Tóm tắt Công văn 1178/BHXH-TCKT năm 2014 hướng dẫn thực hiện án phí, lệ phí Tòa án, phí thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hành án

Công văn 1178/BHXH-TCKT do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành nhằm hướng dẫn Bảo hiểm xã hội (BHXH) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất thực hiện các quy định về án phí, lệ phí Tòa án, phí thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hành án dân sự. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc về tài chính khi cơ quan BHXH thực hiện quyền khởi kiện các đơn vị nợ đọng tiền đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) để bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các chính sách, quy định cốt lõi được hướng dẫn tại Công văn này:

- Quy định về án phí và lệ phí Tòa án

• Nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí và án phí: Theo quy định pháp luật, cơ quan BHXH khi khởi kiện đòi nợ tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN của các đơn vị sử dụng lao động nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động thì thuộc đối tượng được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự.
• Trường hợp phải nộp án phí, lệ phí: Đối với các vụ việc khác không thuộc trường hợp được miễn theo quy định của pháp luật, hoặc khi Tòa án có quyết định yêu cầu cơ quan BHXH phải nộp án phí, lệ phí, cơ quan BHXH địa phương phải thực hiện nộp theo đúng quyết định của Tòa án.
• Nguồn kinh phí chi trả: Kinh phí để nộp các khoản án phí, lệ phí Tòa án (nếu có) được sử dụng từ nguồn chi phí quản lý BHXH, BHYT, BHTN được giao hàng năm của đơn vị.

- Quy định về phí thi hành án dân sự

• Nguyên tắc chịu phí thi hành án: Người phải thi hành án (đơn vị sử dụng lao động nợ tiền BHXH) có nghĩa vụ nộp phí thi hành án dân sự tính trên số tiền, tài sản thực nhận theo bản án, quyết định của Tòa án.
• Trường hợp cơ quan BHXH phải nộp phí: Trong trường hợp cơ quan BHXH là người được thi hành án và nhận được tiền, tài sản từ việc thi hành án, nếu pháp luật quy định người được thi hành án phải nộp phí thi hành án thì cơ quan BHXH thực hiện nộp phí theo quy định của cơ quan thi hành án dân sự.
• Sử dụng nguồn kinh phí: Khoản phí thi hành án dân sự mà cơ quan BHXH phải nộp được hạch toán vào chi phí quản lý của đơn vị theo quy định tài chính hiện hành.

- Quy định về chi phí cưỡng chế thi hành án

• Trách nhiệm chịu chi phí cưỡng chế: Về nguyên tắc, người phải thi hành án phải chịu chi phí cưỡng chế thi hành án.
• Tạm ứng chi phí cưỡng chế: Trong trường hợp cơ quan thi hành án dân sự yêu cầu cơ quan BHXH (với tư cách là người yêu cầu thi hành án) phải tạm ứng chi phí cưỡng chế thi hành án, cơ quan BHXH thực hiện tạm ứng chi phí này từ nguồn chi phí quản lý của đơn vị.
• Hoàn trả khoản tạm ứng: Sau khi cơ quan thi hành án dân sự thu được chi phí cưỡng chế từ người phải thi hành án, cơ quan BHXH có trách nhiệm làm thủ tục nhận lại số tiền đã tạm ứng để hoàn trả vào quỹ chi phí quản lý của đơn vị.

- Hướng dẫn hạch toán kế toán và quyết toán kinh phí

• Chứng từ căn cứ hạch toán: Việc chi trả các khoản án phí, lệ phí Tòa án, phí thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hành án phải căn cứ vào các văn bản pháp lý cụ thể như: Bản án, Quyết định của Tòa án; Quyết định thi hành án; Thông báo nộp tiền của cơ quan Tòa án hoặc cơ quan Thi hành án dân sự; Biên lai thu tiền hợp pháp.
• Hạch toán kế toán: Kế toán cơ quan BHXH thực hiện hạch toán các khoản chi phí này vào tài khoản chi phí quản lý bộ máy (mục chi hoạt động chuyên môn nghiệp vụ) theo đúng chế độ kế toán BHXH hiện hành.
• Theo dõi khoản tạm ứng: Các khoản tạm ứng chi phí cưỡng chế thi hành án phải được theo dõi chi tiết theo từng vụ việc, từng đối tượng phải thi hành án để kịp thời đôn đốc, thu hồi khi cơ quan thi hành án hoàn trả.
• Quyết toán năm: Cuối năm tài chính, cơ quan BHXH địa phương tổng hợp các khoản chi thực tế về án phí, lệ phí, phí thi hành án vào báo cáo quyết toán chi phí quản lý để trình BHXH Việt Nam phê duyệt.

- Tổ chức thực hiện tại các địa phương

• Trách nhiệm của Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố: Chỉ đạo bộ phận Pháp chế (hoặc bộ phận được giao nhiệm vụ khởi kiện) phối hợp chặt chẽ với bộ phận Kế hoạch - Tài chính để thực hiện đúng quy trình, thủ tục tạm ứng, thanh toán và thu hồi các khoản phí, lệ phí theo đúng hướng dẫn.
• Phối hợp với cơ quan liên quan: Tăng cường mối quan hệ phối hợp với Tòa án nhân dân và Cơ quan thi hành án dân sự các cấp để đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án khởi kiện nợ BHXH, đồng thời bảo đảm quyền lợi tài chính tối đa cho ngành BHXH.