Tổng quan về Công văn 111/BXD-KTXD năm 2014

Công văn 111/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn việc thanh toán hợp đồng thi công xây dựng công trình. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương án xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình nghiệm thu, thanh toán và quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình.

Các nguyên tắc thanh toán hợp đồng xây dựng cốt lõi

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc thanh toán hợp đồng thi công xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý sau:

• Việc thanh toán hợp đồng phải căn cứ vào nội dung hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho hợp đồng đó tại thời điểm ký kết.
• Các bên có trách nhiệm thực hiện đúng các thỏa thuận về tạm ứng, điều kiện thanh toán, thời hạn thanh toán, số lần thanh toán và hồ sơ thanh toán đã được quy định cụ thể trong điều khoản hợp đồng.
• Mọi sự thay đổi, bổ sung ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết phải được lập thành phụ lục hợp đồng trước khi tiến hành nghiệm thu và thanh toán.

Hướng dẫn thanh toán theo từng loại hình hợp đồng xây dựng

Công văn nhấn mạnh phương thức thanh toán đối với từng loại hợp đồng cụ thể nhằm tránh tranh chấp:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc giá trị từng giai đoạn, từng hạng mục công trình đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Khi thanh toán không cần nghiệm thu chi tiết khối lượng hoàn thành thực tế mà chỉ cần xác nhận công việc đã hoàn thành theo đúng thiết kế, tiêu chuẩn và yêu cầu của hợp đồng.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu thực tế và đơn giá cố định đã thỏa thuận trong hợp đồng. Đơn giá này không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc có thỏa thuận đặc biệt khác được pháp luật cho phép.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu và đơn giá đã được điều chỉnh theo các công thức, phương pháp điều chỉnh giá quy định cụ thể trong hợp đồng.

Xử lý đối với khối lượng công việc phát sinh

Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể về việc xử lý và thanh toán đối với phần khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng:

• Khối lượng phát sinh nằm trong phạm vi hợp đồng nhưng chưa có đơn giá trong hợp đồng thì các bên phải thỏa thuận xác định đơn giá mới trước khi thực hiện và thanh toán.
• Khối lượng phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết phải được chủ đầu tư phê duyệt chủ trương và các bên ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung làm cơ sở thanh toán.
• Việc điều chỉnh giá hợp đồng và thanh toán khối lượng phát sinh phải tuân thủ đúng các quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình tại thời điểm thực hiện điều chỉnh.

Hồ sơ và thủ tục thanh toán hợp đồng

Để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch trong công tác giải ngân vốn, hồ sơ thanh toán hợp đồng thi công xây dựng cần đáp ứng các yêu cầu:

• Phải có đầy đủ biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành thực tế (đối với hợp đồng theo đơn giá) hoặc biên bản xác nhận giai đoạn hoàn thành công việc (đối với hợp đồng trọn gói).
• Bảng tính giá trị đề nghị thanh toán (gồm khối lượng hoàn thành, đơn giá áp dụng và giá trị thanh toán cụ thể).
• Các chứng từ, hóa đơn, biên bản bù trừ công nợ hoặc khấu trừ tiền tạm ứng theo đúng thỏa thuận hợp đồng và quy định của pháp luật về tài chính.