Tổng quan về Công văn 2061/TCHQ-GSQL năm 2020

Công văn 2061/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng theo Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, đảm bảo quản lý chặt chẽ hoạt động nhập khẩu máy móc cũ, tránh biến Việt Nam thành bãi thải công nghệ.

Quy định về thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng

Đối với việc nhập khẩu máy móc, thiết bị đơn lẻ đã qua sử dụng, Công văn hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và quy trình thông quan như sau:

• Hồ sơ hải quan bổ sung: Ngoài bộ hồ sơ hải quan theo quy định chung, người khai hải quan phải nộp tài liệu kỹ thuật (bản vẽ thiết kế, lý lịch máy móc) và văn bản xác nhận của nhà sản xuất về năm sản xuất và tiêu chuẩn chế tạo (nếu có).
• Nộp chứng thư giám định: Doanh nghiệp phải nộp chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định. Chứng thư phải kết luận rõ về tuổi thiết bị (không quá 10 năm) và tiêu chuẩn an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.
• Trường hợp đưa hàng về bảo quản: Nếu tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, doanh nghiệp chưa có chứng thư giám định, cơ quan hải quan chỉ cho phép đưa hàng về bảo quản khi doanh nghiệp đã đăng ký dịch vụ giám định tại tổ chức giám định được chỉ định. Doanh nghiệp phải nộp chứng thư giám định cho cơ quan hải quan trong thời hạn tối đa 30 ngày kể từ ngày đưa hàng về bảo quản.

Quy định về nhập khẩu dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng

Việc nhập khẩu cả dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng có tính chất phức tạp hơn, do đó Công văn 2061/TCHQ-GSQL yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt:

• Hồ sơ pháp lý bắt buộc: Doanh nghiệp phải nộp văn bản cam kết của người đại diện theo pháp luật về việc dây chuyền công nghệ đáp ứng các tiêu chí về công suất, hiệu suất, công nghệ và bảo vệ môi trường theo quy định tại Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
• Giám định tại cửa khẩu hoặc địa điểm bảo quản: Việc giám định dây chuyền công nghệ phải được thực hiện sau khi hàng hóa được đưa về địa điểm bảo quản hoặc địa điểm lắp đặt công trình. Chứng thư giám định phải thể hiện rõ dây chuyền đang hoạt động bình thường và đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật.

Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Kiểm tra tính hợp lệ của chứng thư: Công chức hải quan có trách nhiệm đối chiếu thông tin trên chứng thư giám định với thực tế hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là các thông tin về nhãn mác, số sê-ri, năm sản xuất, nước sản xuất.
• Xử lý vi phạm: Trường hợp kết quả giám định cho thấy máy móc, thiết bị không đáp ứng điều kiện nhập khẩu (ví dụ: tuổi thiết bị vượt quá 10 năm, không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật), cơ quan hải quan sẽ xử lý vi phạm hành chính và buộc tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Cập nhật thông tin: Các đơn vị hải quan phải thường xuyên báo cáo về Tổng cục Hải quan các vướng mắc phát sinh và danh sách các doanh nghiệp, tổ chức giám định có dấu hiệu vi phạm để có biện pháp xử lý kịp thời.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2061/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình thủ tục hải quan, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp nhập khẩu chân chính, đồng thời ngăn chặn hiệu quả việc nhập khẩu các thiết bị lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường và mất an toàn lao động tại Việt Nam.