Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7235:2003 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với bộ phận chân phanh của xe mô tô và xe máy. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.
Điều 1: Phạm vi áp dụng
Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:
- Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cơ bản và phương pháp thử nghiệm tương ứng đối với chân phanh (bàn đạp phanh) được sử dụng trên các loại xe mô tô và xe máy hoạt động trên đường bộ.
- Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu chân phanh và các cơ quan quản lý chất lượng, thử nghiệm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Việt Nam.
Điều 2: Tài liệu viện dẫn
Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu và tiêu chuẩn liên quan sau đây:
- Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về thử nghiệm vật liệu kim loại, phương pháp thử kéo, thử độ cứng và thử nghiệm ăn mòn (như thử sương muối).
- Các tài liệu kỹ thuật về dung sai kích thước và dung sai hình học đối với các chi tiết cơ khí chế tạo của xe hai bánh.
- Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc sửa đổi, bổ sung, các bên liên quan cần áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó.
Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất để tránh nhầm lẫn trong quá trình thiết kế, chế tạo và thử nghiệm:
- Chân phanh (Bàn đạp phanh): Là bộ phận cơ khí được người lái xe vận hành bằng chân để truyền lực tác động đến hệ thống phanh (phanh cơ hoặc phanh thủy lực) nhằm giảm tốc độ hoặc dừng xe.
- Hành trình tự do của chân phanh: Khoảng di chuyển của bàn đạp phanh từ vị trí ban đầu (chưa tác động lực) đến thời điểm hệ thống phanh bắt đầu có hiệu lực tác động lên bánh xe.
- Lực tác động lên chân phanh: Lực do bàn chân của người lái xe tác dụng trực tiếp lên bề mặt tiếp xúc của bàn đạp phanh theo hướng vận hành tiêu chuẩn.
Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật chung
Đây là nội dung cốt lõi quy định các tiêu chuẩn chất lượng mà chân phanh mô tô, xe máy phải đáp ứng trước khi đưa vào lưu thông:
- Yêu cầu về ngoại quan và bề mặt: Bề mặt của chân phanh phải nhẵn mịn, không được có các khuyết tật ngoại quan như vết nứt, rỗ khí, ba via sắc nhọn hoặc các khuyết tật đúc, dập khác có thể ảnh hưởng đến độ bền hoặc gây nguy hiểm cho người sử dụng.
- Yêu cầu về lớp phủ bảo vệ: Chân phanh phải được xử lý bề mặt bằng các biện pháp chống ăn mòn phù hợp như mạ crom, mạ kẽm hoặc sơn tĩnh điện. Lớp phủ bảo vệ phải đảm bảo độ bám dính tốt, không bị bong tróc dưới tác động của môi trường thông thường.
- Yêu cầu về độ bền cơ học: Chân phanh phải được chế tạo từ vật liệu có đủ độ bền, độ cứng để chịu được lực tác động lớn từ chân người lái trong các tình huống phanh khẩn cấp mà không bị biến dạng vĩnh viễn hoặc gãy hỏng.
- Yêu cầu về thiết kế hình học và chống trượt: Bề mặt tiếp xúc của bàn đạp phanh (nơi đặt bàn chân) phải có thiết kế chống trượt hiệu quả (như các khía rãnh, gai nổi hoặc bọc cao su) nhằm đảm bảo chân người lái không bị trượt khỏi bàn đạp trong điều kiện thời tiết mưa ướt hoặc bùn đất.
TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 7235 : 2003
MÔ TÔ, XE MÁY - CHÂN PHANH - YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ
Motorcycles, mopeds - Brake pedals Requirements and test methods
HÀ NỘI - 2003
|
TCVN 7235 : 2003 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 22 Phương tiện giao thông đường bộ và Cục Đăng kiểm Việt Nam biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với các loại chân phanh của mô tô, xe máy thông dụng.
2. Thuật ngữ
Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ sau:
Chân phanh: chi tiết mà người lái xe tác động bằng chân để phanh xe. Chân phanh bao gồm bàn đạp, tay đòn và cần điều khiển (hình 1).

Hình 1 - Chân phanh
3. Yêu cầu kỹ thuật
3.1 Chân phanh phải được chế tạo theo đúng thiết kế, đảm bảo độ bền và lắp ráp dễ dàng.
3.2 Bề mặt chân phanh không được có các khuyết tật bề mặt như rạn, nứt, cong vênh.
3.3 Chân phanh được mạ bề mặt, lớp mạ phải đảm bảo bền, đẹp.
3.4 Khi thử theo 4.4 phanh chân phải có độ chuyển vị không lớn hơn trị số theo bảng 1 và không bị hư hỏng như nứt, rạn, gãy...
Bảng 1 - Độ chuyển vị cho phép
| Lực thử, F, (N) | Độ chuyển vị cho phép, mm |
| 323 | ∆x1 = 0 ∆y1 = 0 |
| 490 | ∆x2 ≤ 5 ∆y2 ≤ 5 |
4. Phương pháp thử
4.1 Thiết bị thử
4.1.1 Thiết bị thử có nguyên lý kết cấu như hình 2 và phải thoả mãn:
- Lực thử định mức, F: từ 500 N đến 1000 N
- Độ chia thang đo: không lớn hơn 5 N
- Tốc độ ép: 30 2 mm/phút.

Hình 2 -Nguyên lý kết cấu thiết bị thử
|
Các mặt trục đỡ của thiết bị thử nghiệm phải được bôi trơn đầy đủ.
4.2 Dụng cụ đo chuyển vị của mẫu thử có độ chia thang đo không lớn hơn 0,05 mm.
4.3 Tiến hành thử
4.3.1 Lắp mẫu thử lên thiết bị thử (xem hình 2), điều chỉnh để cho mặt bàn đạp của chân phanh ở vị trí thăng bằng. Tâm lực thử phải trùng tâm của mặt bàn đạp chân phanh.
Xác định toạ độ của tâm mặt bàn đạp theo phương thẳng đứng X và phương nằm ngang Y.
4.3.2 Cho thiết bị thử tăng dần đều lực thử với tốc độ di chuyển của đầu ép (302) mm/phút theo phương thẳng đứng X khi đạt đến giá trị lực thử là 323 N thì ngừng.
Đo lượng chuyển vị ∆x1 , ∆y1 của tâm của mặt bàn đạp theo phương thẳng đứng X và phương nằm ngang Y.
4.3.3 Tăng lực thử tới 490 N thì ngừng.
Đo lượng chuyển vị ∆x2 , ∆y2 của tâm của mặt bàn đạp theo phương thẳng đứng X và phương nằm ngang Y.
4.4 Trong quá trình kiểm tra quan sát xem mẫu thử có phát sinh những hư hỏng bất thường không (ví dụ nứt, rạn, gẫy…).
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7233:2003 về mô tô, xe máy - nan hoa -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7234:2003 về mô tô, xe máy - vành thép -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7236:2003 về mô tô, xe máy - tay phanh -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7237:2003 về mô tô, xe máy - dây phanh, dây ga, dây li hợp - yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6441:1998 (ISO 8710:1995) về mô tô - phanh và cơ cấu phanh - thử và phương pháp đo do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 1 Quyết định 11/2003/QĐ-BKHCN ban hành Tiêu chuẩn Việt Nam do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Quyết định 2669/QĐ-BKHCN năm 2008 hủy bỏ Tiêu chuẩn Việt Nam do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7233:2003 về mô tô, xe máy - nan hoa -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7234:2003 về mô tô, xe máy - vành thép -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7236:2003 về mô tô, xe máy - tay phanh -yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7237:2003 về mô tô, xe máy - dây phanh, dây ga, dây li hợp - yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 7 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6441:1998 (ISO 8710:1995) về mô tô - phanh và cơ cấu phanh - thử và phương pháp đo do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
