Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-4:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 4: Xác định khối lượng riêng
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-4:1998 quy định phương pháp xác định khối lượng riêng của gạch xây. Đây là một trong những chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng nhằm đánh giá độ đặc chắc của vật liệu đất sét nung sử dụng trong xây dựng. Dưới đây là nội dung chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn:
- Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khối lượng riêng của các loại gạch xây được sản xuất từ đất sét nung.
- Phương pháp này áp dụng cho việc kiểm tra chất lượng sản phẩm tại nhà máy hoặc đánh giá chất lượng vật liệu phục vụ cho công tác nghiệm thu công trình xây dựng.
- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 2)
- Cân kỹ thuật: Yêu cầu cân có độ chính xác đến 0,01 gram để đảm bảo tính chính xác cao trong quá trình cân đo khối lượng mẫu.
- Bình tỷ trọng: Sử dụng loại bình thủy tinh chuyên dụng có dung tích phù hợp để đo thể tích chất lỏng bị chiếm chỗ bởi bột gạch.
- Tủ sấy: Thiết bị sấy có bộ phận tự động điều chỉnh nhiệt độ, có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định trong khoảng từ 105 độ C đến 110 độ C để sấy khô hoàn toàn mẫu thử.
- Cối và chày bằng sứ hoặc đồng: Dùng để nghiền nhỏ mẫu gạch thành dạng bột mịn.
- Rây tiêu chuẩn: Sử dụng rây có kích thước lỗ rây theo quy định kỹ thuật để sàng lọc và thu hồi phần bột gạch đạt độ mịn tiêu chuẩn.
- Bình hút ẩm: Dùng để bảo quản và làm nguội mẫu thử sau khi sấy, tránh việc mẫu hấp thụ lại hơi ẩm từ môi trường.
- Bếp cách thủy hoặc thiết bị hút chân không: Sử dụng để loại bỏ hoàn toàn bọt khí còn sót lại trong bình tỷ trọng sau khi cho bột gạch và chất lỏng vào.
- Chuẩn bị mẫu thử (Điều 3)
- Lấy mẫu và nghiền mẫu: Tiến hành đập nhỏ các viên gạch mẫu, sau đó dùng cối và chày nghiền mịn thành bột.
- Sàng lọc mẫu: Cho bột gạch đã nghiền qua rây tiêu chuẩn để loại bỏ các hạt có kích thước lớn, chỉ giữ lại phần bột mịn đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Sấy khô mẫu: Đưa bột gạch mịn vào tủ sấy ở nhiệt độ từ 105 độ C đến 110 độ C. Tiến hành sấy cho đến khi mẫu đạt đến khối lượng không đổi (sai lệch giữa hai lần cân liên tiếp không đáng kể).
- Làm nguội mẫu: Sau khi sấy xong, chuyển ngay mẫu vào bình hút ẩm để làm nguội về nhiệt độ phòng trước khi tiến hành các bước thử nghiệm tiếp theo.
- Tiến hành thử và tính toán kết quả (Điều 4)
- Quy trình thực hiện:
- Cân một lượng bột gạch khô đã chuẩn bị sẵn và cho vào bình tỷ trọng đã được làm sạch và sấy khô.
- Đổ chất lỏng trung tính (thường sử dụng nước cất hoặc dầu hỏa không chứa nước) vào bình tỷ trọng chứa mẫu.
- Tiến hành đuổi hết bọt khí ra khỏi bình bằng cách đun sôi cách thủy hoặc đặt vào thiết bị hút chân không.
- Để nguội bình tỷ trọng về nhiệt độ tiêu chuẩn, thêm chất lỏng cho đến vạch định mức rồi tiến hành cân xác định khối lượng tổng cộng.
- Công thức tính toán: Khối lượng riêng của gạch xây được tính toán dựa trên tỷ số giữa khối lượng bột gạch khô và thể tích thực tế của phần bột gạch đó chiếm chỗ trong bình tỷ trọng. Đơn vị tính được biểu thị bằng gam trên centimet khối (g/cm3).
- Xử lý kết quả: Kết quả phép thử là trị số trung bình cộng của các lần thử song song trên cùng một mẫu thử. Sai lệch giữa các kết quả thử song song không được vượt quá giới hạn cho phép quy định trong tiêu chuẩn.
TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 6355-4 : 1998
GẠCH XÂY – PHƯƠNG PHÁP THỬ - PHẦN 4: XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG
Bricks – Method of test - Part 4: Determination of specific gravity
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khối lượng riêng cho các loại gạch xây.
2. Nguyên tắc
Đổ bột mẫu thử vào bình và đo thể tích chất lỏng dâng lên để xác định thể tích của lượng mẫu đó. Từ đó tính được khối lượng riêng.
3. Thiết bị thử
3.1. Tủ sấy tới 2000C có điều chỉnh nhiệt độ.
3.2. Bình cao cổ để xác định khối lượng riêng như hình 1.
3.3. Cân kỹ thuật 500 gam, chính xác tới 0,01 gam.
3.4. 500 ml dầu hỏa.

Hình 1 - Bình khối lượng riêng
4. Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử
4.1. Mẫu thử được lấy theo quy định hiện hành về lấy mẫu cho từng loại gạch xây.
4.2. Số lượng mẫu thử là 2 viên hoặc 2 nửa viên gạch nguyên.
Chú thích – Có thể sử dụng các mảnh vỡ khi uốn, hoặc nén từ 2 mẫu thử.
4.3. Đập nhỏ viên gạch để lấy khoảng 150 gam từ 8 đến 10 mảnh vỡ. Nghiền mịn các mảnh mẫu cho lọt qua sàng 0,25 mm. Rút gọn bằng phương pháp chia tư để có mẫu trung bình khoảng 100 gam và tiếp tục nghiền qua sàng 0,15 mm.
4.4. Sấy khô mẫu ở nhiệt độ 1050C – 1100C tới khối lượng không đổi (thông thường thời gian sấy không nhỏ hơn 6 giờ). Tức hiệu số giữa hai lần cân không lớn hơn 0,01 g. Thời gian giữa hai lần cân không nhỏ hơn 3 giờ.
4.5. Để nguội mẫu tới nhiệt độ phòng thí nghiệm trong bình hút ẩm.
5. Tiến hành thử
5.1. Đổ dầu hỏa vào bình khối lượng riêng đến khoảng vạch “0”. Đặt bình khối lượng riêng vào chậu nước có nhiệt độ 270C ± 20C, mức nước trong chậu ngang mực dầu trong bình. Sau 10 phút lấy bình ra và đọc mức dầu trong bình.
5.2. Cân 60 g bột mẫu (theo 4.5). Dùng thìa nhỏ đổ dần bột vào bình cho tới khi dầu trong bình dâng lên đến vạch bất kỳ của phần chia độ trên. Xoay bình nghiêng qua lại khoảng 10 phút rồi đặt bình vào chậu nước 270C ± 20C. Mực nước trong chậu ngang mực dầu trong bình. Sau đó 10 phút, lấy bình ra và đọc mức dầu trong bình.
5.3. Cân phần bột gạch còn thừa lại để xác định lượng đã cho vào bình.
6. Biểu thị kết quả
Khối lượng riêng từng mẫu thử (X), tính bằng g/cm3, theo công thức:
![]()
trong đó
m là khối lượng bột gạch đổ vào bình, tính bằng gam;
V là mực dầu hỏa dâng lên trong bình, tính bằng centimét khối.
Kết quả là giá trị trung bình cộng của hai mẫu thử, chính xác tới 0,01 g/cm3.
Nếu kết quả giữa hai mẫu thử sai lệch quá 0,02 g/cm3 thì phải làm lại.
- 1 Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 350:2005 về gạch chịu lửa cho lò quay - kích thước cơ bản do Bộ Xây dựng ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-3:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 3: Xác định cường độ uốn
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-4:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 4: Xác định độ hút nước
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-5:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 5: Xác định khối lượng thể tích
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-6:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ rỗng
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-7:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 7: Xác định vết tróc do vôi
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-8:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 8: Xác định sự thoát muối
- 8 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-7:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 7: Xác định vết tróc do vôi
- 9 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-6:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ rỗng
- 10 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-5:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 5: Xác định khối lượng thể tích
- 11 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-3:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 3: Xác định độ hút nước
- 12 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-1:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 1: Xác định cường độ nén do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 13 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7744:2007 về Gạch terrazzo
- 1 Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 350:2005 về gạch chịu lửa cho lò quay - kích thước cơ bản do Bộ Xây dựng ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 249:1986 về gạch xây dựng - Phương pháp xác định khối lượng riêng
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-1:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 1: Xác định kích thước và khuyết tật ngoại quan
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-3:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 3: Xác định cường độ uốn
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-4:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 4: Xác định độ hút nước
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-5:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 5: Xác định khối lượng thể tích
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-6:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ rỗng
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-7:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 7: Xác định vết tróc do vôi
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6355-8:2009 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 8: Xác định sự thoát muối
- 10 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-7:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 7: Xác định vết tróc do vôi
- 11 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-6:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 6: Xác định độ rỗng
- 12 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-5:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 5: Xác định khối lượng thể tích
- 13 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-3:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 3: Xác định độ hút nước
- 14 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-1:1998 về Gạch xây - Phương pháp thử - Phần 1: Xác định cường độ nén do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 15 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7744:2007 về Gạch terrazzo