Giới thiệu chung về Công văn 2623/TCT-HTQT

Công văn 2623/TCT-HTQT do Tổng cục Thuế ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến việc áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Nhật Bản. Nội dung trọng tâm của công văn này giải quyết các vướng mắc về việc miễn thuế nhà thầu nước ngoài đối với khoản thu nhập từ lãi tiền cho vay của hai định chế tài chính lớn thuộc sở hữu của Chính phủ Nhật Bản là Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Tổng công ty Tài chính Nhật Bản (JFC).

Cơ sở pháp lý áp dụng miễn thuế theo Hiệp định

• Quy định tại Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Nhật Bản: Theo quy định tại Điều khoản về Lãi từ tiền cho vay (thường là Điều 11 của Hiệp định), lãi từ tiền cho vay phát sinh tại một Nước ký kết (Việt Nam) và được trả cho Chính phủ của Nước ký kết kia (Nhật Bản) sẽ được miễn thuế tại Nước ký kết nơi phát sinh khoản lãi đó.
• Xác định tư cách pháp lý của JBIC và JFC: Công văn làm rõ JBIC và JFC là các định chế tài chính do Chính phủ Nhật Bản sở hữu 100% vốn. Do đó, các cơ quan này được xem như là một bộ phận cấu thành hoặc là tổ chức thuộc sở hữu hoàn toàn của Chính phủ Nhật Bản.
• Nguyên tắc miễn thuế đối với lãi tiền vay: Thu nhập từ lãi tiền cho vay phát sinh tại Việt Nam do các doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam chi trả cho JBIC và JFC thuộc diện được miễn thuế nhà thầu (phần thuế thu nhập doanh nghiệp đối với lãi tiền vay) tại Việt Nam theo đúng cam kết tại Hiệp định.

Điều kiện và thủ tục áp dụng miễn thuế

• Nghĩa vụ của bên Việt Nam (bên đi vay): Các doanh nghiệp Việt Nam khi thanh toán lãi tiền vay cho JBIC và JFC có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay nếu không thực hiện thủ tục miễn thuế theo Hiệp định. Để được miễn thuế, bên đi vay hoặc đại diện được ủy quyền phải thực hiện thủ tục thông báo miễn, giảm thuế theo Hiệp định gửi lên cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Hồ sơ đề nghị miễn thuế theo Hiệp định: Hồ sơ thông thường bao gồm thông báo đề nghị áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, bản gốc Giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế Nhật Bản cấp cho năm tính thuế liên quan, bản sao hợp đồng vay vốn, và các giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý thuộc sở hữu Chính phủ của JBIC và JFC.
• Trách nhiệm kiểm tra của cơ quan thuế: Cơ quan thuế địa phương có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ để quyết định việc miễn thuế nhà thầu đối với khoản lãi tiền vay này theo đúng hướng dẫn của Tổng cục Thuế và quy định pháp luật về quản lý thuế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 2623/TCT-HTQT giúp thống nhất phương án xử lý thuế đối với các khoản vay hỗ trợ phát triển và vay thương mại từ các định chế tài chính công của Nhật Bản. Việc làm rõ chính sách miễn thuế này góp phần tạo môi trường đầu tư thuận lợi, khuyến khích dòng vốn ODA và vốn vay ưu đãi từ Nhật Bản chảy vào các dự án hạ tầng, phát triển kinh tế trọng điểm tại Việt Nam, đồng thời đảm bảo tính tuân thủ nghiêm túc các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.