Giới thiệu về Công văn 161/BXD-KTXD

Công văn 161/BXD-KTXD được Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thanh toán, quyết toán hợp đồng thi công xây dựng công trình. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương án xử lý đối với các tranh chấp, vướng mắc về chi phí, khối lượng và đơn giá khi thực hiện quyết toán dự án.

Nguyên tắc áp dụng quy định pháp luật và hợp đồng xây dựng

• Hợp đồng xây dựng được ký kết phù hợp với pháp luật tại thời điểm ký kết là cơ sở pháp lý cao nhất để các bên thực hiện thanh toán, quyết toán hợp đồng.
• Các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và không trái với các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng công trình.
• Trường hợp có sự thay đổi về cơ chế chính sách của Nhà nước, việc điều chỉnh hợp đồng chỉ được thực hiện nếu các bên có thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng hoặc được cấp có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật.

Xử lý vướng mắc đối với khối lượng công việc phát sinh

• Đối với khối lượng công việc phát sinh đã có đơn giá trong hợp đồng: Việc thanh toán, quyết toán được thực hiện theo đơn giá đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Đối với khối lượng công việc phát sinh chưa có đơn giá trong hợp đồng: Các bên phải lập dự toán bổ sung và thỏa thuận thống nhất đơn giá mới trước khi thực hiện. Đơn giá mới được xác định trên cơ sở các thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại thời điểm phát sinh.
• Trường hợp phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết nhưng không làm vượt tổng mức đầu tư được duyệt, chủ đầu tư được quyền quyết định và chịu trách nhiệm về việc điều chỉnh này.

Điều chỉnh đơn giá và giá hợp đồng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng do biến động giá chỉ áp dụng đối với các hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh hoặc hợp đồng theo thời gian (nếu các bên có thỏa thuận trong hợp đồng).
• Phương pháp điều chỉnh giá phải tuân thủ đúng công thức, nguồn dữ liệu chỉ số giá hoặc giá thực tế được các bên thống nhất xác định trong nội dung hợp đồng đã ký.
• Đối với các hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng theo đơn giá cố định, về nguyên tắc không được điều chỉnh giá do biến động giá thị trường, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc được Thủ tướng Chính phủ cho phép đặc cách.

Xử lý vướng mắc khi chậm tiến độ thực hiện hợp đồng

• Trường hợp chậm tiến độ do lỗi của nhà thầu: Nhà thầu không được điều chỉnh giá cho khoảng thời gian chậm tiến độ này. Việc quyết toán phải áp dụng đơn giá tại thời điểm trước khi xảy ra chậm tiến độ hoặc theo thỏa thuận phạt vi phạm hợp đồng.
• Trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan hoặc lỗi của chủ đầu tư (chậm bàn giao mặt bằng, chậm thanh toán, thay đổi thiết kế): Các bên được gia hạn tiến độ hợp đồng và được điều chỉnh giá cho khối lượng công việc thực hiện trong khoảng thời gian được gia hạn theo quy định.

Ý nghĩa thực tiễn của Công văn 161/BXD-KTXD

Công văn này đóng vai trò là hành lang hướng dẫn tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác giải ngân vốn đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành. Việc làm rõ trách nhiệm của các bên và phương pháp xử lý khối lượng phát sinh, điều chỉnh giá giúp giảm thiểu tranh chấp kéo dài giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công xây dựng.