Giới thiệu về Công văn 3352/TCT-KK năm 2019

Công văn 3352/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến điều kiện thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các doanh nghiệp xuất khẩu nắm rõ quy trình, thủ tục và các điều kiện cần thiết để được hưởng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) 0%, đồng thời thực hiện khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

Quy định chung về điều kiện thanh toán qua ngân hàng

Theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, để hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu được áp dụng thuế suất 0% và được khấu trừ, hoàn thuế, doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Công văn nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Tính hợp lệ của chứng từ: Chứng từ thanh toán qua ngân hàng phải thể hiện rõ dòng tiền được chuyển từ tài khoản của bên mua nước ngoài mở tại tổ chức tín dụng ở nước ngoài hoặc tại Việt Nam sang tài khoản của bên bán (doanh nghiệp Việt Nam) mở tại ngân hàng hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
• Sự phù hợp thông tin: Các thông tin trên chứng từ thanh toán như tên người chuyển tiền, người nhận tiền, số tài khoản, số tiền và nội dung thanh toán phải trùng khớp hoặc logic với các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng xuất khẩu và tờ khai hải quan.
• Thời hạn thanh toán: Việc thanh toán phải được thực hiện trong thời hạn quy định tại hợp đồng xuất khẩu. Trường hợp thanh toán chậm, doanh nghiệp phải có văn bản thỏa thuận gia hạn hoặc phụ lục hợp đồng hợp lệ.

Hướng dẫn xử lý các trường hợp thanh toán đặc thù

Công văn 3352/TCT-KK đưa ra các hướng dẫn cụ thể đối với một số phương thức thanh toán đặc thù phát sinh trong thực tế hoạt động thương mại quốc tế:

• Thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba: Trường hợp phía nước ngoài ủy quyền cho một bên thứ ba (là tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài) thực hiện thanh toán, việc ủy quyền này phải được quy định rõ ràng trong hợp đồng xuất khẩu hoặc phụ lục hợp đồng. Chứng từ thanh toán của bên thứ ba phải thể hiện rõ nội dung thanh toán thay cho bên mua nước ngoài theo đúng hợp đồng đã ký.
• Thanh toán bù trừ công nợ: Đối với hình thức bù trừ giữa giá trị hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu với giá trị hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu hoặc bù trừ với các khoản vay nợ nước ngoài, doanh nghiệp phải quy định cụ thể phương thức này trong hợp đồng. Đồng thời, phải có biên bản đối chiếu công nợ có xác nhận của cả hai bên và các chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với phần chênh lệch (nếu có).
• Thanh toán bằng tài khoản vãng lai: Trường hợp khách hàng nước ngoài sử dụng tài khoản tiền đồng Việt Nam (tài khoản vãng lai) mở tại ngân hàng tại Việt Nam để thanh toán, tài khoản này phải được mở và sử dụng đúng quy định về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp khi thực hiện hoàn thuế GTGT

Để hạn chế rủi ro bị xuất toán hoặc từ chối hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

• Chủ động rà soát, đối chiếu hệ thống chứng từ thanh toán ngay khi nhận được tiền từ phía nước ngoài để kịp thời phát hiện các sai sót về thông tin người chuyển, nội dung thanh toán.
• Trường hợp phát hiện sai sót hoặc có sự thay đổi về chủ thể thanh toán, cần lập ngay phụ lục hợp đồng hoặc văn bản giải trình có xác nhận của các bên liên quan trước khi nộp hồ sơ hoàn thuế lên cơ quan thuế.
• Lưu trữ đầy đủ, khoa học toàn bộ hồ sơ liên quan bao gồm: Hợp đồng xuất khẩu, hóa đơn, tờ khai hải quan đã thông quan, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các văn bản thỏa thuận liên quan để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp.