Công văn 1497/TXNK-TH năm 2017 do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về thủ tục và điều kiện hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện viện trợ không hoàn lại. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình xử lý nghĩa vụ thuế đối với các lô hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ dự án.

- Nội dung trọng tâm và bối cảnh ban hành Công văn 1497/TXNK-TH

• Cơ quan ban hành: Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan.
• Mục đích ban hành: Hướng dẫn thống nhất nghiệp vụ xử lý hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho các dự án viện trợ không hoàn lại, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ đầu tư và nhà thầu theo đúng quy định pháp luật.
• Căn cứ pháp lý áp dụng: Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

- Nguyên tắc xác định đối tượng miễn thuế, hoàn thuế hàng viện trợ

• Hàng hóa nhập khẩu trong khuôn khổ dự án viện trợ không hoàn lại hoặc viện trợ nhân đạo thuộc đối tượng miễn thuế nhập khẩu theo quy định tại Khoản 19 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016.
• Trường hợp chủ đầu tư hoặc nhà thầu đã nộp thuế nhập khẩu cho hàng hóa thuộc diện viện trợ không hoàn lại (do chưa kịp hoàn thành thủ tục xác nhận viện trợ tại thời điểm đăng ký tờ khai), cơ quan hải quan sẽ thực hiện hoàn trả số tiền thuế đã nộp theo quy định về xử lý tiền thuế nộp thừa.
• Việc hoàn thuế chỉ được thực hiện khi hàng hóa thực tế được xác định chính xác là hàng viện trợ không hoàn lại bởi cơ quan có thẩm quyền (Bộ Tài chính hoặc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thông qua văn bản phê duyệt dự án và xác nhận viện trợ.

- Hồ sơ và thủ tục đề nghị hoàn thuế nhập khẩu hàng viện trợ

Để được hoàn lại số tiền thuế nhập khẩu đã nộp, người nộp thuế cần chuẩn bị và nộp hồ sơ cho cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai hải quan, bao gồm các chứng từ cốt lõi sau:

• Công văn đề nghị hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa viện trợ không hoàn lại, trong đó nêu rõ lý do nộp thừa thuế và số tiền thuế đề nghị hoàn trả.
• Quyết định phê duyệt dự án viện trợ không hoàn lại hoặc văn bản phê duyệt khoản viện trợ của cơ quan có thẩm quyền.
• Văn bản xác nhận viện trợ không hoàn lại của cơ quan tài chính có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng viện trợ nước ngoài.
• Tờ khai hải quan hàng hóa nhập khẩu đã thông quan và chứng từ nộp thuế (giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước).
• Hợp đồng ủy thác nhập khẩu hoặc hợp đồng cung cấp hàng hóa (nếu nhập khẩu thông qua đơn vị ủy thác hoặc nhà thầu phụ).

- Quy trình xử lý hồ sơ hoàn thuế của cơ quan Hải quan

• Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Cơ quan hải quan tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế của doanh nghiệp, thực hiện đối chiếu thông tin trên tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế với các văn bản xác nhận viện trợ không hoàn lại.
• Xác định tính hợp lệ: Kiểm tra tính đồng nhất giữa danh mục hàng hóa thực tế nhập khẩu đã nộp thuế với danh mục hàng hóa viện trợ được phê duyệt. Nếu thông tin trùng khớp và đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ quan hải quan sẽ ban hành quyết định hoàn thuế.
• Thời hạn giải quyết: Thực hiện theo đúng thời hạn quy định của Luật Quản lý thuế đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước kiểm tra sau hoặc kiểm tra trước hoàn thuế sau.

- Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

• Giúp tháo gỡ khó khăn về dòng tiền cho các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các dự án viện trợ nhân đạo và phát triển tại Việt Nam khi gặp vướng mắc về thủ tục hành chính tại thời điểm nhập khẩu.
• Đảm bảo tính nhất quán trong việc áp dụng pháp luật thuế giữa các cục hải quan tỉnh, thành phố, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây phiền hà cho người nộp thuế.
• Khuyến khích các nguồn lực viện trợ nước ngoài đổ vào Việt Nam thông qua các chính sách ưu đãi thuế rõ ràng, minh bạch và thủ tục hoàn thuế thông thoáng.