Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6355-6:1998 quy định phương pháp xác định độ rỗng của gạch xây. Đây là một trong những chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng để đánh giá chất lượng, khả năng cách âm, cách nhiệt và độ bền chịu lực của các loại gạch xây dựng trong các công trình dân dụng và công nghiệp.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại gạch xây có lỗ rỗng (gạch rỗng) được sản xuất từ đất sét nung hoặc các nguyên liệu khác.
• Độ rỗng được xác định bằng tỷ lệ phần trăm giữa tổng thể tích các lỗ rỗng so với thể tích tự nhiên của viên gạch.

- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm bắt buộc

• Cân kỹ thuật: Phải có độ chính xác đến 1 gam để đảm bảo khối lượng cát hoặc mẫu thử được đo lường chính xác.
• Cát tiêu chuẩn: Sử dụng cát khô, sạch, có kích thước hạt đồng đều (thường từ 0,14 mm đến 0,5 mm) để điền đầy vào các lỗ rỗng của viên gạch.
• Thước đo: Thước kẹp hoặc thước kim loại có độ chính xác đến 1 mm để đo kích thước hình học của viên gạch.
• Tấm phẳng: Dùng để che kín một mặt của các lỗ rỗng (đối với gạch có lỗ rỗng thông suốt) khi tiến hành đổ cát.
• Phễu rót và chổi quét nhỏ: Hỗ trợ quá trình đổ cát vào lỗ rỗng và gạt phẳng bề mặt.

- Quy trình chuẩn bị mẫu thử nghiệm

• Mẫu thử bao gồm ít nhất 5 viên gạch nguyên vẹn, không bị nứt vỡ lớn làm ảnh hưởng đến thể tích lỗ rỗng thực tế.
• Các viên gạch mẫu phải được sấy khô đến khối lượng không đổi ở nhiệt độ từ 105 độ C đến 110 độ C trước khi tiến hành thử nghiệm.
• Làm sạch hoàn toàn bụi bẩn, các mảnh vụn bám bên trong các lỗ rỗng và trên bề mặt viên gạch.

- Các bước tiến hành thử nghiệm xác định độ rỗng

• Bước 1: Đo kích thước viên gạch: Tiến hành đo chiều dài, chiều rộng và chiều cao của từng viên gạch mẫu để tính toán thể tích tự nhiên của viên gạch.
• Bước 2: Chuẩn bị bịt đáy lỗ rỗng: Đối với các loại gạch có lỗ rỗng thông suốt, đặt viên gạch lên một tấm phẳng đã được lót giấy mỏng để ngăn cát chảy ra ngoài.
• Bước 3: Đổ cát vào lỗ rỗng: Rót cát khô từ từ vào đầy các lỗ rỗng của viên gạch. Dùng thước gạt phẳng bề mặt cát sao cho bằng phẳng với mặt trên của viên gạch.
• Bước 4: Xác định thể tích cát: Thu hồi toàn bộ lượng cát đã điền đầy trong các lỗ rỗng của viên gạch, sau đó đem cân khối lượng cát thu được hoặc đo thể tích trực tiếp bằng ống đong tiêu chuẩn.

- Phương pháp tính toán và biểu thị kết quả

• Thể tích lỗ rỗng được tính toán dựa trên khối lượng cát thu được và khối lượng thể tích xốp của cát tiêu chuẩn đã biết trước.
• Công thức tính độ rỗng của từng viên gạch được xác định bằng tỷ số giữa thể tích lỗ rỗng và thể tích tự nhiên của viên gạch, biểu thị dưới dạng phần trăm (%).
• Kết quả thử nghiệm độ rỗng của lô gạch là trị số trung bình cộng của kết quả thử nghiệm trên 5 viên gạch mẫu.