phá đất	Monitor
5.2. Máy bơm bùn	Máy bơm chuyên dùng kiểu li tâm để hút và vận chuyển bùn	Suction dredger
5.3. Trạm bơm bùn	Trạm bơm chuyên dùng làm việc liên tục, dùng để đào phá đất ở dưới nước và chuyển chúng đến nơi đổ	Dredger pumping station
5.4. Trạm bơm bùn cố định	Trạm bơm bùn đặt cố định để làm việc ở một vị trí tương đối lâu	Dredger pumping stationary station
5.5. Trạm bơm bùn di động	Trạm bơm bùn tự di chuyển	Dredger pumping mobile station
5.6.Tàu hút bùn	Trạm bơm bùn đặt nổi trên mặt nước	Suction-tube dredger
6. Máy làm công việc phụ
6.1. Máy phát bụi cây	Máy để phát bụi cây và cắt cây nhỏ nhờ lưỡi cắt có dạng hình nêm lắp trên máy kéo	Brush saw
6.2. Máy nhổ gốc cây	Máy để ủi đổ cây, đào nhổ gốc cây và dọn lọc đá... nhờ thay đổi một trong các bộ công tác lắp trên máy kéo	Grubber
6.3. Máy xới đất	Máy để cày, phá tơi đất cứng hoặc nền đường cũ nhờ các răng xới lắp trên máy kéo	Ripper