Giới thiệu về Công văn 2167/TCHQ-PC năm 2021

Công văn 2167/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 12 tháng 05 năm 2021 nhằm giải quyết các vướng mắc và hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố về việc xác định thẩm quyền tịch thu tang vật vi phạm hành chính là mặt hàng pháo. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp các đơn vị hải quan cơ sở áp dụng thống nhất quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, tránh các sai sót pháp lý trong quá trình thiết lập hồ sơ và ban hành quyết định xử phạt.

Xác định tính chất pháp lý của mặt hàng pháo

Để có cơ sở xác định thẩm quyền xử lý và tịch thu, Công văn 2167/TCHQ-PC đã làm rõ bản chất pháp lý của mặt hàng pháo dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành:

• Mặt hàng pháo (bao gồm pháo nổ và pháo hoa nổ) được xác định là hàng cấm theo quy định tại Luật Đầu tư và Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo.
• Do pháo thuộc danh mục hàng hóa cấm kinh doanh, cấm lưu hành, việc hành vi vi phạm liên quan đến mặt hàng này phải được kiểm soát chặt chẽ và xử lý nghiêm khắc theo đúng tính chất của hàng cấm.

Nguyên tắc xác định thẩm quyền tịch thu tang vật là pháo

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về mối quan hệ giữa giá trị tang vật vi phạm và thẩm quyền tịch thu của các chức danh trong ngành Hải quan như sau:

• Giới hạn thẩm quyền theo giá trị tang vật: Thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính của các chức danh Hải quan (như Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan...) bị giới hạn bởi thẩm quyền phạt tiền của chức danh đó theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Trường hợp vượt quá thẩm quyền của cấp cơ sở: Đối với các vụ việc vi phạm mà tang vật là pháo có giá trị vượt quá thẩm quyền phạt tiền của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan hoặc Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan, các chức danh này không được phép ra quyết định tịch thu tang vật.
• Thủ tục chuyển hồ sơ vụ việc: Khi phát hiện hành vi vi phạm vượt quá thẩm quyền xử lý của mình, người có thẩm quyền đang thụ lý vụ việc phải nhanh chóng lập biên bản vi phạm hành chính, hoàn thiện hồ sơ và chuyển ngay đến cấp có thẩm quyền cao hơn (như Cục trưởng Cục Hải quan hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) để ban hành quyết định xử phạt và tịch thu tang vật theo đúng quy định pháp luật.

Ý nghĩa thực tiễn và hướng dẫn tổ chức thực hiện

Việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc Công văn 2167/TCHQ-PC mang lại nhiều giá trị thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về hải quan:

• Đảm bảo tính hợp pháp và hiệu lực thi hành của các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, hạn chế tối đa các trường hợp bị khiếu nại, khiếu kiện hoặc bị hủy quyết định do vi phạm thẩm quyền xử lý.
• Nâng cao ý thức trách nhiệm và trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức hải quan trong việc phân loại, đánh giá trị giá tang vật vi phạm để áp dụng đúng quy trình thủ tục.
• Tăng cường hiệu quả phối hợp giữa cơ quan Hải quan với các lực lượng chức năng khác trên địa bàn biên giới và nội địa trong công tác đấu tranh, ngăn chặn hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép pháo nổ qua biên giới.