Tổng quan về Công văn 389/GSQL-TH năm 2016

Công văn 389/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng và xác minh Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan địa phương nhằm thống nhất quy trình xử lý, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 389/GSQL-TH

1. Nguyên tắc xử lý đối với các khác biệt nhỏ trên C/O

Cục Giám sát quản lý về Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc chấp nhận các khác biệt nhỏ (minor discrepancies) giữa thông tin khai báo trên C/O và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan khác, cụ thể:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt không trọng yếu về câu chữ trên C/O không làm mất đi tính hợp lệ của chứng từ, miễn là các thông tin này không gây ra sự nghi ngờ về xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu.
• Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, số lượng hoặc kích thước giữa C/O và các chứng từ vận tải (như vận đơn, phiếu đóng gói) được chấp nhận nếu nằm trong phạm vi dung sai thương mại cho phép hoặc do sai số đo lường thực tế, không làm thay đổi bản chất của hàng hóa.
• Mục đích của quy định này nhằm tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc đối với các lỗi hành chính đơn giản, giúp đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp.

2. Hướng dẫn kiểm tra C/O trong trường hợp có hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành

Đối với các giao dịch thương mại ba bên, việc kiểm tra tính hợp lệ của C/O được thực hiện chặt chẽ theo các tiêu chí sau:

• Hóa đơn thương mại do một công ty có trụ sở tại nước thứ ba (không phải nước xuất khẩu hoặc nước nhập khẩu) phát hành phải được khai báo rõ ràng trên C/O.
• Ô chỉ định về hóa đơn bên thứ ba (Third Party Invoicing) trên mẫu C/O tương ứng phải được đánh dấu (tích chọn) đầy đủ theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA) cụ thể.
• Số và ngày của hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành phải được thể hiện chính xác tại ô tương ứng trên C/O (thông thường là Ô số 10 hoặc phần mô tả hàng hóa tùy theo từng mẫu C/O).

3. Quy trình xử lý và xác minh khi có nghi ngờ về tính hợp lệ của C/O

Trong trường hợp cơ quan Hải quan có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chữ ký, con dấu, hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa thể hiện trên C/O, quy trình xử lý được thực hiện như sau:

• Cơ quan Hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu thông qua Cục Giám sát quản lý về Hải quan.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ phía nước bạn, hàng hóa nhập khẩu không được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN).
• Doanh nghiệp nhập khẩu có thể lựa chọn nộp bảo lãnh thuế hoặc nộp thuế theo mức thuế suất cao hơn để được giải phóng hàng hóa sớm. Sau khi có kết quả xác minh C/O hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp theo quy định của pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động hải quan

Công văn 389/GSQL-TH đóng vai trò là cơ sở hướng dẫn nghiệp vụ thực tiễn, giúp tháo gỡ các điểm nghẽn trong thủ tục thông quan liên quan đến xuất xứ hàng hóa. Việc làm rõ các tiêu chí chấp nhận khác biệt nhỏ và quy trình kiểm tra hóa đơn bên thứ ba giúp giảm thiểu sự tùy tiện trong quá trình thực thi công vụ của công chức hải quan, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật hải quan.