Giới thiệu chung về Công văn 525/TCHQ-PC năm 2024

Công văn 525/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục tiêu hủy tang vật vi phạm hành chính tại các cục hải quan tỉnh, thành phố. Văn bản tập trung làm rõ các quy định về thẩm quyền, trình tự thủ tục, chi phí tiêu hủy và trách nhiệm giám sát của cơ quan hải quan đối với hàng hóa, tang vật bị tịch thu hoặc buộc tiêu hủy theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính.

Các nội dung cốt lõi và hướng dẫn chi tiết tại Công văn 525/TCHQ-PC

Để đảm bảo việc tiêu hủy tang vật vi phạm hành chính được thực hiện thống nhất, đúng quy định pháp luật và bảo vệ môi trường, Tổng cục Hải quan đã đưa ra các hướng dẫn cụ thể sau:

• Xác định trách nhiệm chi trả chi phí tiêu hủy tang vật: Theo hướng dẫn, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải chịu mọi chi phí liên quan đến việc tiêu hủy tang vật, phương tiện vi phạm. Trong trường hợp không xác định được đối tượng vi phạm hoặc đối tượng vi phạm không có khả năng tài chính để thực hiện, chi phí tiêu hủy sẽ được chi trả từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan hải quan hoặc từ nguồn kinh phí xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu theo quy định hiện hành.
• Quy trình lựa chọn đơn vị thực hiện tiêu hủy: Cơ quan hải quan có trách nhiệm lựa chọn các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực, giấy phép và điều kiện hoạt động trong lĩnh vực xử lý chất thải, bảo vệ môi trường để thực hiện việc tiêu hủy. Quy trình lựa chọn phải đảm bảo tính khách quan, minh bạch và tuân thủ các quy định về đấu thầu hoặc chỉ định thầu đối với dịch vụ công ích.
• Thành lập Hội đồng tiêu hủy và cơ chế giám sát: Khi tiến hành tiêu hủy tang vật, cơ quan hải quan phải thành lập Hội đồng tiêu hủy tang vật vi phạm hành chính. Thành phần hội đồng bao gồm đại diện cơ quan hải quan chủ trì, đại diện cơ quan tài chính cùng cấp và các cơ quan chuyên môn liên quan (như cơ quan quản lý môi trường, y tế nếu cần thiết). Quá trình tiêu hủy phải được giám sát chặt chẽ từ khâu xuất kho, vận chuyển đến khâu tiêu hủy thực tế nhằm tránh thất thoát, thẩm lậu hàng hóa ra thị trường.
• Lập biên bản và hoàn thiện hồ sơ tiêu hủy: Mọi hoạt động tiêu hủy đều phải được ghi nhận bằng biên bản có chữ ký của các thành viên Hội đồng tiêu hủy, đại diện đơn vị thực hiện tiêu hủy và các bên liên quan. Hồ sơ tiêu hủy phải bao gồm quyết định tịch thu/buộc tiêu hủy, phương án tiêu hủy đã được phê duyệt, hợp đồng với đơn vị tiêu hủy, biên bản giao nhận tang vật, biên bản tiêu hủy và hình ảnh, video ghi nhận toàn bộ quá trình tiêu hủy để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.
• Xử lý đối với tang vật là hàng hóa đặc thù: Đối với các loại tang vật đặc thù như hóa chất độc hại, vũ khí, vật liệu nổ, hàng giả, hàng nhái ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, Công văn yêu cầu phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý chuyên ngành để áp dụng biện pháp tiêu hủy phù hợp, tuyệt đối không gây ô nhiễm môi trường hoặc nguy hiểm cho cộng đồng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với công tác quản lý hải quan

Công văn 525/TCHQ-PC đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ thiết thực, giúp các đơn vị hải quan địa phương chủ động giải quyết nhanh chóng các lô hàng tồn đọng, tang vật vi phạm hành chính quá hạn bảo quản. Việc làm rõ cơ chế tài chính và quy trình phối hợp liên ngành không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý tang vật mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, thất thoát ngân sách và đảm bảo an toàn môi trường trong hoạt động quản lý nhà nước về hải quan.