Công văn 130/2002/KHXX do Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm hướng dẫn các Tòa án nhân dân địa phương thực hiện thống nhất các quy định của pháp luật về việc trưng cầu giám định trong quá trình giải quyết các vụ án.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với Tòa án nhân dân các cấp, các Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, các đương sự, bị can, bị cáo và các cơ quan, tổ chức chuyên môn thực hiện hoạt động giám định tư pháp trong quá trình tố tụng.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi về trưng cầu giám định

1. Các trường hợp cần thiết phải trưng cầu giám định

• Trưng cầu giám định pháp y tâm thần khi có sự nghi ngờ về năng lực nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của bị can, bị cáo, đương sự trong vụ án.
• Trưng cầu giám định để xác định nguyên nhân chết người, mức độ tổn hại sức khỏe, tỷ lệ thương tật của nạn nhân trong các vụ án hình sự xâm phạm tính mạng, sức khỏe.
• Trưng cầu giám định đối với các chất ma túy, chất độc, chất phóng xạ, tiền giả, vàng bạc, đá quý hoặc các tài sản khác khi cần xác định chính xác chủng loại, số lượng, hàm lượng hoặc giá trị thực tế để làm căn cứ định khung hình phạt hoặc giải quyết bồi thường thiệt hại.
• Trưng cầu giám định kỹ thuật hình sự đối với chữ ký, chữ viết, con dấu, tài liệu bị nghi ngờ giả mạo trong các vụ án dân sự, kinh tế, lao động, hành chính.

2. Thẩm quyền và thủ tục ra quyết định trưng cầu giám định

• Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án có thẩm quyền ra quyết định trưng cầu giám định bằng văn bản khi xét thấy cần thiết hoặc theo đơn yêu cầu của đương sự.
• Quyết định trưng cầu giám định phải ghi rõ tên cơ quan, tổ chức hoặc họ tên người được trưng cầu giám định; tóm tắt nội dung vụ việc; các yêu cầu cụ thể cần giám định; danh mục tài liệu, mẫu vật gửi kèm theo.
• Cơ quan trưng cầu giám định có trách nhiệm bảo quản, bàn giao đầy đủ mẫu vật giám định và thanh toán chi phí giám định theo quy định của pháp luật.

3. Đánh giá và sử dụng kết luận giám định

• Kết luận giám định là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng để Tòa án xem xét, đánh giá toàn diện và giải quyết vụ án một cách khách quan, đúng pháp luật.
• Trường hợp kết luận giám định chưa rõ ràng, chưa đầy đủ hoặc có mâu thuẫn, Tòa án có thể tự mình hoặc theo yêu cầu của các bên tiến hành trưng cầu giám định bổ sung hoặc trưng cầu giám định lại theo quy định.

Hiệu lực thi hành

Công văn 130/2002/KHXX có hiệu lực hướng dẫn áp dụng kể từ ngày ban hành, là cơ sở nghiệp vụ quan trọng giúp các Tòa án tháo gỡ vướng mắc, nâng cao chất lượng xét xử và tránh các sai sót trong công tác trưng cầu giám định tư pháp.