Giới thiệu về Công văn 3769/TCT-DNNCN năm 2020

Công văn 3769/TCT-DNNCN được Tổng cục Thuế ban hành ngày 03/09/2020 nhằm hướng dẫn cụ thể về việc hoàn trả thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và lệ phí trước bạ (LPTB) đối với các trường hợp chuyển nhượng bất động sản nhưng sau đó hợp đồng bị hủy bỏ hoặc không hoàn thành. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương trong quá trình xử lý hồ sơ hoàn trả các khoản nghĩa vụ tài chính đã nộp.

1. Quy định về hoàn thuế thu nhập cá nhân khi hủy hợp đồng chuyển nhượng

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc xử lý hoàn thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản được thực hiện dựa trên các nguyên tắc sau:

• Xác định nghĩa vụ thuế khi hủy giao dịch: Trường hợp các bên tham gia giao dịch chuyển nhượng bất động sản đã nộp thuế TNCN vào ngân sách nhà nước, nhưng sau đó hợp đồng chuyển nhượng bị hủy bỏ theo quy định của pháp luật (do các bên tự thỏa thuận hủy bỏ có công chứng, chứng thực hoặc theo quyết định của Tòa án), thì khoản thuế TNCN đã nộp được xác định là khoản thuế nộp thừa.
• Điều kiện hoàn thuế: Người nộp thuế có quyền yêu cầu cơ quan thuế hoàn trả hoặc bù trừ số thuế TNCN đã nộp thừa này theo quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành.
• Hồ sơ và thủ tục: Người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ các giấy tờ chứng minh việc hủy bỏ hợp đồng chuyển nhượng hợp pháp (như văn bản hủy bỏ hợp đồng chuyển nhượng có công chứng hoặc chứng thực, quyết định của Tòa án) kèm theo chứng từ nộp thuế ban đầu để làm cơ sở giải quyết hoàn thuế.

2. Quy định về hoàn trả lệ phí trước bạ đối với bất động sản

Đối với lệ phí trước bạ, Tổng cục Thuế hướng dẫn việc hoàn trả phụ thuộc vào tiến độ thực hiện thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng đất:

• Trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận: Nếu người mua đã nộp lệ phí trước bạ nhưng hợp đồng chuyển nhượng bị hủy bỏ và cơ quan có thẩm quyền chưa thực hiện đăng ký, chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người mua, thì số tiền lệ phí trước bạ đã nộp sẽ được hoàn trả cho người nộp thuế.
• Trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận: Nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã thực hiện đăng ký và cấp Giấy chứng nhận cho người mua, sau đó các bên mới hủy hợp đồng, thì lệ phí trước bạ đã nộp sẽ không được hoàn trả, trừ trường hợp việc hủy bỏ hợp đồng được thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu.

3. Thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết của cơ quan thuế

Công văn cũng nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan thuế địa phương trong việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ:

• Chi cục Thuế nơi có đất: Có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế, lệ phí trước bạ của người nộp thuế; thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu và hồ sơ lưu trữ để xác định tính chính xác của số tiền đề nghị hoàn.
• Thời hạn giải quyết: Việc giải quyết hoàn trả tiền thuế nộp thừa và lệ phí trước bạ phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định tại Luật Quản lý thuế nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân, tránh gây phiền hà, sách nhiễu.

Ý nghĩa pháp lý của Công văn 3769/TCT-DNNCN

Văn bản này mang lại sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế trên toàn quốc, bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của người dân khi giao dịch bất động sản không thành công. Đồng thời, hướng dẫn này cũng giúp các Chi cục Thuế có cơ sở pháp lý rõ ràng để thực hiện thủ tục hoàn thuế, lệ phí trước bạ một cách nhanh chóng và đúng quy định.