Công văn 7957/BCT-KHCN năm 2022 do Bộ Công thương ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng trong các trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 9 Quyết định 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Văn bản này đóng vai trò tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu các trang thiết bị phục vụ sản xuất khi vượt quá độ tuổi quy định nhưng vẫn bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn môi trường.

Ý nghĩa và bối cảnh ban hành văn bản

Theo Quyết định 18/2019/QĐ-TTg, máy móc, thiết bị đã qua sử dụng khi nhập khẩu vào Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt về giới hạn độ tuổi (thông thường không quá 10 năm). Tuy nhiên, Điều 9 của Quyết định này cho phép xem xét các trường hợp đặc biệt đối với máy móc có tuổi thọ lớn hơn nhưng vẫn có hiệu suất cao, công nghệ tiên tiến và cần thiết cho hoạt động sản xuất. Công văn 7957/BCT-KHCN được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết hồ sơ, trình tự và thủ tục để Bộ Công thương thẩm định và cấp phép cho các trường hợp đặc biệt này.

Các nội dung quy định cốt lõi của Công văn 7957/BCT-KHCN

1. Đối tượng và phạm vi áp dụng hướng dẫn

• Áp dụng đối với các doanh nghiệp, tổ chức có nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng có độ tuổi vượt quá quy định tại Khoản 1 Điều 6 Quyết định 18/2019/QĐ-TTg để phục vụ trực tiếp cho dự án sản xuất tại Việt Nam.
• Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức giám định và các đơn vị liên quan trong việc kiểm tra, đánh giá và thông quan hàng hóa.

2. Thành phần hồ sơ đề nghị nhập khẩu theo Điều 9 Quyết định 18/2019/QĐ-TTg

Doanh nghiệp cần chuẩn bị và nộp 01 bộ hồ sơ về Bộ Công thương, bao gồm các tài liệu pháp lý và kỹ thuật sau:

• Văn bản đề nghị cho phép nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng (nêu rõ lý do vượt quá độ tuổi quy định, sự cần thiết của thiết bị đối với dây chuyền sản xuất và cam kết hiệu quả sử dụng).
• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của doanh nghiệp.
• Chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định, trong đó kết luận rõ về tình trạng kỹ thuật, công suất còn lại, mức độ tiêu hao năng lượng và tính an toàn môi trường của thiết bị.
• Sơ đồ quy trình công nghệ và tài liệu thuyết minh chi tiết về việc tích hợp máy móc, thiết bị đề nghị nhập khẩu vào dây chuyền sản xuất hiện tại hoặc dự kiến của doanh nghiệp.

3. Quy trình tiếp nhận, thẩm định và giải quyết hồ sơ

• Tiếp nhận hồ sơ: Bộ Công thương tiếp nhận hồ sơ của doanh nghiệp qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, trực tiếp hoặc qua đường bưu điện.
• Kiểm tra tính hợp lệ: Trong thời hạn quy định, Bộ Công thương kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Bộ sẽ thông báo bằng văn bản để doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung.
• Lấy ý kiến phối hợp: Đối với các thiết bị thuộc lĩnh vực chuyên ngành phức tạp, Bộ Công thương sẽ chủ trì lấy ý kiến của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các Bộ quản lý ngành liên quan để đánh giá toàn diện về công nghệ, an toàn và môi trường.
• Trả kết quả: Trên cơ sở ý kiến đồng thuận của các cơ quan liên quan và kết quả thẩm định, Bộ Công thương ban hành văn bản chấp thuận cho phép nhập khẩu. Trường hợp không chấp thuận, Bộ sẽ trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

4. Tiêu chí đánh giá điều kiện cho phép nhập khẩu

Để được xem xét chấp thuận nhập khẩu trong trường hợp đặc biệt, máy móc và thiết bị đã qua sử dụng phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe:

• Hiệu suất hoặc công suất còn lại của thiết bị phải đạt tỷ lệ cao so với thiết kế ban đầu (thường yêu cầu đạt từ 80% trở lên).
• Mức tiêu hao năng lượng, nguyên vật liệu không vượt quá quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc tiêu chuẩn quốc gia hiện hành của Việt Nam.
• Thiết bị không thuộc danh mục công nghệ lạc hậu, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hoặc mất an toàn lao động.
• Doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực kỹ thuật để vận hành, bảo dưỡng và khắc phục sự cố trong quá trình sử dụng thiết bị.

5. Trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi được cấp phép

• Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của các thông tin, tài liệu cung cấp trong hồ sơ đề nghị.
• Sử dụng máy móc, thiết bị nhập khẩu đúng mục đích sản xuất đã đăng ký, không được tự ý chuyển nhượng hoặc thanh lý khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.
• Tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn vệ sinh lao động và phòng chống cháy nổ trong suốt quá trình vận hành thiết bị.
• Chịu sự kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất của các cơ quan quản lý nhà nước về việc quản lý, sử dụng thiết bị sau thông quan.

Đánh giá tổng quan

Công văn 7957/BCT-KHCN là căn cứ pháp lý quan trọng giúp cụ thể hóa quy trình thực thi Điều 9 Quyết định 18/2019/QĐ-TTg. Hướng dẫn này vừa bảo đảm mục tiêu ngăn chặn công nghệ lạc hậu, bảo vệ môi trường, vừa tạo cơ chế linh hoạt hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí đầu tư, tiếp cận các thiết bị chất lượng cao phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh bền vững.