Tóm tắt Công văn 13/KCB-NV năm 2014 về phản ứng có hại của thuốc cản quang chứa iod

Công văn 13/KCB-NV do Cục Quản lý Khám, chữa bệnh ban hành nhằm mục đích tăng cường bảo đảm an toàn cho người bệnh, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử trí kịp thời các phản ứng có hại (ADR) liên quan đến việc sử dụng thuốc cản quang chứa iod tại các cơ sở y tế.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm về an toàn sử dụng thuốc cản quang chứa iod:

• Tăng cường kiểm soát và chỉ định chuyên môn: Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn khi chỉ định sử dụng thuốc cản quang chứa iod. Việc chỉ định phải dựa trên sự đánh giá kỹ lưỡng giữa lợi ích chẩn đoán và nguy cơ tai biến đối với từng bệnh nhân cụ thể.
• Sàng lọc kỹ lưỡng đối tượng người bệnh trước khi tiêm:
  • Thực hiện khai thác chi tiết tiền sử dị ứng của người bệnh, đặc biệt là tiền sử dị ứng với thuốc cản quang, các loại thuốc khác, thức ăn hoặc hải sản.
  • Đánh giá chức năng thận của bệnh nhân trước khi thực hiện thủ thuật, đặc biệt lưu ý nhóm đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh lý nền về thận, đái tháo đường hoặc mất nước.
• Chuẩn bị sẵn sàng phương án cấp cứu: Trang bị đầy đủ hộp thuốc cấp cứu phản vệ, các trang thiết bị, phương tiện cấp cứu cần thiết tại phòng chụp cắt lớp vi tính (CT scan) và các phòng thực hiện thủ thuật có sử dụng thuốc cản quang chứa iod.
• Theo dõi sát sao người bệnh trong và sau khi dùng thuốc: Nhân viên y tế phải giám sát chặt chẽ trạng thái lâm sàng của người bệnh trong suốt quá trình tiêm thuốc và lưu giữ người bệnh để theo dõi ít nhất 30 phút sau khi kết thúc tiêm nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu của phản ứng có hại.
• Xử trí khẩn cấp và báo cáo tai biến:
  • Khi phát hiện người bệnh có dấu hiệu dị ứng hoặc sốc phản vệ, phải lập tức ngừng sử dụng thuốc và triển khai ngay các biện pháp cấp cứu theo đúng phác đồ chống sốc của Bộ Y tế.
  • Thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ báo cáo phản ứng có hại của thuốc (ADR) về Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc theo quy định.
• Đào tạo và tập huấn chuyên môn: Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo lại cho đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên về quy trình sử dụng thuốc cản quang an toàn, cách nhận biết sớm các triệu chứng tai biến và kỹ năng xử trí cấp cứu phản vệ tại chỗ.