Công văn 3225/TCT-TNCN năm 2015 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán. Văn bản này nhằm thống nhất thực hiện các quy định mới tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế số 71/2014/QH13 và Nghị định số 12/2015/NĐ-CP, giúp tháo gỡ các vướng mắc cho người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương.

Phương pháp tính thuế và thuế suất áp dụng đối với chuyển nhượng chứng khoán

Kể từ ngày 01/01/2015, chính sách thuế đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân có sự thay đổi căn bản như sau:

• Bãi bỏ phương pháp tính thuế theo thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế (chênh lệch giữa giá bán và giá mua cộng chi phí liên quan).
• Áp dụng thống nhất một phương pháp tính thuế theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần đối với tất cả các trường hợp chuyển nhượng chứng khoán.
• Giá chuyển nhượng chứng khoán được xác định là giá trị chuyển nhượng ghi trên hợp đồng hoặc giá thực tế chuyển nhượng, hoặc giá theo quy định của pháp luật về chứng khoán tại thời điểm chuyển nhượng.

Quy định về khấu trừ thuế và trách nhiệm khai thuế của các tổ chức liên quan

Công văn hướng dẫn chi tiết trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc khấu trừ và khai thuế TNCN nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Đối với chứng khoán của công ty đại chúng giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán: Công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 0,1% trên giá trị giao dịch trước khi thanh toán cho cá nhân.
• Đối với chứng khoán chuyển nhượng không qua hệ thống giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán (chuyển nhượng trực tiếp hoặc qua công ty chứng khoán nhưng không lưu ký):
• Trường hợp chuyển nhượng qua công ty chứng khoán: Công ty chứng khoán thực hiện khấu trừ thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng và khai thuế với cơ quan thuế.
• Trường hợp chuyển nhượng trực tiếp giữa các cá nhân: Cá nhân chuyển nhượng (hoặc cá nhân nhận chuyển nhượng nếu có thỏa thuận trong hợp đồng) có trách nhiệm tự khai thuế và nộp thuế trực tiếp cho cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp phát hành chứng khoán.

Trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành chứng khoán khi thay đổi danh sách cổ đông

Để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ thuế của cá nhân chuyển nhượng, Công văn 3225/TCT-TNCN quy định rõ vai trò giám sát của doanh nghiệp phát hành:

• Doanh nghiệp phát hành chứng khoán chỉ được thực hiện thủ tục thay đổi danh sách cổ đông (sang tên cổ đông) khi đã có chứng từ chứng minh cá nhân chuyển nhượng đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế hoặc tổ chức đứng ra khấu trừ thuế đã nộp tờ khai và tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
• Trường hợp doanh nghiệp phát hành thực hiện thay đổi danh sách cổ đông mà không có chứng từ chứng minh đã nộp thuế, doanh nghiệp đó phải liên đới chịu trách nhiệm nộp thuế thay cho cá nhân chuyển nhượng.

Hồ sơ khai thuế và thời hạn nộp hồ sơ

Công văn hướng dẫn việc chuẩn bị hồ sơ và thời hạn nộp thuế đối với các trường hợp tự khai thuế:

• Hồ sơ khai thuế bao gồm: Tờ khai thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho hoạt động chuyển nhượng chứng khoán (Mẫu số 04/CNV-TNCN ban hành kèm theo Thông tư số 92/2015/TT-BTC); Hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán; Bản sao Giấy chứng nhận cổ đông hoặc sổ quản lý cổ đông; và các tài liệu chứng minh giá chuyển nhượng.
• Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế: Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán có hiệu lực theo quy định của pháp luật.