Tóm tắt Công văn 3106/TXNK-CST năm 2019 về xử lý thuế đối với hàng hóa nhập sản xuất xuất khẩu thuê gia công lại

Công văn 3106/TXNK-CST do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng chính sách thuế đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu theo loại hình sản xuất xuất khẩu (SXXK) nhưng sau đó được đưa đi thuê tổ chức, cá nhân khác gia công lại (thuê gia công lại).

1. Nguyên tắc chung về điều kiện miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu

Theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, để được hưởng chế độ miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để SXXK, người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cốt lõi sau:

• Có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất hàng hóa xuất khẩu trên lãnh thổ Việt Nam.
• Có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất phù hợp với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
• Thực hiện thông báo cơ sở sản xuất, cơ sở lưu giữ nguyên liệu, vật tư và máy móc, thiết bị cho cơ quan hải quan theo đúng quy định pháp luật.

2. Hướng dẫn xử lý thuế khi doanh nghiệp thuê gia công lại

Công văn 3106/TXNK-CST làm rõ việc xử lý thuế đối với trường hợp tổ chức, cá nhân nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để sản xuất hàng xuất khẩu nhưng không tự thực hiện toàn bộ các công đoạn sản xuất mà thuê đơn vị khác gia công lại:

• Trường hợp được chấp nhận miễn thuế: Nếu người nộp thuế giao một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật tư nhập khẩu cho tổ chức, cá nhân khác để gia công lại một hoặc một số công đoạn của quá trình sản xuất, sau đó nhận lại bán thành phẩm hoặc thành phẩm để tiếp tục sản xuất hoặc trực tiếp xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài, thì phần nguyên liệu, vật tư đưa đi gia công lại này vẫn được xem xét miễn thuế nhập khẩu, với điều kiện việc thuê gia công lại phải tuân thủ đúng các quy định về quản lý hải quan.
• Yêu cầu về thông báo và báo cáo: Doanh nghiệp phải thực hiện thông báo hợp đồng gia công lại, thông báo cơ sở gia công lại của bên nhận gia công cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp trước khi giao nguyên liệu, vật tư đi gia công. Đồng thời, lượng nguyên liệu đưa đi gia công lại phải được phản ánh đầy đủ, chính xác trong báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu hàng năm.

3. Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm hoặc không đủ điều kiện

Trong trường hợp cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra và xác định doanh nghiệp không đáp ứng các điều kiện quy định:

• Không có cơ sở sản xuất hoặc máy móc thiết bị: Nếu doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu theo loại hình SXXK nhưng không hề có cơ sở sản xuất, không có máy móc thiết bị phù hợp mà đem toàn bộ nguyên liệu đi thuê đơn vị khác gia công, doanh nghiệp sẽ không được áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu.
• Truy thu thuế và xử phạt: Đối với các trường hợp không đủ điều kiện miễn thuế, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế, truy thu thuế nhập khẩu đối với lượng nguyên liệu, vật tư tương ứng, đồng thời tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

4. Ý nghĩa và khuyến nghị đối với doanh nghiệp

Công văn 3106/TXNK-CST tạo ra hành lang hướng dẫn đồng bộ cho các Chi cục Hải quan địa phương khi thực hiện kiểm tra sau thông quan và thanh tra chuyên ngành. Để tránh rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt, các doanh nghiệp hoạt động theo loại hình SXXK cần chủ động:

• Rà soát lại toàn bộ hệ thống nhà xưởng, máy móc thiết bị đảm bảo tính hợp pháp và công suất phù hợp với lượng nguyên liệu nhập khẩu.
• Hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh việc thuê gia công lại, đảm bảo việc thông báo cơ sở gia công lại được thực hiện trước khi chuyển giao nguyên liệu.
• Xây dựng định mức kỹ thuật chính xác và thực hiện báo cáo quyết toán trung thực, khớp đúng giữa số liệu kế toán và số liệu khai báo hải quan.