Công văn 238/TCT-TTKT năm 2024 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết. Văn bản này tập trung làm rõ các quy định về xác định quan hệ liên kết và việc khống chế chi phí lãi vay được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP.

Xác định quan hệ liên kết qua giao dịch vay vốn

Công văn hướng dẫn chi tiết cách xác định mối quan hệ liên kết giữa các bên khi có phát sinh giao dịch vay, cho mượn hoặc bảo lãnh vốn:

• Tiêu chí tỷ lệ vốn góp: Doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả các khoản vay từ bên thứ ba được bảo lãnh từ bên liên kết) với điều kiện khoản vốn vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay.
• Tiêu chí tỷ lệ nợ trung và dài hạn: Khoản vốn vay đó phải chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.
• Hệ quả pháp lý: Khi đáp ứng đồng thời cả hai điều kiện nêu trên, hai doanh nghiệp được xác định là có quan hệ liên kết theo quy định tại Điểm d Khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP.

Quy định về khống chế chi phí lãi vay được trừ (Trần 30% EBITDA)

Đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết, việc xác định chi phí lãi vay hợp lệ được thực hiện nghiêm ngặt nhằm chống chuyển giá và thất thu ngân sách nhà nước:

• Mức khống chế chi phí lãi vay: Tổng chi phí lãi vay sau khi trừ tiền lãi gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng chi phí lãi vay sau khi trừ tiền lãi gửi và lãi cho vay cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (EBITDA).
• Phạm vi áp dụng: Quy định khống chế này áp dụng đối với toàn bộ chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp, không phân biệt khoản vay đó là từ bên liên kết hay từ bên độc lập (như ngân hàng thương mại).
• Chuyển chi phí lãi vay sang kỳ sau: Phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức khống chế (30% EBITDA) được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo khi xác định tổng chi phí lãi vay được trừ. Thời gian chuyển chi phí lãi vay tính liên tục không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh chi phí lãi vay không được trừ.

Nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính thuế sau:

• Kê khai thông tin: Người nộp thuế phải thực hiện kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các mẫu biểu quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP cùng với tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Lập và lưu giữ hồ sơ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ lập, lưu giữ và xuất trình hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (bao gồm Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia) theo yêu cầu của cơ quan thuế khi thanh tra, kiểm tra.
• Miễn trừ kê khai, lập hồ sơ: Văn bản cũng lưu ý các trường hợp doanh nghiệp được miễn kê khai hoặc miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể về quy mô doanh thu, giá trị giao dịch liên kết hoặc tỷ suất lợi nhuận theo quy định pháp luật hiện hành.