Giới thiệu về Công văn 295/TCHQ-GSQL năm 2022

Công văn 295/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh. Văn bản tập trung hướng dẫn hai nội dung cốt lõi: thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa và việc gia hạn thời gian lưu giữ đối với hàng hóa quá cảnh tại lãnh thổ Việt Nam. Đây là hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật, tránh các hành vi gian lận thương mại.

Quy định về chuyển tiêu thụ nội địa đối với hàng hóa quá cảnh

Việc chuyển đổi mục đích sử dụng từ hàng hóa quá cảnh sang tiêu thụ nội địa được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo an ninh thương mại và thất thu thuế. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Nguyên tắc áp dụng: Hàng hóa quá cảnh muốn chuyển tiêu thụ nội địa phải làm đầy đủ thủ tục nhập khẩu theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương và pháp luật hải quan. Doanh nghiệp không được tự ý thay đổi mục đích sử dụng khi chưa được cơ quan hải quan chấp thuận.
• Thủ tục hải quan: Người khai hải quan phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới đối với loại hình nhập khẩu tiêu thụ nội địa tương ứng. Hệ thống thông tin hải quan sẽ ghi nhận việc thay đổi mục đích sử dụng từ tờ khai quá cảnh ban đầu sang tờ khai nhập khẩu mới.
• Chính sách thuế và quản lý chuyên ngành: Tại thời điểm chuyển tiêu thụ nội địa, hàng hóa phải áp dụng đầy đủ các chính sách thuế (thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có) và các chính sách quản lý chuyên ngành (kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, giấy phép nhập khẩu) có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.

Quy định về gia hạn thời gian lưu giữ hàng hóa quá cảnh

Để quản lý chặt chẽ thời gian hàng hóa quá cảnh lưu lại trên lãnh thổ Việt Nam, tránh tình trạng tồn đọng hoặc tẩu tán hàng hóa, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể:

• Thời hạn lưu giữ mặc định: Hàng hóa quá cảnh được phép lưu giữ tại Việt Nam trong thời hạn quy định tại Luật Thương mại và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Thủ tục xin gia hạn: Trường hợp có lý do chính đáng (như gặp sự cố vận chuyển, thiên tai, dịch bệnh hoặc đối tác chưa tiếp nhận hàng), người khai hải quan phải gửi văn bản đề nghị gia hạn đến Chi cục Hải quan nơi đang giám sát hàng hóa trước khi hết thời hạn lưu giữ quy định.
• Thẩm quyền giải quyết: Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi quản lý hàng hóa quá cảnh xem xét, quyết định việc gia hạn dựa trên hồ sơ thực tế và lý do doanh nghiệp trình bày, đảm bảo việc gia hạn đúng đối tượng và không quá thời gian tối đa theo quy định pháp luật.

Trách nhiệm giám sát và tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công tác quản lý:

• Tăng cường giám sát trực tiếp và gián tiếp: Các Chi cục Hải quan cửa khẩu đi và cửa khẩu đến phải phối hợp chặt chẽ, sử dụng các biện pháp nghiệp vụ như niêm phong hải quan, định vị GPS (nếu có) để giám sát chặt chẽ tuyến đường và thời gian di chuyển của hàng hóa quá cảnh.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Đối với các trường hợp tự ý tiêu thụ hàng hóa quá cảnh trong nội địa mà không khai báo, hoặc quá thời hạn lưu giữ mà không xin gia hạn, cơ quan hải quan sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.