Công văn 324/TCHQ-TXNK năm 2017 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc kiểm tra, xác định và xét duyệt các khoản giảm giá trong quá trình xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này nhằm thống nhất thực hiện các quy định về trị giá tính thuế, đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn gian lận thương mại qua việc khai báo giảm giá không đúng quy định.

Điều kiện để khoản giảm giá được xem xét trừ khỏi trị giá giao dịch

Theo hướng dẫn, để một khoản giảm giá được chấp nhận và khấu trừ khi xác định trị giá tính thuế hải quan, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Khoản giảm giá phải thuộc một trong các loại giảm giá được quy định cụ thể như giảm giá theo số lượng mua hàng, giảm giá thương mại, hoặc giảm giá thanh toán nhanh.
• Khoản giảm giá phải được thiết lập bằng văn bản trước khi xếp hàng lên phương tiện vận chuyển tại nước xuất khẩu.
• Phải có bảng công bố giảm giá hoặc chính sách giảm giá của người bán được áp dụng công khai, nhất quán cho tất cả các khách hàng đáp ứng đủ điều kiện.
• Thực tế thực hiện việc mua bán hàng hóa phải phù hợp với bảng công bố giảm giá hoặc chính sách giảm giá đã xuất trình.
• Thanh toán tiền hàng phải được thực hiện qua ngân hàng theo đúng quy định của pháp luật.

Hồ sơ đề nghị xét khoản giảm giá

Doanh nghiệp có yêu cầu khấu trừ khoản giảm giá phải chuẩn bị và nộp đầy đủ bộ hồ sơ cho cơ quan Hải quan, bao gồm các tài liệu cốt lõi:

• Văn bản đề nghị xét khoản giảm giá của người khai hải quan, trong đó giải trình rõ lý do, trị giá và phương thức tính toán khoản giảm giá.
• Hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc các thỏa thuận có giá trị pháp lý tương đương thể hiện rõ chính sách giảm giá của nhà cung cấp.
• Bảng giá của nhà sản xuất hoặc nhà xuất khẩu chứng minh tính khách quan và công bằng của khoản giảm giá.
• Chứng từ thanh toán tiền hàng qua ngân hàng thể hiện rõ số tiền thực tế đã thanh toán sau khi trừ khoản giảm giá.
• Các tài liệu kỹ thuật, hóa đơn thương mại và chứng từ vận chuyển liên quan trực tiếp đến lô hàng nhập khẩu.

Quy trình kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

Công văn hướng dẫn chi tiết trách nhiệm của cơ quan Hải quan các cấp trong việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ đề nghị xét khoản giảm giá:

• Kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai tiến hành kiểm tra chi tiết các chứng từ do doanh nghiệp xuất trình, đối chiếu với các quy định hiện hành về trị giá hải quan để xác định tính hợp pháp của khoản giảm giá.
• Xác minh thông tin: Trong trường hợp có nghi vấn về tính trung thực của khoản giảm giá hoặc các chứng từ kèm theo, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra sau thông quan hoặc yêu cầu doanh nghiệp giải trình bổ sung để làm rõ.
• Ra quyết định điều chỉnh: Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ các điều kiện, cơ quan Hải quan sẽ chấp nhận khoản giảm giá và xác định trị giá tính thuế dựa trên trị giá giao dịch đã trừ khoản giảm giá. Ngược lại, nếu không đủ điều kiện, cơ quan Hải quan sẽ bác bỏ khoản giảm giá và thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp thay thế đúng quy định.

Ý nghĩa và lưu ý đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Việc ban hành hướng dẫn này giúp tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị chứng từ khi thực hiện các giao dịch mua bán có chiết khấu, giảm giá. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Phải lưu trữ đầy đủ hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến khoản giảm giá để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra sau thông quan của cơ quan Hải quan.
• Tránh việc tự ý khấu trừ khoản giảm giá khi chưa đảm bảo đầy đủ các điều kiện pháp lý, nhằm hạn chế nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hải quan.