Giới thiệu chung về Công văn 3287/TCT-HTQT

Công văn 3287/TCT-HTQT do Tổng cục Thuế ban hành năm 2013 đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn thực thi Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với các loại thuế đánh vào thu nhập và tài sản giữa Việt Nam và Pháp. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn chi tiết nhằm đảm bảo việc áp dụng thống nhất, minh bạch các điều khoản của Hiệp định, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế đồng thời ngăn ngừa thất thu ngân sách nhà nước.

Phạm vi áp dụng của Hiệp định (Điều 1)

Theo hướng dẫn, phạm vi áp dụng đối với các đối tượng được hưởng lợi từ Hiệp định được quy định cụ thể như sau:

• Hiệp định áp dụng đối với các cá nhân, tổ chức là đối tượng cư trú của một hoặc của cả hai Nước ký kết (Việt Nam và Pháp).
• Xác định rõ nghĩa vụ thuế của đối tượng cư trú nhằm tránh tình trạng một đối tượng bị đánh thuế hai lần đối với cùng một khoản thu nhập phát sinh.

Các loại thuế thuộc phạm vi áp dụng (Điều 2)

Công văn làm rõ các loại thuế hiện hành được áp dụng Hiệp định tại mỗi quốc gia, cụ thể:

• Tại Việt Nam: Hiệp định áp dụng đối với thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp (bao gồm cả các loại thuế được ban hành sau này có tính chất tương tự hoặc thay thế các loại thuế hiện hành).
• Tại Pháp: Áp dụng đối với thuế thu nhập của cá nhân, thuế công ty, cùng các khoản phụ thu trên các loại thuế này.
• Hiệp định cũng áp dụng đối với các loại thuế có tính chất tương tự hoặc cơ bản giống như các loại thuế hiện hành được ban hành sau ngày ký Hiệp định để thay thế hoặc bổ sung cho các loại thuế này.

Các định nghĩa chung quan trọng (Điều 3)

Để đảm bảo sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, văn bản hướng dẫn chi tiết các định nghĩa cơ bản quy định tại Điều 3 của Hiệp định:

• Thuật ngữ quốc gia: Xác định rõ phạm vi lãnh thổ, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam và Pháp nơi luật pháp về thuế của mỗi nước có hiệu lực.
• Đối tượng: Bao gồm cá nhân, công ty và bất kỳ tổ chức nào khác của hai nước.
• Doanh nghiệp của một Nước ký kết: Nghĩa là một doanh nghiệp được điều hành bởi đối tượng cư trú của nước đó.
• Nhà chức trách có thẩm quyền: Tại Việt Nam là Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc đại diện được ủy quyền (Tổng cục Thuế); tại Pháp là Bộ trưởng phụ trách Ngân sách hoặc đại diện được ủy quyền.

Xác định đối tượng cư trú (Điều 4)

Đây là nội dung cốt lõi để xác định quyền đánh thuế của mỗi quốc gia. Công văn hướng dẫn cụ thể các tiêu chí xác định đối tượng cư trú:

• Nguyên tắc chung: Đối tượng cư trú của một Nước ký kết là bất kỳ đối tượng nào, theo luật pháp của nước đó, bị đánh thuế tại nước đó do có nhà ở, thời gian cư trú, trụ sở điều hành hoặc bất kỳ tiêu chuẩn nào khác có tính chất tương tự.
• Quy tắc phân xử đối với cá nhân lưỡng cư (trùng địa chỉ cư trú): Trường hợp một cá nhân được coi là đối tượng cư trú của cả hai nước, việc xác định sẽ tuân theo thứ tự ưu tiên sau:
  • Cá nhân đó sẽ được coi là đối tượng cư trú của nước nơi họ có nhà ở thường trú.
  • Nếu có nhà ở thường trú ở cả hai nước, họ sẽ được coi là đối tượng cư trú của nước nơi họ có các quan hệ cá nhân và kinh tế chặt chẽ hơn (trung tâm của các quyền lợi sống).
  • Nếu không xác định được trung tâm các quyền lợi sống, hoặc không có nhà ở thường trú ở bất kỳ nước nào, họ sẽ được coi là đối tượng cư trú của nước nơi họ thường sống.
  • Nếu thường sống ở cả hai nước hoặc không sống ở nước nào, họ sẽ được coi là đối tượng cư trú của nước mà họ mang quốc tịch.
  • Nếu mang quốc tịch của cả hai nước hoặc không mang quốc tịch nước nào, nhà chức trách có thẩm quyền của hai nước sẽ giải quyết bằng thỏa thuận song phương.
• Đối với các đối tượng không phải là cá nhân: Nếu một tổ chức là đối tượng cư trú của cả hai nước, tổ chức đó sẽ được coi là đối tượng cư trú của nước nơi đặt trụ sở điều hành thực tế.