Giới thiệu về Công văn 2989/TCHQ-TXNK năm 2015

Công văn 2989/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, chấn chỉnh và thống nhất thực hiện công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng quy định về trị giá hải quan, đảm bảo tính minh bạch, chống thất thu thuế và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 2989/TCHQ-TXNK

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá hải quan

• Việc kiểm tra trị giá khai báo phải được thực hiện chặt chẽ ngay trong khâu thông quan và sau thông quan nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp khai báo trị giá không đúng thực tế giao dịch.
• Cơ quan hải quan phải tôn trọng trị giá giao dịch thực tế nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
• Áp dụng nhất quán các phương pháp xác định trị giá tính thuế theo đúng trình tự quy định, không được tự ý thay đổi thứ tự các phương pháp khi chưa đủ căn cứ pháp lý.

2. Quy trình xử lý nghi vấn và tổ chức tham vấn

• Khi phát hiện mức giá khai báo thấp hơn mức giá tại cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc giá của hàng hóa giống hệt, tương tự, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và yêu cầu người khai hải quan giải trình.
• Quá trình tham vấn phải được thực hiện công khai, dân chủ và đúng thời hạn quy định. Ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các chứng từ chứng minh phải được ghi nhận đầy đủ, khách quan trong biên bản tham vấn.
• Trường hợp người khai hải quan không giải trình được hoặc hồ sơ, chứng từ cung cấp không hợp pháp, không đủ cơ sở để chứng minh tính trung thực của trị giá khai báo, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo.

3. Phương pháp xác định trị giá tính thuế khi bác bỏ trị giá khai báo

• Khi bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp, cơ quan hải quan phải thực hiện xác định trị giá tính thuế theo đúng trình tự các phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính.
• Sử dụng hiệu quả hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan và các nguồn thông tin thu thập được để xác định mức giá tính thuế sát nhất với thực tế thị trường tại thời điểm xuất khẩu, nhập khẩu.
• Nghiêm cấm việc áp đặt giá một cách chủ quan, thiếu căn cứ pháp lý, gây khó khăn hoặc làm phát sinh khiếu nại từ phía doanh nghiệp.

4. Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại công văn này, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc xác định trị giá tính thuế của cán bộ hải quan.
• Thường xuyên cập nhật thông tin về giá của các mặt hàng có rủi ro cao vào hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để làm cơ sở đối chiếu, kiểm tra thống nhất.
• Kịp thời tổng hợp và báo cáo Tổng cục Hải quan những vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền để được hướng dẫn giải quyết, tránh tình trạng áp dụng không thống nhất giữa các địa phương.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2989/TCHQ-TXNK là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp chuẩn hóa quy trình kiểm tra trị giá tính thuế của cơ quan hải quan các cấp. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này giúp hạn chế tối đa sự tùy tiện trong áp giá thuế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận thương mại qua giá để trốn thuế.