Giới thiệu về Chỉ thị 05/2008/CT-TTg

Chỉ thị 05/2008/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm mục tiêu chấn chỉnh kỷ cương, kỷ luật hành chính, nâng cao hiệu quả sử dụng thời giờ làm việc của cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước. Trong bối cảnh cải cách hành chính đang được đẩy mạnh, việc tối ưu hóa thời gian làm việc và nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ công quyền là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

- Thực trạng và sự cần thiết ban hành Chỉ thị

Trước khi Chỉ thị được ban hành, tình trạng lãng phí thời giờ làm việc trong các cơ quan, đơn vị nhà nước diễn ra khá phổ biến. Nhiều cán bộ, công chức, viên chức chưa chấp hành nghiêm túc quy định về thời gian như đi muộn, về sớm, sử dụng giờ làm việc để giải quyết việc riêng, đi mua sắm, uống cà phê hoặc làm việc cá nhân khác. Đặc biệt, tình trạng uống rượu, bia trong giờ làm việc và bữa ăn trưa của ngày làm việc vẫn diễn ra, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan nhà nước và tác phong của người công chức. Do đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị này nhằm thiết lập lại trật tự, kỷ cương hành chính.

- Các quy định nghiêm ngặt đối với cán bộ, công chức, viên chức

Chỉ thị 05/2008/CT-TTg đưa ra các yêu cầu bắt buộc đối với cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi công vụ, bao gồm:

• Chấp hành nghiêm túc thời giờ làm việc: Phải tuân thủ đúng quy định về thời gian làm việc của Nhà nước, không đi muộn, về sớm hoặc tự ý bỏ vị trí công tác trong giờ làm việc khi chưa được sự đồng ý của cấp trên trực tiếp.
• Tập trung cho công việc chuyên môn: Sử dụng hiệu quả thời giờ làm việc để thực hiện các nhiệm vụ được giao; không làm việc riêng, không chơi game, không truy cập các trang web không phục vụ cho công việc trong giờ làm việc.
• Nghiêm cấm sử dụng đồ uống có cồn: Tuyệt đối không uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc, kể cả vào bữa ăn trưa của các ngày làm việc, ngày trực.
• Thực hiện văn hóa công sở: Khi thực thi nhiệm vụ, cán bộ, công chức phải đeo thẻ công chức, viên chức theo quy định; có thái độ lịch sự, nhã nhặn, văn minh khi tiếp xúc và giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.

- Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị

Chỉ thị nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý và giám sát nhân viên dưới quyền:

• Xây dựng quy chế làm việc rõ ràng: Người đứng đầu phải rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện quy chế làm việc của cơ quan, đơn vị, trong đó quy định rõ ràng về thời giờ làm việc, trách nhiệm cá nhân và cơ chế kiểm tra, giám sát.
• Gương mẫu đi đầu: Lãnh đạo, người đứng đầu các cấp phải gương mẫu chấp hành các quy định về thời giờ làm việc và kỷ luật lao động để làm gương cho cấp dưới noi theo.
• Quản lý chặt chẽ nhân sự: Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm kỷ luật lao động.
• Chịu trách nhiệm liên đới: Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm liên đới nếu để xảy ra tình trạng vi phạm kỷ luật, lãng phí thời giờ làm việc nghiêm trọng tại cơ quan, đơn vị do mình trực tiếp quản lý.

- Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

Để đảm bảo Chỉ thị được thực thi nghiêm túc, công tác thanh tra, kiểm tra được quy định cụ thể:

• Tăng cường kiểm tra đột xuất: Các cơ quan chức năng, đặc biệt là Bộ Nội vụ và Thanh tra các cấp, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và thời giờ làm việc tại các cơ quan, đơn vị.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Những cán bộ, công chức, viên chức vi phạm quy định về thời giờ làm việc, uống rượu bia trong giờ làm việc phải bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.
• Công khai kết quả xử lý: Kết quả kiểm tra và xử lý vi phạm cần được thông báo công khai trong cơ quan, đơn vị và có thể đưa lên các phương tiện thông tin đại chúng để răn đe, giáo dục chung.

- Tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả

Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Phổ biến và quán triệt: Tổ chức phổ biến, quán triệt nội dung của Chỉ thị đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức thuộc quyền quản lý.
• Báo cáo định kỳ: Định kỳ hàng năm, các Bộ, ngành, địa phương phải tổng hợp tình hình thực hiện Chỉ thị và gửi báo cáo về Bộ Nội vụ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
• Vai trò của Bộ Nội vụ: Bộ Nội vụ có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này tại các Bộ, ngành, địa phương và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trên phạm vi cả nước.