Tóm tắt Công văn 13070/TCHQ-TXNK năm 2014 về xác định trị giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn 13070/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng và thuận lợi cho doanh nghiệp.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra trị giá khai báo

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện việc kiểm tra trị giá khai báo theo đúng trình tự pháp luật, bảo đảm các nguyên tắc sau:

• Tôn trọng quyền tự khai báo: Cơ quan hải quan tôn trọng trị giá giao dịch do người khai hải quan tự xác định và tự chịu trách nhiệm, trừ các trường hợp có cơ sở bác bỏ hoặc có nghi vấn theo quy định.
• Kiểm tra tính đầy đủ, hợp pháp: Công chức hải quan phải kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan, đối chiếu thông tin khai báo trên tờ khai với các chứng từ đi kèm như hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải để phát hiện các điểm mâu thuẫn hoặc bất hợp lý.
• Thông quan nhanh chóng: Đối với các lô hàng không có nghi vấn hoặc thông tin khai báo phù hợp với cơ sở dữ liệu giá, cơ quan hải quan phải chấp nhận trị giá khai báo ngay trong quá trình thông quan để giải phóng hàng hóa kịp thời cho doanh nghiệp.

2. Quy trình nghi vấn và tổ chức tham vấn trị giá hải quan

Để tránh việc bác bỏ trị giá khai báo một cách cảm tính hoặc thiếu căn cứ, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình nghi vấn và tham vấn:

• Cơ sở nghi vấn: Chỉ thực hiện nghi vấn khi có các dấu hiệu rõ ràng như mức giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại cơ sở dữ liệu trị giá hải quan, hoặc có sự mâu thuẫn thông tin giữa các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan.
• Thông báo nghi vấn: Cơ quan hải quan phải thông báo rõ ràng bằng văn bản cho doanh nghiệp về các nghi vấn, lý do nghi vấn và yêu cầu cung cấp tài liệu chứng minh bổ sung.
• Tổ chức tham vấn: Quá trình tham vấn phải được thực hiện dân chủ, khách quan. Công chức hải quan phải ghi chép đầy đủ biên bản tham vấn, ghi nhận ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các chứng từ chứng minh nguồn gốc, phương thức thanh toán, các khoản điều chỉnh.

3. Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan

Trong trường hợp bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp, việc xác định trị giá tính thuế mới phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc áp dụng tuần tự 6 phương pháp xác định trị giá:

• Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu: Là phương pháp đầu tiên và ưu tiên áp dụng nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định.
• Các phương pháp thay thế: Nếu không áp dụng được phương pháp đầu tiên, phải chuyển sang phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, phương pháp trị giá khấu trừ, phương pháp trị giá tính toán, và cuối cùng là phương pháp suy luận.
• Yêu cầu giải trình: Khi chuyển từ phương pháp này sang phương pháp khác, cơ quan hải quan phải giải thích rõ lý do không áp dụng được phương pháp trước đó cho người khai hải quan biết.

4. Quản lý và sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Công văn nhấn mạnh vai trò của hệ thống thông tin dữ liệu giá trong việc kiểm soát rủi ro về thuế:

• Cập nhật dữ liệu kịp thời: Các Chi cục Hải quan phải cập nhật ngay thông tin về các lô hàng đã thông quan, kết quả tham vấn, kết quả xác định trị giá vào hệ thống cơ sở dữ liệu chung.
• Sử dụng nguồn thông tin tin cậy: Khi xây dựng mức giá tham chiếu, cơ quan hải quan phải sử dụng các nguồn thông tin chính thống, có độ tin cậy cao, tránh sử dụng các thông tin chưa được kiểm chứng gây khó khăn cho doanh nghiệp.

5. Trách nhiệm của công chức và thủ trưởng cơ quan hải quan

Văn bản quy định rõ trách nhiệm cá nhân nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ:

• Trách nhiệm của công chức kiểm tra: Chịu trách nhiệm trực tiếp về tính chính xác của việc đề xuất nghi vấn, kết quả tham vấn và đề xuất mức giá xác định.
• Trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị: Phải giám sát chặt chẽ quá trình tham vấn, phê duyệt kết quả xác định trị giá đúng thời hạn quy định, không để xảy ra tình trạng kéo dài gây ách tắc hàng hóa và phát sinh chi phí cho doanh nghiệp.