Giới thiệu chung về Công văn 14402/TCHQ-TXNK

Công văn 14402/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Thông tư 29/2014/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 205/2013/TT-BTC) về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá tính thuế giữa các cục hải quan địa phương, hạn chế gian lận thương mại qua giá và tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.

1. Hướng dẫn về xây dựng và áp dụng Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá

Tổng cục Hải quan đưa ra các chỉ đạo cụ thể liên quan đến việc quản lý và áp dụng Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá nhằm đảm bảo tính đồng bộ:

• Tiêu chí lựa chọn hàng hóa: Việc đưa các mặt hàng vào Danh mục rủi ro phải dựa trên kết quả phân tích thông tin, đánh giá rủi ro về giá của từng thời kỳ, tập trung vào các nhóm hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn và có biến động giá mạnh trên thị trường.
• Thẩm quyền và quy trình điều chỉnh: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc đưa ra khỏi Danh mục các mặt hàng không còn phù hợp để trình Tổng cục Hải quan xem xét quyết định điều chỉnh kịp thời.
• Hiệu lực áp dụng: Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá là cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, nghi vấn, bác bỏ trị giá khai báo hoặc chuyển sang bước tham vấn theo quy định.

2. Quy trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế

Công văn hướng dẫn chi tiết các bước xử lý khi có nghi vấn về trị giá khai báo của doanh nghiệp nhằm tránh gây phiền hà nhưng vẫn đảm bảo chống thất thu thuế:

• Kiểm tra trong quá trình thông quan: Công chức hải quan phải đối chiếu mức giá khai báo với các nguồn thông tin có sẵn trong Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan. Trường hợp mức giá khai báo thấp hơn mức giá kiểm tra tại Danh mục hoặc giá của hàng hóa giống hệt, tương tự thì phải thực hiện nghi vấn và chuyển sang bước tham vấn.
• Thủ tục và thời hạn tham vấn: Việc tổ chức tham vấn phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định. Cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các chứng từ, tài liệu khách quan để chứng minh tính trung thực của mức giá khai báo.
• Xác định trị giá tính thuế: Nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực của trị giá khai báo hoặc không tham gia tham vấn đúng hẹn, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá tính thuế theo các phương pháp tuần tự quy định tại Thông tư 205/2013/TT-BTC và Thông tư 29/2014/TT-BTC.

3. Quản lý và sử dụng Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Để nâng cao hiệu quả của công tác quản lý giá, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị tối ưu hóa việc sử dụng hệ thống thông tin dữ liệu:

• Cập nhật thông tin kịp thời: Các chi cục hải quan phải cập nhật ngay thông tin về các tờ khai đã thông quan, kết quả tham vấn, kết quả kiểm tra sau thông quan vào hệ thống dữ liệu chung trong vòng thời gian quy định để làm cơ sở tham chiếu cho các lô hàng tiếp theo.
• Khai thác dữ liệu hiệu quả: Công chức hải quan khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra giá phải khai thác tối đa nguồn thông tin từ hệ thống dữ liệu toàn quốc, tránh việc áp dụng giá thiếu nhất quán giữa các địa phương đối với cùng một mặt hàng giống hệt hoặc tương tự.

4. Xử lý các vướng mắc trong giai đoạn chuyển tiếp

Đối với các tờ khai hải quan đăng ký trước ngày Thông tư 29/2014/TT-BTC có hiệu lực thi hành nhưng chưa hoàn thành thủ tục kiểm tra, xác định trị giá:

• Nguyên tắc áp dụng: Áp dụng các quy định về trị giá hải quan theo hướng có lợi hơn cho người nộp thuế hoặc thực hiện theo đúng hướng dẫn chuyển tiếp của Bộ Tài chính để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
• Giải quyết tranh chấp và khiếu nại: Các trường hợp khiếu nại, vướng mắc phát sinh trước thời điểm thông tư mới có hiệu lực vẫn tiếp tục được xử lý theo các văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan ban đầu.